Öğretmenlerin Manevi İyi Oluş ve Psikolojik Sermayelerinin Depresyon, Kaygı ve Stresleri Üzerindeki Etkileşimsel Rolleri
Abstract
Çalışmanın amacı, öğretmenlerin manevi iyi oluş düzeyinin depresyon, anksiyete ve stres üzerindeki etkilerini ve bu etkilerin altında yatan mekanizmaları araştırmaktır. Bu çalışma, Şubat–Mayıs 2025 tarihleri arasında Türkiye’de Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı çeşitli okullarda görev yapmakta olan 299 öğretmen üzerinde yürütülmüştür. Veriler, kişisel bilgi formu, manevi iyi oluş ölçeği, ruh sağlığı ölçeği ve psikolojik sermaye ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Analizler IBM SPSS AMOS ve SPSS eklenti modülü PROCESS istatistik paketi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, öğretmenlerin manevi iyi oluş düzeyinin depresyon, kaygı ve stresle negatif, psikolojik sermayeyle pozitif ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, psikolojik sermaye çalışma kapsamında ele alınan ruh sağlığı değişkenleriyle negatif ilişkili olduğu bulgulanmış ve manevi iyi oluş düzeyi ile ruh sağlığı göstergeleri arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, manevi iyi oluş düzeyi ve psikolojik sermaye gibi bireysel kaynakların, öğretmenlerin psikolojik dayanıklılığını artırarak ruh sağlığını olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, çalışma mevcut literatüre katkıda bulunmayı ve ruh sağlığını güçlendirmek için yeni müdahale alanları önermektedir.
Keywords
References
- Altuntaş, Murat, Elif Öztürk, ve Selin Arikin. 2019. “Madde Bağımlılı Tedavisinde Manevi Desteğin Ekip Çalışması ile Yürütülmesi”. The Journal of Social Science 3 (5): 195-207. https://doi.org/10.30520/tjsosci.509793. google scholar
- Asheghi, Hadi, Mostafa Asheghi, ve Mohsen Hesari. 2020. “Mediation Role of Psychological Capital between Job Stress, Burnout, and Mental Health among Nurses”. Practice in Clinical Psychology, 99-108. https://doi.org/10.32598/jpcp.8.2.716.1. google scholar
- Ayten, Ali, ve Rahime Eymen Bakır. 2021. “Sporcuların Yaşam Doyumlarının Yordayıcıları Olarak Bireysel Dindarlık, Maneviyat, Alçak Gönüllülük ve Kaygı”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 21 (2): 589-612. https://doi.org/10.33415/daad.920575. google scholar
- Ayten, Ali, Gülüşan Göcen, Kenan Sevinç, ve Eyyüp E. Öztürk. 2012. “Dini Başa Çıkma, Şükür ve Hayat Memnuniyeti İlişkisi: Hastalar, Hasta Yakınları ve Hastane Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 12 (2): 45-79.google scholar
- Bayram, Nuran, ve Nazan Bilgel. 2008. “The Prevalence and Socio-Demographic Correlations of Depression, Anxiety and Stress among a Group of University Students”. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology 43 (8): 667-72. https://doi.org/10.1007/s00127-008-0345-x. google scholar
- Clipa, Otilia, ve Amelia Boghean. 2015. “Stress Factors and Solutions for the Phenomenon of Burnout of Preschool Teachers”. Procedia - Social and Behavioral Sciences, The 6th International Conference Edu World 2014 “Education Facing Contemporary World Issues”, 7th - 9th November 2014, 180 (Mayıs):907-15. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.02.241. google scholar
- Cuevas, Ricardo, David Sánchez-Oliva, Kimberley J. Bartholomew, Nikos Ntoumanis, ve Tomás García-Calvo. 2015. “Adaptation and Validation of the Psychological Need Thwarting Scale in Spanish Physical Education Teachers”. The Spanish Journal of Psychology 18:E53. https://doi.org/10.1017/sjp.2015.56.google scholar
- De Klerk, J.J. 2005. “Spirituality, Meaning in Life, and Work Wellness: A Research Agenda”. International Journal of Organizational Analysis 13 (1): 64-68. https://doi.org/10.1108/eb028998. google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Studies (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 31, 2025
Submission Date
June 12, 2025
Acceptance Date
August 5, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 36 Number: 3