Research Article

Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana/Saimbeyli)

Volume: 7 Number: 1 January 25, 2021
EN TR

Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana/Saimbeyli)

Abstract

Bu çalışma, Adana İli, Saimbeyli İlçesi, Kaburluk Mevkiinde bulunan demir cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı (AMD) oluşumuna yönelik kestirimlerin araştırılması hakkında arazi ve laboratuvar çalışmalarını ve Asit Üretme Potansiyeli (AÜP), Nötürleştirme Potansiyeli (NP) ile ilgili statik testleri içermektedir. Bölgedeki demir cevheri oluşumu Üst Devoniyen şeyl kumtaşı-kireçtaşı ardalanmasının tabanında Orta Devoniyen dolomitik kireçtaşları içerisinde bir kapanda yerleşmiştir. Araziden alınan cevher ve yan kayaç örnekleri üzerinde jeokimyasal ve statik testler kapsamında XRF, XRD, toplam S (toplam kükürt), NP (Nötralizasyon potansiyeli), AÜP (Asit Üretim Potansiyeli), Çamur pH, fışırdama ölçümleri yapılmış, elde edilen verilere göre örneklerin NP, NNP (Net nötralizasyon potansiyeli), AÜP, Nötürleşme potansiyel oranı (NPO= NP/AÜP) değerlendirilmiştir. Cevherleşmenin parajenezini hematit, götit, siderit ve limonit, yan kayaç parajenezini ise dolomit, kalsit ve pirit mineralleri oluşturmaktadır. Yan kayaç örneklerinde % toplam S: 0,21-0,42, NP (∑NP (kg/ton)): 289,07-478,07, AÜP sülfürik asit eşdeğerleri (kg/ton): 13,13- 26,25 tespit edilmiştir. NPO değerleri, 11,01-31,26 aralığında hesaplanmıştır. Cevherde yapılan analiz sonuçlarına göre: %toplam S: 0,03-0,09, NP (∑NP (kg/ton)): 8,07-53,16, AÜP sülfürik asit eşdeğerleri (kg/ton):1,56-5,56 tespit edilmiştir. NPO değerleri ise 2,58-16,50 olarak hesaplanmıştır. NPO değerlerine göre yan kayaç ve cevherli örneklerin asit üretme potansiyeli bulunmamaktadır. Ancak, maden sahasının faaliyete geçildiği zamanlarda asit üretme potansiyel ihtimali mevcut olduğundan, kinetik testlerin bölgede maden faaliyeti başladıktan sonra yapılması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Adam K., Kourtis A., Gazea B.,Kontopoulos, A., (1996), Comparison of static test techniques for the prediction of acid rock drainage in polymetallic sulphide mines, Engineering Foundation Conference in the Mining and Mineral Processing Industries, Italy, ss.121-127.
  2. Akaryalı E., Gücer M.A., Alemdağ S., (2018), Atık barajı rezervuarı ve cevher stok alanlarında asit maden drenajı (amd) oluşumunun değerlendirilmesi: Gümüşhane Örneği, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(2), 192-209.
  3. Alemdağ S., Akayalı E., Gücer M.A., (2020a), Flotasyon tesis atıklarının asit üretme potansiyeli ve kirliliğin önlenmesi, Gümüşhane, KD Türkiye, Yerbilimleri, 41(1), 56-85.
  4. Alemdağ S., Akaryalı E., Gücer M.A., (2020b), Prediction of mine drainage generation potential and the prevention method in the Gümüşköy (Kütahya) mineralization area, NW-Turkey. Journal of Mountain Science, 17(10), 2387-2404.
  5. Baykul A., (1990), Aşılık (Saimbeyli-Adana) Demir yatağının metalojenik incelemesi, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
  6. Berghorn G.H., Hunzeker G.R., (2001), Passive treatment alternatives for remediating abandoned-mine drainage. Remediation 11, 111-127.
  7. Brodie M.J., Broughton L, M., Robertson A., (1991), A conceptual rock classification system for waste management and laboratory method for ard prediction from rock piles, Second Internetional Conference on the Abatement of Acid Drainage, Vol:3 Montreal, Quebec, September 16-18, MEND Program Ed- Quebec Mining Association, Otawa, ss. 119-135.
  8. Caraballo M.A., Rötting T.S., Macías F., Nieto J.M., Ayora C., (2009), Field Multi-step limestone and mgo passive system to treat acid mine drainage with high metal concentrations, Applied Geochemistry, 24, 2301-2311.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Engineering, General Geology, Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 25, 2021

Submission Date

June 4, 2020

Acceptance Date

December 14, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 7 Number: 1

APA
Dokuzlar, A., & Yapıcı, N. (2021). Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana/Saimbeyli). Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, 7(1), 192-203. https://doi.org/10.21324/dacd.747950
AMA
1.Dokuzlar A, Yapıcı N. Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana/Saimbeyli). J Nat Haz Environ. 2021;7(1):192-203. doi:10.21324/dacd.747950
Chicago
Dokuzlar, Ayşe, and Nil Yapıcı. 2021. “Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana Saimbeyli)”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi 7 (1): 192-203. https://doi.org/10.21324/dacd.747950.
EndNote
Dokuzlar A, Yapıcı N (January 1, 2021) Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana/Saimbeyli). Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7 1 192–203.
IEEE
[1]A. Dokuzlar and N. Yapıcı, “Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana/Saimbeyli)”, J Nat Haz Environ, vol. 7, no. 1, pp. 192–203, Jan. 2021, doi: 10.21324/dacd.747950.
ISNAD
Dokuzlar, Ayşe - Yapıcı, Nil. “Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana Saimbeyli)”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7/1 (January 1, 2021): 192-203. https://doi.org/10.21324/dacd.747950.
JAMA
1.Dokuzlar A, Yapıcı N. Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana/Saimbeyli). J Nat Haz Environ. 2021;7:192–203.
MLA
Dokuzlar, Ayşe, and Nil Yapıcı. “Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana Saimbeyli)”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, vol. 7, no. 1, Jan. 2021, pp. 192-03, doi:10.21324/dacd.747950.
Vancouver
1.Ayşe Dokuzlar, Nil Yapıcı. Açık İşletme Demir Cevherleşmesinin Asit Maden Drenajı Oluşumuna Yönelik Kestirimlerinin Araştırılması (Adana/Saimbeyli). J Nat Haz Environ. 2021 Jan. 1;7(1):192-203. doi:10.21324/dacd.747950