Research Article

Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği

Volume: 8 Number: 2 July 30, 2022
EN TR

Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği

Abstract

Bu çalışmada Kayseri İl Merkezinde endüstriyel amaçlı enerji üretim tesislerine ait enerji santrallerinin hava kirliliğine katkısı araştırılmıştır. Bu nedenle, Kayseri İli’nde 2015-2019 yılları arasındaki 5 (beş) yıllık dönemde sanayide kullanılan doğalgazın yanı sıra, endüstriyel enerji temini için kömür kullanan santrallerden alınan verilerle emisyon miktarları ortaya çıkarılmıştır. Bu kaynakların, hava kirliliğine katkıları da Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı verileriyle yıllık bazda ayrıca değerlendirilmiştir. Ayrıca, emisyon miktarları ile kirletici konsantrasyonlarının yıllık bazdaki birbiriyle ilişkisi Pearson korelasyonu ile incelenmiştir. Çalışma süresi olan 2015-2019 yıllarını kapsayan 5 yıllık süre zarfında toplam PM (partiküler madde), SO2 ve NOx parametreleri için hesaplanan emisyon miktarları sırasıyla; 1.540 ton, 500 ton ve 10.328 ton şeklindedir. PM, SO2 ve NOx parametreleri için hesaplanan emisyon miktarları (ton/yıl) sonucunda üç kirleticinin emisyon yüzdeleri sırası ile %14, %4 ve %82 şeklindedir. Endüstrilerde enerji santrallerinde kullanılan kömür ile sanayide kullanılan doğalgazın Kayseri İli hava kirliliğine katkısı karşılaştırıldığında, bu parametrelere, PM %89, SO2 %97 ve NOx %62 ile en fazla katkıyı kömürün yaptığı görülmüştür. 2015 yılından 2019 yılına doğru gerçekleşen PM10 konsantrasyonlarında azalma ve NOx konsantrasyonlarındaki artışın, kentte doğalgaz kullanımının artması ile ilişkili olabileceği, endüstriyel doğalgaz ve kömür kullanımı ile SO2 konsantrasyonlarındaki değişimin ilişkilendirilemediği sonucuna varılmıştır. Sanayi tesislerinde enerji eldesi için kömür kullanımı kaynaklı NOx emisyon miktarlarının NOx konsantrasyonu ile yüksek korelasyona sahip olduğu bulunmuştur. Sonraki çalışmalarda evsel kaynaklı kömür ve doğalgaz kullanımının da belirlenmesiyle her bir noktasal kaynağın hava kirliliğine katkısı belirlenebilir.

Keywords

References

  1. Abd Rani N.L., Azid A., Khalit S.I., Juahir H., Samsudin M.S., (2018), Air pollution index trend analysis in Malaysia, 2010-15, Polish Journal of Environmental Studies, 27(2), 801-807.
  2. Askarova A.S., Messerle V.E., Ustimenko A.B., Bolegenova S.A., Maximov V.Y., Yergalieva A.B., (2016), Reduction of noxious substance emissions at the pulverized fuel combustion in the combustor of the BKZ-160 boiler of the Almaty heat electropower station using the “Overfire Air” technology, Thermophysics and Aeromechanics, 23(1), 125-134.
  3. CITEPA (1992), Corinair Inventory-Default emission factors handbook, 2nd Edition, Centre Interprofessional Technique de la Pollution Atmospherique, CEC-DGXI, Paris.
  4. Çetin M., Demirci O.K., (2016), Erzincan’da doğal gaz kullanımının hava kalitesine etkisi, Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 8-18.
  5. Çukurluoğlu S., Besim T., (2015), Denizli Organize Sanayi Bölgesi Yakıt Kaynaklı Emisyon Envanteri, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 21(6), 248-253.
  6. Dadaşer Çelik F., Azgın, Ş.T., (2020), Forecasting of Primary Air Pollutions: Emission Inventory Sample from Turkey, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 6(1), 66-75.
  7. Dadaşer Çelik F., Kırmacı, H.K., (2011), Kayseri İli Kent Merkezinde Kükürtdioksit ve Partiküler Madde Değerlerindeki Değişimlerin İncelenmesi: 1990-2007, Ekoloji Dergisi, 20(79), 83-92.
  8. EIA (2020), Natural gas explained, https://www.eia.gov/energyexplained/natural-gas/use-of-natural-gas.php, [Erişim 10 Ocak 2022].

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Sciences

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 30, 2022

Submission Date

January 12, 2022

Acceptance Date

June 1, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 8 Number: 2

APA
İpek, Z., & Uyanık, İ. (2022). Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, 8(2), 341-350. https://doi.org/10.21324/dacd.1056806
AMA
1.İpek Z, Uyanık İ. Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği. J Nat Haz Environ. 2022;8(2):341-350. doi:10.21324/dacd.1056806
Chicago
İpek, Zeynep, and İbrahim Uyanık. 2022. “Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi 8 (2): 341-50. https://doi.org/10.21324/dacd.1056806.
EndNote
İpek Z, Uyanık İ (July 1, 2022) Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 8 2 341–350.
IEEE
[1]Z. İpek and İ. Uyanık, “Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği”, J Nat Haz Environ, vol. 8, no. 2, pp. 341–350, July 2022, doi: 10.21324/dacd.1056806.
ISNAD
İpek, Zeynep - Uyanık, İbrahim. “Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 8/2 (July 1, 2022): 341-350. https://doi.org/10.21324/dacd.1056806.
JAMA
1.İpek Z, Uyanık İ. Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği. J Nat Haz Environ. 2022;8:341–350.
MLA
İpek, Zeynep, and İbrahim Uyanık. “Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, vol. 8, no. 2, July 2022, pp. 341-50, doi:10.21324/dacd.1056806.
Vancouver
1.Zeynep İpek, İbrahim Uyanık. Sanayi Kaynaklı Noktasal Emisyonların Hava Kalitesine Katkısı: Kayseri İli Örneği. J Nat Haz Environ. 2022 Jul. 1;8(2):341-50. doi:10.21324/dacd.1056806

Cited By