Research Article

Orta Karadeniz Bölgesi illerine ait toprak sıcaklıklarının yapay sinir ağları yöntemi ile tahmin edilmesi

Volume: 36 Number: 2 December 10, 2019
EN TR

Orta Karadeniz Bölgesi illerine ait toprak sıcaklıklarının yapay sinir ağları yöntemi ile tahmin edilmesi

Abstract

Toprakta suyun bulunuşu, hareketi, buharlaşması ve hava kapasitesi, ayrışması olayları, mikrobiyolojik faaliyet, kök solunumu ve vejetatif faaliyet gibi olayların tümü toprak sıcaklığının etkisi altındadır. Bu çalışmada toprak sıcaklık değerlerinin Yapay Sinir Ağları (YSA) yöntemi kullanılarak tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Orta Karadeniz bölümü illerine ait farklı toprak katmanlarındaki (5, 10, 20, 50 ve 100 cm) aylık ortalama toprak sıcaklık değerleri ve diğer meteorolojik veriler Meteoroloji Genel Müdürlüğünden 1971-2015 yılları için temin edilmiştir. Üç katmanlı ileri beslemeli bir YSA yapısı oluşturularak YSA’nın öğrenmesi için Levenberg-Marquardt (LM) algoritması uygulanmıştır. 1971-1990 yılları arası aylık meteorolojik veriler eğitim verisi, 1991-2000 yılları arası aylık veriler test verisi, 2001-2015 yılları arası aylık veriler validasyon verisi olarak kullanılmıştır. İklim verileri ve toprak katmanı göz önüne alınarak 10 farklı YSA Modeli oluşturulmuştur. Tüm istasyonlarda farklı derinliklerde elde edilen sonuçlar için belirleme katsayısı (R²) 0.85-0.99 arasında, tahmin hatasının standart sapması (RMSE) 0.24-3.74 arasında ve ortalama mutlak hata (MAE) 0.01-2.33 arasında değişmektedir. Çalışma sonucu YSA modellerinin Orta Karadeniz İlleri aylık toprak sıcaklık hesaplamalarında başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür.

Keywords

References

  1. Aslay, F., & Özen Ü. (2013). Meteorolojik parametreler kullanılarak yapay sinir ağları ile toprak sıcaklığının tahmini. Politeknik Dergisi, 16(4):139-145.
  2. Bilgili, M. (2011).Theuse of artificial neural networks for forecasting the monthly mean soil temperatures in Adana, Turkey. Tubitak Journal of Agriculture and Forestry, 35(5):83-93.
  3. Bilgili, M., Şimşek, E., & Şahin, B. (2010). Ege Bölgesi’ndeki toprak sıcaklıklarının yapay sinir ağları yöntemi ile belirlenmesi. Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi, 30(1):121-132.
  4. Dohnal, J. (2004). Using of Levenberg-Marquardt method in identification by neural Networks. Student EEICT 2004. Brno: Ing. Zdeněk Novotný CSc, pp. 361-365, ISBN 80-214-2636-5.
  5. Ekberli, İ.,Gülser, Ç., & Özdemir, N. (2005). Toprakların termo-fiziksel özellikleri ve ısısal yayınım katsayısının değerlendirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2):85-91.
  6. Fausset, L.V. (1994).Fundamentals of neural networks architectures, algorithms and applications. Prentice Hall Upper Saddle River, NJ.
  7. Ferrari, S., & Jensenius, M. (2008). A constrained optimization approach to preserving priorknowledge during incremental training. IEEE Trans. Neural Network, 19(6):996-1009.
  8. Gerayzade, A.P. (1989). Toprak bitki atmosfer sisteminde enerji döngüsü. Baku, Elm, 158 s.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 10, 2019

Submission Date

March 14, 2019

Acceptance Date

October 23, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 36 Number: 2

APA
Kara, F., & Cemek, B. (2019). Orta Karadeniz Bölgesi illerine ait toprak sıcaklıklarının yapay sinir ağları yöntemi ile tahmin edilmesi. Derim, 36(2), 192-198. https://doi.org/10.16882/derim.2019.539794
AMA
1.Kara F, Cemek B. Orta Karadeniz Bölgesi illerine ait toprak sıcaklıklarının yapay sinir ağları yöntemi ile tahmin edilmesi. Derim. 2019;36(2):192-198. doi:10.16882/derim.2019.539794
Chicago
Kara, Filiz, and Bilal Cemek. 2019. “Orta Karadeniz Bölgesi Illerine Ait Toprak Sıcaklıklarının Yapay Sinir Ağları Yöntemi Ile Tahmin Edilmesi”. Derim 36 (2): 192-98. https://doi.org/10.16882/derim.2019.539794.
EndNote
Kara F, Cemek B (December 1, 2019) Orta Karadeniz Bölgesi illerine ait toprak sıcaklıklarının yapay sinir ağları yöntemi ile tahmin edilmesi. Derim 36 2 192–198.
IEEE
[1]F. Kara and B. Cemek, “Orta Karadeniz Bölgesi illerine ait toprak sıcaklıklarının yapay sinir ağları yöntemi ile tahmin edilmesi”, Derim, vol. 36, no. 2, pp. 192–198, Dec. 2019, doi: 10.16882/derim.2019.539794.
ISNAD
Kara, Filiz - Cemek, Bilal. “Orta Karadeniz Bölgesi Illerine Ait Toprak Sıcaklıklarının Yapay Sinir Ağları Yöntemi Ile Tahmin Edilmesi”. Derim 36/2 (December 1, 2019): 192-198. https://doi.org/10.16882/derim.2019.539794.
JAMA
1.Kara F, Cemek B. Orta Karadeniz Bölgesi illerine ait toprak sıcaklıklarının yapay sinir ağları yöntemi ile tahmin edilmesi. Derim. 2019;36:192–198.
MLA
Kara, Filiz, and Bilal Cemek. “Orta Karadeniz Bölgesi Illerine Ait Toprak Sıcaklıklarının Yapay Sinir Ağları Yöntemi Ile Tahmin Edilmesi”. Derim, vol. 36, no. 2, Dec. 2019, pp. 192-8, doi:10.16882/derim.2019.539794.
Vancouver
1.Filiz Kara, Bilal Cemek. Orta Karadeniz Bölgesi illerine ait toprak sıcaklıklarının yapay sinir ağları yöntemi ile tahmin edilmesi. Derim. 2019 Dec. 1;36(2):192-8. doi:10.16882/derim.2019.539794

Cited By