KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

Volume: 24 Number: 1 March 1, 2007
  • Filiz Öktüren Asri
  • Sahriye Sönmez
  • Sedat Çıtak
EN TR

KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

Abstract

Kadmiyum elementi ekosistemde en tehlikeli ağır metal kirleticilerinden biri olup canlı organizmalar için toksiktir. Fosforlu gübre ve arıtma çamurlarının uzun süreli kullanılması nedeniyle Dünyanın birçok bölgesindeki tarım toprakları az veya orta düzeyde kadmiyum birikimine maruz kalmaktadır. Kadmiyum toprak-bitki sistemindeki yüksek mobilitesi nedeniyle kolaylıkla besin zincirine dâhil olabilmekte böylece bitki, hayvan ve insan sağlığı açısından tehlikeli olabilmektedir. Bitkiler tarafından alınan ve bitki bünyesinde biriktirilen kadmiyum, protein sentezi, azot ve karbonhidrat metabolizması, enzim (nitrat redüktaz) aktivasyonu, fotosentez ve klorofil sentezi gibi birçok metabolik aktivitenin bozulmasına neden olmaktadır. Bitki bünyesinde Kadmiyum biriktirilmesinin sonucunda verim ve kalite azalmakta, dolayısıyla önemli düzeyde ürün kaybı meydana gelmektedir. Bunun yanı sıra günümüz koşullarında örtü altında yoğun gübre kullanımıyla yetiştirilen ürünlerin kullanıldığı modern toplumlardaki insanların kadmiyum toksisitesinden kaçınmaları imkânsız gibi görünmektedir. Kadmiyum ve bileşenleri böbrekler ve karaciğerde birikerek yüksek tansiyon, akciğer kanseri, kemik erimesi ve kansızlık gibi önemli rahatsızlıklara neden olabilmektedir. Bu derlemede çevre açısından önemli bir kirletici ve ağır metal olan kadmiyumun toprak, bitki ve insan sağlığı üzerine etkilerine değinilmiştir.

Keywords

References

  1. Assche, F.V and Clijsters, H., 1990. Effects of metals on enzyme activity in plants, Plant and Cell Environment. 13: 195-206.
  2. Alloway, B.J., 1995. Cadmium. In: Heavy Metals in Soils. B.J. Alloway (ed). Pp: 122-151. Blackie London. & Professional,
  3. Aydoğdu, N., Erbaş, H., Kaymak, K., 2007. Taurin, Melatonin ve N-Asetilsisteinin Kadmiyuma Bağlı Akciğer Hasarındaki Antioksidan Etkileri. Trakya Üni. Tıp Fak. Dergisi, 24(1):43-48.
  4. Chaffei, C., Pageau, K., Suzuki, A., Gouia, H., Ghorbel, M.H and Masclaux-Daubresse, C., 2004. Cadmium Toxicity Induced Changes in Nitrogen Management in Lycopersicon esculentum Leading to a Metabolic Safeguard Through an Amino Acid Storage Strategy. Plant and Cell Physiology, 45(11):1681-1693.
  5. Doğan, M., 2003. Şanlıurfa’da Karakoyun Deresi Atık Suları İle Sulanan Soğanda (Allium cepa L.) Toksik Element Birikimi Üzerine Bir Araştırma. Ekoloji Dergisi 12(48):1-3.
  6. Elmacı, L.Ö., 1995. Güney Marmara Bölgesi Sanayi Domates Alanlarındaki Toprak, Sulama Suyu ve Domates (Lycopersicum esculentum) Meyvelerinde Ağır Metal İçeriklerinin Belirlenmesi. Ege Üni. Fen Bil. Enst. Doktora Tezi.
  7. Gouia, H., Gorbel, M.H. and Meyer, C., 2000. Effects of cadmium on activity of nitrate reductase and on other enzymes of the nitrate assimilation pathway in bean. Plant Physiology and Biochemistry. 38:629-638.
  8. Göksu, L.Z., Çevik, F., Fındık, Ö ve Sarıhan, E., 2003. Seyhan Baraj Gölü’ndeki Aynalı Sazan (Cyprinus carpio L., 1758) ve Sudak 1758)’larda Fe, Zn, Cd Düzeylerinin Belirlenmesi. E.Ü. Su Ürünleri Dergisi, 20(1-2):69-74. lucioperca L.,

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Filiz Öktüren Asri This is me

Sahriye Sönmez This is me

Sedat Çıtak This is me

Publication Date

March 1, 2007

Submission Date

May 10, 2014

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2007 Volume: 24 Number: 1

APA
Öktüren Asri, F., Sönmez, S., & Çıtak, S. (2007). KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ. Derim, 24(1), 32-39. https://izlik.org/JA48RN26TR
AMA
1.Öktüren Asri F, Sönmez S, Çıtak S. KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ. Derim. 2007;24(1):32-39. https://izlik.org/JA48RN26TR
Chicago
Öktüren Asri, Filiz, Sahriye Sönmez, and Sedat Çıtak. 2007. “KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ”. Derim 24 (1): 32-39. https://izlik.org/JA48RN26TR.
EndNote
Öktüren Asri F, Sönmez S, Çıtak S (March 1, 2007) KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ. Derim 24 1 32–39.
IEEE
[1]F. Öktüren Asri, S. Sönmez, and S. Çıtak, “KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ”, Derim, vol. 24, no. 1, pp. 32–39, Mar. 2007, [Online]. Available: https://izlik.org/JA48RN26TR
ISNAD
Öktüren Asri, Filiz - Sönmez, Sahriye - Çıtak, Sedat. “KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ”. Derim 24/1 (March 1, 2007): 32-39. https://izlik.org/JA48RN26TR.
JAMA
1.Öktüren Asri F, Sönmez S, Çıtak S. KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ. Derim. 2007;24:32–39.
MLA
Öktüren Asri, Filiz, et al. “KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ”. Derim, vol. 24, no. 1, Mar. 2007, pp. 32-39, https://izlik.org/JA48RN26TR.
Vancouver
1.Filiz Öktüren Asri, Sahriye Sönmez, Sedat Çıtak. KADMİYUMUN ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ. Derim [Internet]. 2007 Mar. 1;24(1):32-9. Available from: https://izlik.org/JA48RN26TR