Neuman Sistemler Modeli Doğrultusunda Kronik Böbrek Yetmezliği Olan Bireyin Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu

Abstract

Kronik Böbrek Yetmezliği kalıcı böbrek hasarının olması, tedavinin semptomatik olarak sürdürülmesi ve tedavi protokollerinin süreklilik gerektirmesi nedeniyle önemli bir sağlık sorunu olarak kabul edilmekte ve bakım planlanırken bütüncül bir bakış açısı gerektirmektedir. Bu süreçte hastalığın tedavi, izlem ve bakımında tüm sağlık çalışanları ile birlikte hemşirelere önemli roller düşmektedir. Kronik hastalık yönetiminde hemşirelerin başarılı hizmet sunumu için bakımın standartlaşmasını sağlayan yaklaşımlar geliştirilmesi önemlidir. Bakım yaklaşımları için hemşirelik modellerinin kullanımının yol gösterici olduğu bilinmektedir. Birçok önemli hemşirelik kuram ve modelinin, hem kronik hastalıkların hemşirelik yönetiminde hem de profesyonel hemşireliğin gelişim ve ilerlemesi için hemşirelik uygulamalarında kullanılması önerilmektedir. Bu makalede, Neuman Sistemler Modeli kullanılarak kronik böbrek yetmezliği olan bir hastanın hemşirelik süreci oluşturulmuştur. Modele uygun tanılama formu ile veriler toplanmış, problemin formulasyonu doğrultusunda hasta için birincil, ikincil, üçüncül korunma düzeylerini içeren bakım planı oluşturulmuştur. Bu olgu, kronik böbrek yetmezliği olan bir bireyin hemşirelik sürecinin uygulanmasında Neuman’ın Sistemler Modeli’nin kullanımının sistematik bir bakım planı için yararlı ve etkili olduğunu göstermiştir.

Keywords

• Neuman Sistemler Modeli
• Kronik Böbrek Yetmezliği
• Olgu Sunumu

Nursing Care of an Individual with Chronic Renal Failure Based on Neuman Systems Model: Case Report

Abstract

Chronic Renal Failure is considered as an important health problem due to permanent kidney damage, symptomatic treatment and continuity of treatment protocols, and requires a holistic perspective when planning care. In this process, nurses have important roles in the treatment, follow-up and care of the disease together with all healthcare professionals. It is important to develop approaches that ensure standardization of care for successful service delivery of nurses in chronic disease management. The use of nursing models for care approaches is known to be guiding. Many important nursing theories and models are recommended to be used in nursing practice both in the nursing management of chronic diseases and for the development and advancement of professional nursing. In this article, the nursing process of a patient with chronic renal failure was created using the Neuman Systems Model. Data were collected with a diagnostic form in accordance with the model, and a care plan including primary, secondary and tertiary prevention levels was created for the patient in line with the formulation of the problem. This case showed that the use of Neuman's Systems Model was useful and effective in the implementation of the nursing process of an individual with chronic renal failure.

Keywords

• Neuman Systems Model
• Chronic Renal Failure
• Case Report

References

1. Ahmadi, Z., Sadeghi, T. (2017). Application of the Betty Neuman systems model in the nursing care of patients/clients with multiple sclerosis. Mult Scler J Exp Transl Clin, 3:2055217317726798. https://doi: 10.1177/2055217317726798.
2. Akça Ay, F. (2013). Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler. Edt: Akça Ay F. Mesleki Kuramlar ve Teorisyenler. Nobel Tıp Kitabevleri, 5. Baskı, Ankara.
3. Barutçu, C.D., Mert, H. (2013). Kalp yetersizliği olan bireyin Neuman Sistemler Modeli’ne göre hemşirelik bakım planı örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 88-92. https://doi.org/10.5336/jtracom.2018-63522
4. Can, Ş. (2019). Bireyselleştirilmiş bakım ve Neuman Sistemler Modeli. J Tradit Complem Medicine, 2(1), 25-3. https://doi.org/10.5336/jtracom.2018-63522.
5. Doğan, E.S., Dedeli Çaydan, Ö. (2019). Multipl sklerozlu bir olguda Neuman Sistemler Modeli’nin uygulanması. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 16 (4), 324-329. https://doi.org/10.5222/HEAD.2019.324
6. Eyi, S., Menekli, T. (2018). Neuman Sistemler Modelinin diyabetli bireyin hemşirelik bakımında kullanımı. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(1), 70-78.
7. Genç Köse, B. (2019). Betty Neuman Sistem Modeli. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 27(6), 434-440. Genç Köse, B., Demirbağ, C.B. (2017). Neuman Açık Sistemler Modeline göre bir vaka değerlendirmesi çalışması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6, 326–332.
8. Gökçe, S., Kahraman, A. (2021). Neuman Sistemler Modeline göre hemodiyaliz hastasının hemşirelik bakım planı örneği. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 16(2), 73-86. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2021.35

9. Indra, V. (2018). Nursing theories: a review. International Journal of Advances in Nursing Management, 26(3), 271-74. https://doi: 10.5958/2454- 2652.2018.00061.6
10. Keleş, İ., Olgun, N. (2023). Neuman Sistemler Modelinin Morbid Obez Bireyin Hemşirelik Bakımında Kullanımı-Olgu sunumu. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(2), 840-847.
11. Morgan, S., Yoder, L.H. (2012). A concept analysis of person-centered care. J Holist Nurs., 30(1), 6-15. https://doi: 10.1177/0898010111412189
12. Özer, S., Gökçe, S. (2015). Neuman Sistemler Modeli’nin hemodiyaliz tedavisi gören bir olguda uygulanması. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 12(1), 69-77.
13. Özkan, S., Öztürk, C. (2013). Neuman’ın Sistemler Modeli kullanımına bir örnek: Pnömonili bir bebeğin hemşirelik bakımı. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3), 109-114.
14. Topbaş. E., Bingöl, G. (2017). Psikososyal boyutu ile diyaliz tedavisi ve uyum sürecine yönelik hemşirelik girişimleri. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 12(1), 36-42.
15. Turner, S.B.,, Kaylor S.D. (2015). Neuman Systems Model as a conceptual framework for nurse resilience. Nursing Science Quarterly, 28(3), 213-217. https://doi: 10.1177/0894318415585620
16. Verberk, F., Fawcett, J. (2017). “Thoughts About Created Environment: A Neuman Systems Model Concept”. Nurs Sci Q, 30 (2), 179-81.
17. Wang, J., Yue, P., Huang, J., Xie, X., Ling, Y., Jia, L., et al. (2018). Nursing intervention on the compliance of hemodialysis patients with end-stage renal disease: A Meta-analysis. Blood Purification, 45(1-3), 102-109. https://doi.org/10.1159/000484924
18. Yazıcı, S. ve Yıldırım, Z. (2012). “Sistem Modeli”. In: P. Velioğlu (Ed.). Hemşirelikte Kavram ve Kuramlar. 2. Baskı. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık. ss:395-431.
19. Yel, P., Yıldırım, Y., Şenuzun Aykar, F., Fadiloğlu, Ç. (2020). Nursing approach to patient with acute coronary syndrome diagnosis according to the model of systems. Turk J Cardiovasc Nursing, 11(24), 43–49. https://doi.org/10.5543/khd.2020.59244