Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo trutta macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor mu?

Mehmet Kocabaş; Nadir Başçınar; Filiz Kutluyer; Önder Aksu

Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo trutta macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor mu?

Abstract

Su, yaşamın temel öğelerinden birisi olmasının yanında, günümüzde stratejik bir üstünlük sağlayan, ekonomik ve ekolojik öneme sahip bir kaynaktır. Türkiye, dünyanın en hızlı akan nehirlerinden bir kaçına sahip olmasına rağmen su rezervleri bakımından alt sıralarda yer almaktadır ve yaklaşık 200 milyar m3 su miktarına sahiptir. Dağ alabalığı olarak bilinen Anadolu alabalığı (Salmo trutta macrostigma T., 1954), ülkemizde batıdan doğuya; kuzeyden güneye yaygın olarak pek çok su kaynağında, denizden yüksekliği 100-150 m ile 2300 m’ler arasında değişen, yaz döneminde su sıcaklığı 20°C ye kadar yükselebilen habitatlarda diğer Salmo trutta ekotiplerine nazaran, akarsuların daha hızlı aktığı kaynağa yakın bölümlerde ve dağlık bölgelerin yukarı kısımlarında doğal olarak yaşayan bir ekotiptir. Alabalıkların varlığını çeşitli faktörler etkilemektedir. Bunlar; alan kazanma faaliyetleri, arazi kullanımları, kentleşme, madencilik, sanayi, turizm, yaylacılık, ormancılık, zirai mücadele, tarım (ilaçlama ve gübreleme), balıkların göç yollarına ve su yatağına yapılan su ve enerji altyapı projeleri (HES inşaatı), özellikle gökkuşağı alabalığı üretim tesisleri, azalan orman varlığı, evsel ve sanayiden kaynaklanan yüzey ve yeraltı sularının kirletilmesi, endüstrileşme, otoyol inşaatları, dere ıslah çalışmaları, geçiş yollarının kapanması, kum-çakıl işletmeciliği, akarsu üzerine yapılan engeller (set ve baraj) yapılması, içme ve sulama amaçlı su alımı gibi birçok faaliyetler olarak sıralanabilir. Bu faktörler bir ekosistemdeki ve/veya doğal kaynak üzerinde bozulmalara neden olmakla birlikte çevredeki diğer sistemleri de doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Bu faktörler göz önüne alındığında yatırımlar ve sektörel planlar (yol, enerji, turizm gibi) hayata geçirilirken özellikle çevresel önlemlerin alınması ve sürdürülebilirliğin sağlanması gereklidir. Bunun yanında ortamdaki Anadolu alabalığının devamlılığını sağlamaya yönelik gerekli tedbirlerin alınması, su rezervlerinin korunması ve yaşam alanlarının etkilenmesi en aza indirildiğinde tür varlığını sürdürebilecek, aksi durumda ise dramatik bir şekilde yok olacaktır.

Keywords

Anadolu alabalığı, Salmo trutta macrostigma, Ekosistem, Çevresel bozulma, Beşeri faaliyetler

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Mehmet Kocabaş This is me

Nadir Başçınar This is me

Filiz Kutluyer This is me

Önder Aksu This is me

Publication Date

February 1, 2013

Submission Date

February 1, 2013

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2013 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA74UE92WC

Cite

RIS / Bibtex

APA

Kocabaş, M., Başçınar, N., Kutluyer, F., & Aksu, Ö. (2013). Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo trutta macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor mu? Turkish Journal of Scientific Reviews, 1, 132-138. https://izlik.org/JA74UE92WC

AMA

1.Kocabaş M, Başçınar N, Kutluyer F, Aksu Ö. Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo trutta macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor mu? Turkish Journal of Scientific Reviews. 2013;(1):132-138. https://izlik.org/JA74UE92WC

Chicago

Kocabaş, Mehmet, Nadir Başçınar, Filiz Kutluyer, and Önder Aksu. 2013. “Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo Trutta Macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor Mu?”. Turkish Journal of Scientific Reviews, no. 1: 132-38. https://izlik.org/JA74UE92WC.

EndNote

Kocabaş M, Başçınar N, Kutluyer F, Aksu Ö (February 1, 2013) Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo trutta macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor mu? Turkish Journal of Scientific Reviews 1 132–138.

IEEE

[1]M. Kocabaş, N. Başçınar, F. Kutluyer, and Ö. Aksu, “Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo trutta macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor mu?”, Turkish Journal of Scientific Reviews, no. 1, pp. 132–138, Feb. 2013, [Online]. Available: https://izlik.org/JA74UE92WC

ISNAD

Kocabaş, Mehmet - Başçınar, Nadir - Kutluyer, Filiz - Aksu, Önder. “Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo Trutta Macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor Mu?”. Turkish Journal of Scientific Reviews. 1 (February 1, 2013): 132-138. https://izlik.org/JA74UE92WC.

JAMA

1.Kocabaş M, Başçınar N, Kutluyer F, Aksu Ö. Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo trutta macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor mu? Turkish Journal of Scientific Reviews. 2013;:132–138.

MLA

Kocabaş, Mehmet, et al. “Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo Trutta Macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor Mu?”. Turkish Journal of Scientific Reviews, no. 1, Feb. 2013, pp. 132-8, https://izlik.org/JA74UE92WC.

Vancouver

1.Mehmet Kocabaş, Nadir Başçınar, Filiz Kutluyer, Önder Aksu. Ülkemizde Yayılım Gösteren Salmo trutta macrostigma Ekotipi Gerçekten Yok Oluyor mu? Turkish Journal of Scientific Reviews [Internet]. 2013 Feb. 1;(1):132-8. Available from: https://izlik.org/JA74UE92WC