MATERNAL ATTACHMENT, BREASTFEEDING SELF-EFFICIENCY AND CARE PARTICIPATION LEVELS OF MOTHERS OF PRETERM BABIES

Abstract

ABSTRACT This study was conducted in a relational-descriptive and cross-sectional design to determine the levels of maternal attachment, breastfeeding self-efficacy and participation in care of mothers with preterm babies and the relationship between them. The sample of the study consisted of 289 mothers of preterm babies. Data were collected using the Personal Information Form, Maternal Attachment Scale (MBÖ), Breastfeeding Self-Efficacy Scale (EÖS) and Care Participation Evaluation Scale (BKDS). Descriptive tests, Kruskall-Wallis, Mann-Whitney U and Benferroni tests were used in statistical analysis. It was determined that 32.5% of the mothers participating in the research were between the ages of 23-27, 34.9% were primary school graduates, 70.9% were not working, 86.2% had health insurance and 46.7% of them had income equal to their expenses. It was determined that 52.9% of preterm babies were girls, 63% were born at 33-38 weeks, the average birth weight was 1973±654.82 g and 81.7% were born below 2500 g, and 73.4% of the babies were hospitalized in the NICU. In this study; It was determined that the maternal attachment level of mothers of preterm babies was low (31.26±6.14), their breastfeeding self-efficacy was good (56.01±10.74) and their participation in the baby's care was very good (16.19±2.87). There is a significant relationship between mothers' maternal attachment scores and breastfeeding self-efficacy and care participation evaluation scores; It was found that as the mother's level of participation in care increased, the level of maternal attachment also increased, and as the level of maternal attachment increased, breastfeeding self-efficacy also increased. Midwives and nurses in neonatal units should determine the factors affecting mother-baby attachment and the mother's breastfeeding self-efficacy, and provide training and consultancy to ensure mother-baby communication.

Keywords

• preterm baby
• maternal attachment
• breastfeeding self-efficacy
• participation in care

Preterm Bebek Annelerinin Maternal Bağlanma, Emzirme Özyeterliliği ve Bakıma Katılım Düzeyleri

Abstract

ÖZ Bu çalışma preterm bebeği olan annelerin maternal bağlanma, emzirme öz-yeterliliği ve bakıma katılım düzeylerinin ve aralarındaki ilişkisinin belirlenmesi amacıyla ilişkisel-tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini 289 preterm bebek annesi oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Maternal Bağlanma Ölçeği (MBÖ), Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği (EÖYÖ) ve Bakıma Katılımı Değerlendirme Ölçeği (BKDÖ) kullanılarak toplanmış, istatistiksel analizinde tanımlayıcı testler, Kruskall-Wallis, Mann-Whitney U ve Benferroni testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan annelerin %32.5’inin 23-27 yaş aralığında, %34.9’unun ilkokul mezunu olduğu, %70.9’unun çalışmadığı, %86,2’sinin sağlık güvencesi olduğu, ve 46.7’sinin gelirini giderine denk olduğu belirlenmiştir. Preterm bebeklerin %52.9’unun kız, %63’ünün 33-38 haftada doğduğu, ortalama doğum ağırlığının 1973±654,82 gr ve %81.7’sinin 2500 gr altında doğduğu, bebeklerin %73.4’ünün YYBÜ’de yattığı belirlenmiştir. Bu çalışmada; preterm bebek annelerinin maternal bağlanma düzeyinin düşük (31.26±6.14), emzirme öz-yeterliliğinin iyi (56.01±10.74) ve bebeğin bakımına katılımının çok iyi düzeyde (16.19±2.87) olduğu belirlenmiştir. Annelerin maternal bağlanma puanları ile emzirme öz-yeterlilik ve bakıma katılımı değerlendirme puanları arasında anlamlı ilişki olduğu; annenin bakıma katılım düzeyi arttıkça maternal bağlanma düzeyinin de arttığı, maternal bağlanma düzeyi arttıkça emzirme öz-yeterliliğinin de arttığı saptanmıştır. Yeni doğan ünitelerinde ebe ve hemşireler anne-bebek bağlılığını ve annenin emzirme öz-yeterliğini etkileyen etkenleri belirlemeli, anne-bebek iletişimini sağlamaya yönelik eğitim ve danışmanlık yapmalıdır.

Keywords

• Preterm bebek
• maternal bağlanma
• emzirme öz yeterliliği
• bakıma katılım

References

1. Aagaard, H., Hall, EOC. (2008). Mothers’ experiences of having a preterm infant in the neonatal care unit: A meta-synthesis. Journal of Pediatric Nursing. 23(3), 26-35.
2. Adama, E.A., Adua, E., Bayes, S. (2022). Support needs of parents in neonatal intensive care unit: An integrative review. 31 (5-6) 532-547 https://doi.org/10.1111/jocn.15972.
3. Akkoyun, S., Arslan, T.F. (2016). İlk altı ay boyunca emziren annelerin emzirme öz-yeterlilikleri. The Journal of Pediatric Research, 3(4), 191-194.
4. Alan, H. (2011). Doğum Sonrası Dönemde Sosyal Desteğin Anne Bebek Bağlılığına Etkisi, Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
5. Altıparmak, S., Coşkun, A.M. (2016). Doğum öncesi verilen eğitimin gebenin bilgi düzeyi ile memnuniyet durumuna etkisi. Journal of Human Sciences, 13(2), 2610-2624.
6. Aluş Tokat, M., Yeyğel, Ç., Elmas, S., Okumuş, H., Öztürk Haney, M. (2017). Preterm yenidoğanlar olan annelere yönelik düzenlenmiş Emzirme Özyeterlilik Ölçeğinin (kısa şekli) güvenirlik ve geçerlilik çalışması. Adnan Menderes Üniversitesi 1. Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi, 536.
7. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychogical Review, 84(2), 191-215.
8. Baysal Y.H., Türkoğlu, N., Küçükoğlu, S. (2014). Sağlıklı ve hasta bebeği olan annelerin emzirme öz-yeterlilik algılarının karşılaştırılması. Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi, 4(1): 31-36.

9. Browne, V., Talmi, A. (2012). Developmental Supports for Newborns and Young Infants with Special Health and Developmental Needs and Their Families: The BABIES Model. Newborn and Infant Nursing Reviews, 12 (I4), 239-247
10. Carol, F. (2006). The Neonatal Nurse's Role İn Parental Attachment İn The NICU. Critical Care Nursing Quarterly, 29(1):81-85).
11. Cimete, G. (1992). Doğum Sonrası Erken Dönemde Anne-Bebek Yakınlaşması. Türk Hemşireler Dergisi, 42(1): 7-8.
12. Cömert, G. (2011). Doğum Sonu Dönemde Emzirme Öz Yeterliliği ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi
13. Çakmak, E., Karaçam, Z. (2018). Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Bebeği Yatan Anneler İçin Bakıma Katılımı Değerlendirme Ölçeği: Ölçek Geliştirme, Geçerlik ve Güvenirliği, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21(2), 69-78.
14. Çalışır, H., Şeker, S., Güler, F. ve ark. (2008). Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği yatan ebeveynlerin gereksinimleri ve kaygı düzeyleri. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 1, 31-44.
15. Çoban, A., Saruhan, A. (2005). Anne-bebek etkileşiminde hemşirenin rolü. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi. 21(2), 89-96.
16. Dennis, C.L. (2003). Breastfeeding self efficacy scale: psychometric assessment of the short form. Journal of Obstetric. Gynecologic and Neonatal Nursing, 32, 734–743.
17. Dennis, C.L. ve Faux, S. (1999). Development and psychometric testing of the breastfeeding selfefficacy scale. Research in Nursing and Health, 22(5), 399-409.
18. Dereli Yılmaz, S. ve Kızılkaya Beji, N. (2010). Gebelerin stresle başa çıkma ve depresyon düzeyleri. Genel Tıp Dergisi, 20(3), 99- 108.
19. Ergezen, Y., Efe, E., Çalışkan Özdöl, F., Dikmen, Ş. (2021). Doğum Sonu Dönemde Annelerin Emzirme Öz-Yeterlilik Algıları ile Emzirme Başarıları Arasındaki İlişki. 14(3), 217- 223 DOI: 10.46483/deuhfed.675733
20. Evans, T., Whittingham, K., Boyd, R. (2012). What helps the mother of a preterm infant become securely attached, responsive and well-adjusted? Infant Behaviors and Development. 35, 1-11.
21. Franck, S. L., O'Brien, K.K. (2019). The evolution of family‐centered care: From supporting parent‐delivered interventions to a model of family integrated care. Birth Defects Research 111(3) DOI:10.1002/bdr2.1521
22. Goulet, C., Bell, L., Paul, D., Lang, A. (1998). A concept analysis of parent-infant attachment. J Adv Nurs, 28, 1071-1081.
23. Görünmez, M. (2006). Bağlanma Stilleri ve Duygusal Zeka Yetenekleri. Bursa.
24. Guillaume, S., Michelin, N., Amrani, E., Benier, B., Durrmeyer, X., Lescure, S. ve ark. (2013). Parent’s expectations of staff in the early bonding process with their premature babies in the intensive care setting: a qualitative multicenter study with 60 parents. BMC Pediatrics, 13, 18-24.
25. Güler, N., (2018). Emzirme Başarısı ve Öz Yeterliliği ile Maternal Bağlanma Arasındaki İlişki, Gaziantep Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları A.D., Yüksek Lisans Tezi.
26. Hadımlı, A., Ekşioğlu, A. (2016). Süt Salgılanmasının Değerlendirilmesi. İçinde: Ebelik Uygulaması Standartları. Vize Basın Yayın, Ankara.
27. Hanieh, S., Golbahar, A., Hamid, H. (2020). The Effect of Empowerment Program on Participation of Mothers with Premature Infants Hospitalized in Neonatal Intensive Care Unit of Sayyed Shirazi Hospital in Gorgan, in Indian Journal of Forensic Medicine & Toxicology. 14 (2), 1269-1276.
28. Holditch-Davisa, D., White-Trautb, R.C., Levy, J.A., O’Sheac, T.M., Geraldod, V., Davide, R. (2014). Maternally administered interventions for preterm infants in the NICU: Effects on maternal psychological distress and mother–infant relationship. Infant Behavior & Development. 37, 695–710.
29. İşler, A. (2007). Prematüre bebeklerde anne-bebek ilişkisinin başlatılmasında yenidoğan hemşirelerinin rolü. Perinatoloji Dergisi. 15(1), 1-6.
30. Johnson, A.N. (2008). Promoting Maternal Confidence in the NICU. J Pediatr Health Care, 22(4), 254-257.
31. Karakoç Geçici, A., Geçkil, E. (2020). Kanguru bakımının prematüre bebek annelerinin emzirme özyeterlilik düzeyi ve emzirme başarısına etkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 23(4), 516-526 DOI: 10.17049/ataunihem.674646
32. Kavlak, O. (2004). Maternal Bağlanma Ölçeği’nin Türk Toplumuna Uyarlanması, Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
33. Kavlak, O., Şirin, A. (2009). Maternal Bağlanma Ölçeği’nin Türk Toplumuna Uyarlanması, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1), 188-202.
34. Korkmaz, A., Akçören., Z, Alanay., Y, Özyüncü, Ö., Yiğit, Ş., Deren, Ö., Talim, B., Orhan, D.,Güçer, Ş., Yurdakök, M., Önderoğlu, L., Kale, G., Tekinalp, G., Özkutlu, S., Çiftçi, AÖ., Şimşek, ÖP., Utine, GE., Durukan, T., Tunçbilek, E. (2010). Hacettepe Üniversitesi Hastanesi 2001-2006 dönemi perinatal mortalite analizi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi;53, 175-188.
35. Küçükoğlu, S., Çelebioğlu, A., Coşkun, D. (2014). Yenidoğan kliniğinde bebeği yatan annelerin postpartum depresyon belirtileri ve emzirme öz yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3, 921-32.
36. Liu, W.F., Laudert, S., Perkins, B., York, M., Martin, S. (2007). The development of potentially better practices to support the neurodevelopment of infant in the NICU. Journal of Perinatology, 27, 48-74.
37. Lui, L., Oza, S., Hogan Perin, J., Rudan, I., Lawn, J.E., Black, R.E.(2015). Global, regional, and national causes of child mortality in 2000–13, with projections to inform post-2015 priorities: an updated systematic analysis. The Lancet. 385(9966), 430–440.
38. Lundqvist, P., Weis, J., Sivberg, B. (2019). Parents’ journey caring for a preterm infant until discharge from hospital-based neonatal home care—A challenging process to cope with 28 (15-16), 2966-2978https://doi.org/10.1111/jocn.14891.
39. Manassis, K., Owens,. M, Adam, K.S., West, M., Sheldon-Keller, A.E. (1999). Assessing Attachment: Convergent Validity of The Adult Attachment Interview and The Parental Bonding Instrument, 33(4), 559-567.
40. Manav, G., Yıldırım, F. (2010). Term ve preterm bebek annelerinin bebeklerini algılama durumları. Cumhuriyet Tıp Dergisi, 32,149-157.
41. Muller, M.E. (1994). A questionnaire to measure mother-to-infant attachment, J Nurs Meas, 2(2), 129-241.
42. Muller, M.E. (1996) Prenatal and postnatal attachment: A modest correlation, J Obstet Gynecol Neonatal Nurs, 25(2), 161-166.
43. Hoca Nacar, E. & Gökkaya, F. (2019). Bağlanma ve Maternal Bağlanma Konusunda Bir Derleme. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi 1(1), 50-56. DOI: 10.35365/ctjpp.19.1.06
44. Noriuchi, M., Kikuchi, Y., Senoo, A. (2008). The Functional Neuroanatomy of Maternal Love: Mother’s Response to Infant’s Attachment Behaviors. BIOL Psychiatry. 63, 415-423. Nörolojik Bilimler Dergisi 2006; 19, 24-39.
45. Özbek, A., Miral, S. (2003). Çocuk Ruh Sağlığı Açısından Prematürite. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 46, 317-327.
46. Porat-Zyman, G., Taubman O B., Spielman, V. (2016). Dyadic Transition to Parenthood: A Longitudinal Assessment of Personal Growth among Parents of Pre- and Full-term Infants. Stress and Health, 33(1) DOI:10.1002/smi.2669
47. Pridham, K.F., Lytton, D., Chang, A.S., Rutledge, D. (1991). Early postpartum transition: Progress inmaternal identity and role attainment. Res Nurs Health, 14,21-31.
48. Sears, M., Sears, W., (2000). The Breastfeeding Book. Evetything You Need to Know About Nursing Your Child From Birth Through Weaning.Little, Brown and Company Hachette Book Group, New York.
49. Soysal, A.Ş., Bodur, Ş., İşeri, E. ve Şenol, S. (2005) Bebeklik Dönemindeki Bağlanma Sürecine Genel Bir Bakış, Klinik Psikiyatri, 8, 88-99.
50. Spradlin, L.R. (2009). Implementation of a couplet care program for families after a cesarean birth. AORN J. 89(3), 553-555.
51. Steele, M., Steele, H., Johansson, M. (2002). Maternal predictors of children’s social cognition: an attachment perspective. J Child Psychol Psyc. 43(7), 861- 872.
52. Sung, M.H., Kim, M.K. (2005). A study of the effects of behavior contact in early mother-infant attachment. Taehan Kanho Hakhoe Chi, 35(5), 842-849.
53. Şen, S. (2007). Anneanne-anne-bebek bağlanmasının incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
54. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2015). Emzirme danışmanlığı el kitabı. Erişim tarihi: 30 Ekim 2020. Erişim adresi: https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/Yayin/315
55. Tilokskulchai, F., Phatthanasiriwethin, S., Vichitsukon, K. and Yaowalak, S. (2002) Attachment Behaviors in Mother of Premature Infants: A Descriptive Study in Thai Mothers, Journal of Perinatal&Neonatal Nursing, 3(16), 69-83.
56. Tokat, M., Okumuş, H. (2013). Emzirme öz-yeterlilik algısını güçlendirmeye temelli antenatal eğitimin emzirme öz-yeterlilik algısına ve emzirme başarısına etkisi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi,10, 21:22.
57. Topal, S., Yalnızoğlu Çaka S. (2023). Düşük Doğum Ağırlıklı Prematüre Bebeklerin Annelerinde Maternal Bağlanma ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. CBU-SBED, 10 (2), 112-118.
58. Troy, N.W. (1995). The time of this first holding of the infant and maternal self-esteem related to feelings of maternal attachment. Women Health, 32(3), 59-72.
59. Tüzün, O., Sayar, K. (2006). Bağlanma Kuramı ve Psikopatoloji. Düşünen Adam. 1(19), 24-39.
60. Usta, O., Ardıç, C., Telatar, T.G. (2020). Preterm doğan çocuklarda ikinci ve üçüncü yaşta obezite değerlendirilmesi, Ankara Med J, (3), 567-577.
61. Wilson, M.E., White, M.A., Cobb, B., Curry, R., Greene, D., Popovich, D. (2000). Family dynamics, parental-fetal attachment and infant temperament. J Adv Nurs. 31(1), 204-210.
62. WHO/World Health Organization. (2012). The global action report on preterm birth, Geneva, 1-3. http://www.who.int/pmnch/media/news/2012/201204_borntoosoon-report.pdf Erişim Tarihi: 26 Ekim 2020.
63. Yazıcı, B., Şafak, E. (2017). Emziren Annelerin Emzirmenin Önemi ve Anne Sütü Hakkındaki Bilgilerinin Değerlendirilmesi. Klinik Tıp Pediatri Dergisi, 9 (6), 47-54
64. Zolkefli, Y. (2022). Every nursing support matters: Mothers of hospitalised preterm newborns. Belitung Nurs J. 21;8(5), 464-465. doi: 10.33546/bnj.2318.