Havzaların Fiziki Planlamasına Ekolojik Yaklaşım

Öz

İnsanoğlu var oluşundan bugüne kadar yeryüzünde doğanın kendisine sunduklarıyla yetinmeyip kendisine yeni yaşama ortamları yaratmaya çalışırken, diğer bütün canlı türleri üzerinde egemenlik kurarak aynı zamanda doğayı ve doğayla birlikte kendi yaşam olanaklarını hızla tahrip ve yok etmeye başlamıştır. Makale kapsamında çalışmaya temel teşkil eden doğal kaynakların meydana getirdiği havzaların tanımı yapılarak, havza içindeki doğal kaynakların fiziksel-biyolojik-ekolojik özellikleri ile doğal kaynakların ekolojik hassasiyetleri ve yapay faktörlerden etkilenme riskleri belirtilmiştir. Etkilenme süreçlerinin kendi içlerinde ve birbirleriyle olan ilişkiler bütünü ortaya konarak havzayı oluşturan iç ve dış dinamikleri sebep-sonuç ilişkileri ile ortaya konmuştur. Türkiye’nin 26 havzasının doğal kaynak mozaiğinin ( biotop ağı ve bölge ilişkileri kurularak) birbiriyle olan fiziksel, biyolojik ve ekolojik ilişkileri ve tipolojileri anlatılmıştır. Havzaların bu özellikleri Marmara Havzası, Burdur Göller Havzası, Antalya Havzası, Konya Havzası, Fırat Havzası, Van Gölü Havzası, Doğu Karadeniz Havzası ve Susurluk Havzası özelinde değerlendirilmeye çalışılmıştır. Havzaların doğal kaynaklarıyla birlikte sürdürülebilirliğini ve koruma – kullanma bağlamında yönetimini sağlamak üzere ekolojik açıdan farklı özellikler ortaya koyan 26 havzanın ülke, bölge planlaması açısından önemi vurgulanmaya çalışılmış ve giderek ‘Ekolojik Planlama’ yönteminin sürdürülebilir bir ülke kalkınması ve gelişmesi bağlamında vazgeçilmez bir yöntem olduğunun altı çizilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Havza, Doğal Kaynak Yönetimi, Ekolojik Planlama, Türkiye’nin Havzaları