Instagram Sahnesinde Kutsallık: Türbe Ziyaretlerinin Dijital Temsili
Abstract
Bu çalışma, kutsal mekânların dijital kültürde nasıl temsil edildiğini ve türbe ziyaretlerinin sosyal medyada nasıl yeniden inşa edildiğini incelemektedir. Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden seçilen türbelere ait Instagram paylaşımları, dijital etnografi ve tematik analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Amaçlı örnekleme yoluyla belirlenen türbelerden, belirlenen tarihler arasında toplanan herkese açık görseller, “ziyaret ritüelleri”, “özçekim içerikleri” ve “mekânsal konumlandırma” başlıkları altında sınıflandırılmıştır.
Bulgular, kutsal mekân deneyiminin sosyal medya aracılığıyla bireysel, estetik ve performatif bir yapıya dönüştüğünü göstermektedir. Instagram, kullanıcıların inanç pratiklerini yalnızca görünür kıldığı değil, aynı zamanda bu pratikleri dijital kimliklerinin ve kültürel aidiyetlerinin bir parçası haline getirdiği bir sahneye dönüşmektedir. Çalışmada elde edilen veriler, medyatikleşme, dijital kutsallık, benlik sunumu ve simülakr kavramları çerçevesinde yorumlanmıştır. Etik gerekçelerle görseller makaleye doğrudan eklenmemiş; ancak tematik ve içeriksel özellikleri doğrultusunda detaylı biçimde analiz edilmiştir.
Bu çalışma, dijital dindarlık ile popüler kültürün kesişiminde, kutsalın dijital kültürde nasıl kişiselleştirildiğini ve estetikleştirildiğini ortaya koyarak, kültürel, dini ve iletişimsel dönüşümlere dair özgün bir katkı sunmaktadır.
Keywords
Sosyal medya, dijital etnografi, türbe ziyareti, dijital kutsallık, popüler dindarlık.
References
- Ak, M. (2018). Halk inançları açısından türbe ziyaretleri: Elazığ örneği. Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 20(1), 47–68.
- Bahçacı, B. (2019). Bir kamu diplomasi aracı olarak kültür: Türkiye'nin kültürel diplomasi potansiyelinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Barış, Çetin, Instagram Sahnesinde Kutsallık: Türbe Ziyaretlerinin Dijital Temsili 60
- Baudrillard, J. (2011). Simülakrlar ve simülasyon (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları. (Orijinal eser 1982’de yayımlandı)
- Campbell, H. A. (Ed.). (2013). Digital religion: Understanding religious practice in digital media. New York: Routledge.
- Çamdereli, M. (2018). Din ekranda nasıl durur? Medyada dinin popüler temsilleri. İstanbul:Ketebe Yayınları.
- Çapçıoğlu, İ., ve Demir, Z. (2020). Durgun sulardan bulanık denizlere: Din, kültür ve kimlik ilişkisi, (Ed). H. Beşirli ve Z. S. Tekten , Kültür ve Kimlik:Disiplinlerarası Yaklaşımlar içinde (s. 121–152). Ankara:Siyasal Kitabevi.
- Çuhadar, M. (2021). Postmodernizm, dijitalleşme ve hibrit dindarlık. Tevilat, 2(1), 67–88. https://doi.org/10.53352/tevilat.994404
- Demir, T. (2016). Postmodern perspektiften popüler kültür ve dindarlığın yeni formları. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7(15), 117–133.
- Goffman, E. (1959). The presentation of self in everyday life. New York: Anchor Books.