HES’ler ve Balıklar

Mehmet Kocabaş; Nadir Başçınar; Filiz Kutluyer; Önder Aksu

HES’ler ve Balıklar

Öz

Dünyada olduğu gibi ülkemizde artan taleplere paralel olarak artan enerji ihtiyacı ile yenilenebilir, ucuz ve nispeten çevre kirliliğine sebep olmayan hidroelektrik santrallerinin (HES) önemi artmıştır. Hidroelektrik santrallerin su kullanımı sonucunda, akarsuların bir bölümü doğal yatağından uzaklaştırılmaktadır. Akarsu yatağına bir miktar su bırakılmaktadır. Bırakılan bu su mevsimlere bağlı olarak yıl içerisinde önemli değişimler gösterebilmektedir. Ancak, bu sistemlerin ekolojik denge üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri vardır. Bu dengede önemli bir yeri olan balık ve diğer sucul canlılar yerli, insan ise o habitatta istilacı konumdadır. Balıklar, varlığını koruyabilmek için belirli zamanlarda kısa ya da uzun olan beslenme ve üreme göçünü yapabilmesi zorunluluktur. Bu göçler yeterli miktarda suyun dere yatağından akması ve balık geçitlerinin doğru şekilde planlanması ile mümkün olabilir. HES’lerde yapılması planlanan balık geçidinde, basamakların orta kısımda ve su kanal içerisinden taşmayacak, iki yandan akacak şekilde, su akıntısının şiddetini azaltacak ve kontrol edecek engellerin ise dere yatağı ile paralel yapıda olması gereklidir. Doğru ve kullanılabilir balık geçitleri balık geçidi boyunca yer yer göllenme yapacak ve balığın dinlenebileceği yerlerin mevcut olacağı, hidrolik şartların balığın büyüklüğü, türü ve biyolojisine uygun, doğru akıntı hızını sağlayacak yapıda inşa edilmesi gereklidir. Geçitlerin sürekli olarak izlenmesi ve ortamdaki balık türlerinin geçitleri kullanabildikleri takip edilmelidir. Can suyu ile beslenen akarsu yatağı enine yapılacak yapılar ve işlevsel balık geçitleri ile hem akarsuya düzgün bir su akışı ve göllenme imkanı sağlanacak, böylece ortamda bulunan balıklar HES’lerle birlikte varlığını devam ettirebilecektir.

Anahtar Kelimeler

Hidroelektrik santralleri, balık geçitleri, ekosistem

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Mehmet Kocabaş This is me

Nadir Başçınar This is me

Filiz Kutluyer This is me

Önder Aksu This is me

Publication Date

February 1, 2013

Submission Date

February 1, 2013

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2013 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA62HX28GK

Cite

RIS / Bibtex

APA

Kocabaş, M., Başçınar, N., Kutluyer, F., & Aksu, Ö. (2013). HES’ler ve Balıklar. Turkish Journal of Scientific Reviews, 1, 128-131. https://izlik.org/JA62HX28GK

AMA

1.Kocabaş M, Başçınar N, Kutluyer F, Aksu Ö. HES’ler ve Balıklar. Turkish Journal of Scientific Reviews. 2013;(1):128-131. https://izlik.org/JA62HX28GK

Chicago

Kocabaş, Mehmet, Nadir Başçınar, Filiz Kutluyer, and Önder Aksu. 2013. “HES’ler Ve Balıklar”. Turkish Journal of Scientific Reviews, no. 1: 128-31. https://izlik.org/JA62HX28GK.

EndNote

Kocabaş M, Başçınar N, Kutluyer F, Aksu Ö (February 1, 2013) HES’ler ve Balıklar. Turkish Journal of Scientific Reviews 1 128–131.

IEEE

[1]M. Kocabaş, N. Başçınar, F. Kutluyer, and Ö. Aksu, “HES’ler ve Balıklar”, Turkish Journal of Scientific Reviews, no. 1, pp. 128–131, Feb. 2013, [Online]. Available: https://izlik.org/JA62HX28GK

ISNAD

Kocabaş, Mehmet - Başçınar, Nadir - Kutluyer, Filiz - Aksu, Önder. “HES’ler Ve Balıklar”. Turkish Journal of Scientific Reviews. 1 (February 1, 2013): 128-131. https://izlik.org/JA62HX28GK.

JAMA

1.Kocabaş M, Başçınar N, Kutluyer F, Aksu Ö. HES’ler ve Balıklar. Turkish Journal of Scientific Reviews. 2013;:128–131.

MLA

Kocabaş, Mehmet, et al. “HES’ler Ve Balıklar”. Turkish Journal of Scientific Reviews, no. 1, Feb. 2013, pp. 128-31, https://izlik.org/JA62HX28GK.

Vancouver

1.Mehmet Kocabaş, Nadir Başçınar, Filiz Kutluyer, Önder Aksu. HES’ler ve Balıklar. Turkish Journal of Scientific Reviews [Internet]. 2013 Feb. 1;(1):128-31. Available from: https://izlik.org/JA62HX28GK