Research Article

Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği

Volume: 6 Number: 2 July 1, 2020
TR EN

Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği

Abstract

Bu çalışmada Borçka Baraj Rezervuarında baraj gövdesine 4 km uzaklıkta bulunan paleo-heyelan malzemesinin aktif hale gelmesi durumunda oluşacak itki dalgalarının çevresel etkilerinin ampirik ilişkiler kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, heyelan malzemesine ait farklı kalınlık ve genişlik değerleri dikkate alınarak, 0.5 ile 1 milyon metreküp arasında değişen hacimlerde malzemenin rezervuara akması durumu için 3 farklı senaryo geliştirilmiştir. Heyelan kaynaklı dalganın rezervuarda her yöne dairesel olarak yayılacağı belirlenmiş, dalga özellikleri 3 boyutlu ampirik yaklaşımlarla değerlendirilmiştir. Farklı senaryolar için, dalga hızının 27.1 ile 27.7 m/s arasında değişeceği, en yüksek hız değeri için karşı kıyıya ulaşacak dalga yüksekliğinin 23 metre olacağı ve bu dalganın karşı kıyıda yamaç boyunca 42.3 metre yükseleceği hesaplanmıştır. En düşük dalga hızı değeri için ise dalga yüksekliği 18.5 m ve yamaç boyunca ilerleme yüksekliği ise 32.5 metre olacaktır. Baraja ait 4 metrelik dalga payı değeri dikkate alındığında, rezervuar boyunca ilerleyerek baraj gövdesine ulaşacak dalganın gövde için bir tehlike oluşturmayacağı belirlenmiştir. Basit rezervuar geometrileri ve kısa mesafeler için heyelan kaynaklı dalga özelliklerinin hesaplanmasında ampirik eşitliklerin kullanılması önerilirken, kompleks rezervuar geometrileri için mutlaka 3 boyutlu sayısal modellerin kullanılması, bu modellerde ise sayısal tabanlı yamaç duraylılık analizleri uygulanarak hesaplanacak heyelan hacmi değerinin kullanılması gerekliliği göz ardı edilmemelidir.

Keywords

References

  1. Akgün A., (2011), Assessment of possible damaged areas due to landslideinduced waves at a constructed reservoir using empirical approaches: Kurtun (North Turkey) Dam reservoir area, Natural Hazards and Earth System Science, 1, 1341-1350.
  2. Bektaş O., Yılmaz C., Taslı K., Akdağ K., Özgür S., (1995), Cretaceous rifting of the eastern Pontide carbonate platform (NE Turkey): the formation of carbonates breccias and turbidites as evidence of a drowned platform. Geologia, 57 (1–2), 233–244.
  3. Chow V.T., (1960), Open channel hydraulics, McGraw-Hill, New York.
  4. Ersoy H., Karahan M., Akgün A., Anilan T., Sünnetci M.O., Anılan T., Kul Yahşi B., (2019), Modelling of the landslide-induced impulse waves in the Artvin Dam reservoir by empirical approach and 3D numerical simulation, Engineering Geology, 249, 112-128.
  5. Ertunç A., Çetin H., (1999), The geological problems of the large dams constructed on the Euphrates River (Turkey), Engineering Geolology, 51, 167-182.
  6. Fritz H.M., (2002), Initial phase of landslide generated impulse waves, Mitteilungen 178, Versuchsanstalt für Wasserbau, Hydrologie und Glaziologie (VAW), ETH, Zurich.
  7. Fritz H.M., Hager W.H., Minor H.E., (2004), Near field characteristics of landslide generated impulse waves, Journal of Waterway, Port, Coastal, and Ocean Engineering, 130, 287–302.
  8. Gabl R., Seibl J., Gems B., Aufleger M., (2015), 3-D numerical approach to simulate the overtopping volume caused by an impulse wave comparable to avalanche impact in a reservoir, Natural Hazards and Earth System Science, 15, 2617-2630.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Murat Karahan This is me
0000-0002-7024-1649
Türkiye

Hasan Hüseyin Öztürk This is me
0000-0003-0686-4312
Türkiye

Publication Date

July 1, 2020

Submission Date

September 17, 2019

Acceptance Date

December 20, 2019

Published in Issue

Year 2020 Volume: 6 Number: 2

APA
Ersoy, H., Karahan, M., & Öztürk, H. H. (2020). Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, 6(2), 248-257. https://doi.org/10.21324/dacd.621377
AMA
1.Ersoy H, Karahan M, Öztürk HH. Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği. J Nat Haz Environ. 2020;6(2):248-257. doi:10.21324/dacd.621377
Chicago
Ersoy, Hakan, Murat Karahan, and Hasan Hüseyin Öztürk. 2020. “Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi 6 (2): 248-57. https://doi.org/10.21324/dacd.621377.
EndNote
Ersoy H, Karahan M, Öztürk HH (July 1, 2020) Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 6 2 248–257.
IEEE
[1]H. Ersoy, M. Karahan, and H. H. Öztürk, “Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği”, J Nat Haz Environ, vol. 6, no. 2, pp. 248–257, July 2020, doi: 10.21324/dacd.621377.
ISNAD
Ersoy, Hakan - Karahan, Murat - Öztürk, Hasan Hüseyin. “Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 6/2 (July 1, 2020): 248-257. https://doi.org/10.21324/dacd.621377.
JAMA
1.Ersoy H, Karahan M, Öztürk HH. Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği. J Nat Haz Environ. 2020;6:248–257.
MLA
Ersoy, Hakan, et al. “Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, vol. 6, no. 2, July 2020, pp. 248-57, doi:10.21324/dacd.621377.
Vancouver
1.Hakan Ersoy, Murat Karahan, Hasan Hüseyin Öztürk. Baraj Rezervuarlarında Heyelanlardan Kaynaklanacak İtki Dalga Özelliklerinin Ampirik İlişkilerle Değerlendirilmesi: Borçka Barajı Örneği. J Nat Haz Environ. 2020 Jul. 1;6(2):248-57. doi:10.21324/dacd.621377

Cited By