DENİZCİLİK SEKTÖRÜNDE ÇALIŞAN GEMİ ADAMLARININ RUHSAL DURUMLARI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SİSTEMATİK DERLEME
Abstract
Gemiler, birçok zorluk ve risk içeren özel bir çalışma ortamını temsil eder. Gemilerdeki özel durum, karada çalışanlara göre gemi adamlarının ruhsal sağlığını daha belirgin bir şekilde etkileyebilir. Literatürdeki ana faktörleri belirlemek ve bu faktörlerin gemi adamlarının ruhsal sağlığı üzerindeki etkilerini tespit etmek amacıyla bu sistematik derleme yapılmıştır. Bu derleme, Ocak 2017 ile Eylül 2023 yılları arasında yayımlanan bilimsel literatürü, PubMed ve Web of Science (WoS) arama motorları kullanılarak PRISMA modeli ile analiz etmiştir. Gemi adamlarının ruhsal sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilen faktörler, bireysel faktörler ve işle ilgili faktörler olarak kategorize edilebildiği fakat bu faktörlerin birbiriyle ilişki içinde olduğu ve ayrı olarak düşünülemeyeceği görülmüştür. Denizcilik sektöründe çalışan gemi adamlarının ruhsal sağlıklarının iyileştirilmesi için hem bireysel hem de organizasyonel önlemler alınması gerekmektedir.
Keywords
gemi adamları, denizcilik, ruh sağlığı, psikolojik, tükenmişlik
References
- Ağartan, E.T. (2006). Gemi adamlarının çalışma yaşamı ve çalışma ilişkileri, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Akamangwa, N. (2016). Working for the environment and against safety: how compliance affects health and safety on board ships. Safety Science, 87,131–143.
- Akcanbaş, M. ve Uslu, K. (2022). Gemi Adamlarında Stres, Tükenmişlik, Depresyon Düzeyleri ve İlişkilerinin İncelenmesi. İş Sağlığı ve Güvenliği Akademi Dergisi, 5(1), 33-49.
- Baygi, F., Smith, A., Khonsari., N.M., Nasrabadi, F.M., Mahmoodi, Z., Gorabi, A.M. ve Qorbani, M. (2022a). Seafarers’ mental health status and life satisfaction: Structural equation model. Frontiers in PublicHealth, 10(969231), 1-8.
- Baygi, F., Shidfar, F., Sheidaei, A., Farshad, A., Mansourian, M. ve Blome, C. (2022b). Psychosocial issues and sleep quality among seafarers: a mixed methods study. BMC Public Health, 22(695), 4-10.
- Bergheim, K., Nielsen, M.B., Mearns, K. ve Eid, J. (2015). The relationship between psychological capital, job satisfaction, and safety perceptions in the maritime industry. Safety Science,74, 27–36.
- Brooks, S.K. ve Greenberg, N. (2022). Mental health and psychological wellbeing of maritime personnel: a systematic review. BMC Public Health, 10(139), 2-26.
- Buscema, F., Grandi, A. Ve Colombo, L. (2023). How can the seafarers do it? Qualitative researchin psychosocial risks of South Italy’s seafarers. International Maritime Health, 74(1), 54-61.
- Dobrowolska, J.S., Nowak, M.G., Renke, M. ve Jeżewska, M. (2023). The psychosocial burden and stress coping strategies among seafarers. International Maritime Health, 74(2), 122-128.
- Hystad, S.W., Bartone, P.T. ve Eid, J. (2014). Positive organizational behavior and safety in the offshore oil industry: exploring the determinants of positive safety climate. The Journal of Positive Psychology, 9(1), 42– 53.