Elektronik Sağlık Okuryazarlığının İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma

Abstract

Bu araştırma, bir Devlet üniversitesinin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde eğitim görmekte olan öğrencilerin e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi ve bu düzeyde farklılık oluşturabilecek kişisel özelliklerin belirlenebilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2020-2021 akademik yılında Yozgat Bozok Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde eğitim görmekte olan tüm öğrenciler oluşturmaktadır. Bu fakültede 1304 öğrenci kayıtlı olup, 920 öğrenci aktif olarak öğrenimine devam etmektedir. Araştırmada 499 eksiksiz şekilde anketin geri dönüşü sağlanmıştır. Böylece örneklemin evreni temsil oranı %54 olmuştur. Bu çalışmada veri toplamada Norman ve Skinner tarafından geliştirilen ve Coşkun ve Bebiş tarafından Türkçe geçerlik-güvenirlik çalışması yapılan “E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (e-HEALS: The e-Health Literacy Scale)” kullanılmıştır. Katılımcıların e-sağlık düzeyi ortalaması, 3,47 (±0,66) olduğu belirlenmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre yaş, cinsiyet, sınıf ve eğitim zamanı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Analizlerde eğitim görülen bölüm, bilgisayar kullanım becerisi, internet kullanım becerisi ve internete erişim değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Çalışma sonucunda katılımcılara yönelik internetten sağlık ile ilgili haberlere nasıl ulaşacakları, güvenli ve doğru bilgiyi hangi site ve kaynaklardan elde edecekleri konusunda eğitimler verilerek e-sağlık düzeylerinin artırılması önerilmektedir.

Keywords

• E-Sağlık
• E-Sağlık Okuryazarlığı
• Öğrenciler

A Study on the Examination of Electronic Health Literacy

Abstract

This research was carried out in order to determine the e-health literacy levels of students training at the Faculty of Economics and Administrative Sciences of the state university and to determine the individual characteristics that can make a difference at this level. The universe of the research comprises of all students studying at the Yozgat Bozok University Faculty of Economics and Administrative Sciences of the State University in the 2020-2021 academic year. There are 1304 students that are enrolled in this faculty and 920 students continue their education actively. In the study, 499 complete surveys were returned. Thus, the population representation ratio of the sample was 54%. In this study, the "e-HEALS: The e-Health Literacy Scale", developed by Norman and Skinner and whose Turkish validity-reliability study was conducted by Coşkun and Bebiş, was used in data collection. The average e-health level of the participants was determined to be 3,47 (±0,66). According to the analysis results, there was no statistically significant difference in terms of age, gender, class and education time (p>0,05). In the analysis, there was significant difference in the variables of education department, computer use skill, internet use skill and Internet access (p<0,05). Consequently, it is suggested to increase the level of e-health by providing educations for participants on how to access health-related news on the Internet, and from which sites and sources they can obtain safe and certain information.

Keywords

• E-Health
• E-Health Literacy
• Students

References

1. Azlan Arina Aris (2019) Measures of ehealth literacy: options for the Malaysian population. Malaysian Journal of Communication 35(4): 211-228.
2. Chan Connie, Kaufman David (2011) A framework for characterizing ehealth literacy demands and barriers. Journal of Medical Internet Research 13(4): 1-16.
3. Conard Scott (2019) Best practices in digital health literacy. International Journal of Cardiology 292: 277-279. Coşkun Sabahat, Bebiş, Hatice (2015) Adolesanlarda e-sağlık okuryazarlığı ölçeği: Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gülhane Tıp Dergisi 57: 378-384.
4. Hanık Bruce, Stellefson Michael (2011) E-health literacy competencies among undergraduate health education students: A preliminary study. International Electronic Journal of Health Education 14: 46-58.
5. Kim Henna, Xie Bo (2017) Health literacy in the ehealth era: a systematic review of the literature. Patient Education and Counseling 100: 1073-1082.
6. Mackert Michael, Champlın Sara, Holton Avery, Munoz Isaac, Damasıo Manuel Jose (2014) Ehealth and health literacy: a research methodology review. Journal of Computer-Mediated Communication 19: 516-528.
7. Manganello Jennifer, Gerstner Gena, Pergolıno Kristen, Graham Yvonne, Falısı Angela, Strogatz David (2017) The relationship of health literacy with use of digital technology for health information: Implications for public health practice. Journal of Public Health Management and Practice 23(4): 380-387.
8. Masılamanı Vaageessan, Srıram Arulchelvan, Rozarıo Ann Maria (2020) Ehealth literacy of late adolescents: Credibility and quality of health information through smartphones in India. Comunicar, 5(23): 83-92.

9. Monkman Helen, Kushnıruk Andre, Barnett Jeff, Boryckı Elizabeth, Greıner Leigh, Sheets Debra (2017) Are health literacy and ehealth literacy the same or different? Medinfo 245: 178-182.
10. Norman Cameron, Skınner Harvey (2006a) Ehealth literacy: Essential skills for consumer health in a networked world. Journal of Medical Internet Research 8(2): 1-10.
11. Norman Cameron, Skınner Harvey (2006b) Eheals: The ehealth literacy scale. Journal of Medical Internet Research 8(4): 1-7.
12. Shiferaw Kirubel Biruk, Mehari Eden Abetu (2019) Internet use and ehealth literacy among health-care professionals in a resource limited setting: A cross-sectional survey. Advances İn Medical Education And Practice 10: 563-570.
13. Tamer Gencer Zekiye (2017) Norman ve Skinner’ın e-sağlık okuryazarlığı ölçeğinin kültürel uyarlaması için geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 2017/1: 131-145.
14. Tubaishat Ahmad, Habiballah Laila (2016) Ehealth literacy among undergraduate nursing students. Nurse Education Today 42: 47-52. Uslu Dilek, Şeremet G. Gülcan (2020) Bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi 6(2): 386-394.
15. Van Der Vaart Rosalie, Jam Van Deursen Alexander, Drossaert Constance, Taal Erik, Amg Van Dıjk Jan, Afj Van De Laar Mart (2011) Does the ehealth literacy scale (eheals) measure what it intends to measure? Validation of a dutch version of the eheals in two adult populations. Journal of Medical Internet Research 13(4): 1-11.
16. Vılladsen, Sarah Fredsted, Hadı, Hajer, Ismaıl, Israa, Rıchard, H. Osborne, Claus, Richard, Claus, Thorn Ve Kayser, Lars (2020) Ehealth literacy and health literacy among immigrants and their descendants compared with women of danish origin: A cross-sectional study using a multidimensional approach among pregnant women. BMJ Open 10: 1-10.
17. Yılmaz Ali, Saygılı Meltem, Kaya Mustafa (2020) Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin e-sağlık okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 31: 148-157.