Research Article

Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi

Volume: 10 Number: 1 January 28, 2024
EN TR

Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada yeni gelişme alanlarındaki imar planı kararlarının hava kirliliği üzerindeki etkisini önceden tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaçla Erzurum kentinin yerleşik alanı için mevcut (2021) hava kirliliği analizi üretildikten sonra, çalışma alanı içerisinde önerilen uygulama imar plan kararları doğrultusunda 2027 hedef yılı için yeni bir hava kirliliği analizi üretilmiştir. Burada imar plan kararlarıyla değişecek olan kentsel dokunun nasıl bir etki yaratacağının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada yöntem olarak ağırlıklı çakıştırma analizi kullanılmıştır. Analiz dört temel veri grubu üzerinden yürütülmüştür. Topografik veri grubu içerisinde yükselti analizi, meteoroloji veri grubu içerisinde sıcaklık analizi, hava kirliliği verileri içerisinde PM10-SO2 analizleri ve plan kararları veri grubu içerisinde yeşil alanlar, kat yüksekliği, nüfus yoğunluğu, sanayi alanları ve yapay yüzey analizleri kullanılmıştır. Belirlenen her kriter için alt kriterler oluşturulmuş ve kriter için bir etki derecesi ile her alt kriter için bir ağırlık puanı belirlenmiştir. Analizler NetCAD ve ArcGIS programları kullanılarak elde edilmiştir. Yürütülen çalışma sonucunda elde edilen bulgular, kat yüksekliğinin, nüfus yoğunluğunun, yapay yüzey oranının fazla olduğu alanlarda hava kirliliğinin yoğunlaştığını göstermiştir. Bununla birlikte yeşil alan miktarının fazla, yapay yüzey oranının az olduğu alanlarda hava kirliliği yoğunluğunun daha az olduğu tespit edilmiştir. Analizlerde kentin sıcaklık durumu ve topografik yapısının da hava kirliliği üzerinde olumsuz etkiler yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Esntitüsü, Kentsel Tasarım Ana bilim dalında danışmanı olduğum öğrencim Merve Arslan'ın “PLANLI GELİŞME ALANLARININ HAVA KİRLİLİĞİNE OLASI ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: ERZURUM ÖRNEĞİ” başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

References

  1. Akarsu, T. (2021). Erzurum'da doğalgaz kullanımının hava kalitesine etkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
  2. Ali, R., Bakhsh, K., & Yasin, M. A. (2019). Impact of urbanization on CO2 emissions in emerging economy: Evidence from Pakistan. Sustainable Cities and Society, 48, Article 101553. https://doi.org/10.1016/j.scs.2019.101553
  3. Alparslan, H. M. (2017). Erzurum ili hava kalitesinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
  4. Arslan, M. (2023). Planlı gelişme alanlarının hava kirliliğine olası etkilerinin değerlendirilmesi: Erzurum örneği [Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
  5. Baş, B. (2019). Giresun ili hava kalitesinin meteorolojik parametrelerle zamansal değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
  6. Bayraktar, H., & Turalıoğlu, S. (2005). A kriging-based approach for locating a sampling site - In the assessment of air quality. Stochastic Environmental Research and Risk, 19(4), 301–305.
  7. Bekhet, H. A., & Othman, N. (2017). Impact of urbanization growth on Malaysia CO2 emissions: Evidence from the dynamic relationship. Journal of Cleaner Production, 154, 374–388. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.03.174
  8. Cai, M., Shi, Y., Ren, C., Yoshida, T., Yamagata, Y., Ding, C., & Zhou, N. (2021). The need for urban form data in spatial modeling of urban carbon emissions in China: Critical review. Journal of Cleaner Production, 319, Article 128792. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.128792

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Air Pollution Modelling and Control

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 28, 2024

Submission Date

September 15, 2023

Acceptance Date

November 20, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 10 Number: 1

APA
Arslan, M., & Dursun, D. (2024). Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, 10(1), 125-139. https://doi.org/10.21324/dacd.1360742
AMA
1.Arslan M, Dursun D. Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi. J Nat Haz Environ. 2024;10(1):125-139. doi:10.21324/dacd.1360742
Chicago
Arslan, Merve, and Doğan Dursun. 2024. “Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi 10 (1): 125-39. https://doi.org/10.21324/dacd.1360742.
EndNote
Arslan M, Dursun D (January 1, 2024) Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 10 1 125–139.
IEEE
[1]M. Arslan and D. Dursun, “Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi”, J Nat Haz Environ, vol. 10, no. 1, pp. 125–139, Jan. 2024, doi: 10.21324/dacd.1360742.
ISNAD
Arslan, Merve - Dursun, Doğan. “Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 10/1 (January 1, 2024): 125-139. https://doi.org/10.21324/dacd.1360742.
JAMA
1.Arslan M, Dursun D. Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi. J Nat Haz Environ. 2024;10:125–139.
MLA
Arslan, Merve, and Doğan Dursun. “Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, vol. 10, no. 1, Jan. 2024, pp. 125-39, doi:10.21324/dacd.1360742.
Vancouver
1.Merve Arslan, Doğan Dursun. Planlı Gelişme Alanlarının Hava Kirliliğine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi. J Nat Haz Environ. 2024 Jan. 1;10(1):125-39. doi:10.21324/dacd.1360742

Cited By