Sözlüklerde Tanımlama Sorunları: Mantıksal Tanım ve Sözlüksel Tanım

Neşe Karaaslan

doi:10.48147/dada.1735544

Sözlüklerde Tanımlama Sorunları: Mantıksal Tanım ve Sözlüksel Tanım

Öz

Sözlüklerde tanımlama, kelimelerin anlamlarını belirgin ve doğru bir şekilde sunma amacı taşır. Sözlük hazırlayıcılarının, sözlükte yer alan kelimeleri tanımlarken benimsedikleri yöntem ve ölçütler büyük bir öneme sahiptir. Dilbilim dünyasında kabul görmüş bir yöntem ve ölçüte dayanmayan tanımlar; yetersiz, hatalı ya da tutarsız olabilir. Bu sebeple tanımlar, kavramların anlaşılmasında ve aktarılmasında temel bir işleve sahiptir. Bu çalışmada, sözlüksel (leksikal) ve mantıksal (analitik) tanım biçimleri kuramsal açıdan incelenmiştir. Sözlüksel tanım, dilin doğal kullanımını esas alırken, mantıksal tanım kavramı sistematik biçimde yapılandırır. Her iki tanım biçiminin yapısı, amacı, kullanım alanları ve doğruluk ölçütleri karşılaştırılmış ve örnekler üzerinden açıklanmıştır. Bu bağlamda, tanım türlerinin farklı bilgi türlerine nasıl hizmet ettiğine dair bütüncül bir bakış sunulmaya çalışılmıştır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Atkins, S.B.T., & Rundell, M. (2008) The Oxford Guide to Practical Lexicography. New York: Oxford University Press.
Boz, E. (2006). Sözlük ve Sözlükçülük Sorunları Türkçenin Çağdaş Sorunları. G. Gülsevin, G. ve Boz, E. (Ed.). Ankara: Gazi Kitabevi.
Boz, E. (2009). Sözlükbirimlerin Tanımlamasına Anlambilimsel Bir Bakış. Turkish Studies, 4(4), 172-183.
Boz, E. (2012). International Periodical For The Languages. Literature and History of Turkish or Turkic, 7(4), 13-20.
Boz, E. (2020). Çevrimiçi Genel Sözlüklerde Tanım. Journal of Linguistics - Dilbilim Dergisi, 34, 1-14.
Dinar, T. (2021). Sözlükte Tanım. İçinde Prof. Dr. Sadettin Özçelik Armağanı (s. 395-412). Ankara: Gazi.
Hartmann, R. K., & James, G. (2002). Dictionary of Lexicography. New York: Routledge Pub.
Jackson, H. (2002) Lexicography: An Introduction. London: Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sözlükbilim ve Anlambilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Neşe Karaaslan ^*
0000-0002-5844-8778
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

9 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

10 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

2 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.48147/dada.1735544

IZ

https://izlik.org/JA89YG68RS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karaaslan, N. (2025). Sözlüklerde Tanımlama Sorunları: Mantıksal Tanım ve Sözlüksel Tanım. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları, 1(1), 268-275. https://doi.org/10.48147/dada.1735544