Soğuk Zincir Lojistiğinde Küresel Eğilimler ve Araştırma Boşlukları: B-SLR Yaklaşımıyla Bir Analiz
Abstract
Bu çalışma, gıda güvenliği ve sağlık lojistiği açısından stratejik öneme sahip soğuk zincir lojistiği literatürünün entelektüel evrimini Bibliyometrik-Sistematik Literatür İncelemesi çerçevesinde analiz etmektedir. Metodolojik şeffaflığı sağlamak amacıyla PRISMA protokolü izlenerek rafine edilen veri toplama süreci sonucunda, Web of Science (WoS)veri tabanından elde edilen 2016-2026 dönemine ait 1.941 akademik yayın VOSviewer yazılımı kullanılarak incelenmiştir. Ortak yazar, anahtar kelime ve bibliyografik eşleşme analizleri sonucunda literatürün temelini oluşturan 5 ana tematik küme tespit edilmiştir. Tematik doygunluk prensibi doğrultusunda, en yüksek bağlantı gücüne (Total Link Strength) sahip 25 merkez makale üzerinden yürütülen nitel içerik sentezinde bu sayısal kümeler; dijital izlenebilirlik, operasyonel risk yönetimi ile sürdürülebilir fiziksel/enerji çözümleri olmak üzere üç makro-eksende yapılandırılmıştır. Bulgular, literatürün geleneksel mekanik soğutma problemlerinden, yapay zekâ ve nesnelerin interneti tabanlı "Soğuk Zincir 4.0" ekosistemine doğru dönüşme eğiliminde olduğuna işaret etmektedir. Salt betimsel bir döküm sunmanın ötesine geçen bu çalışma, fiziksel-dijital senkronizasyon eksikliklerine dikkat çekmekte; gelecekteki araştırmalar için yol gösterici bir araştırma gündemi ve kavramsal çerçeve önermektedir.
Keywords
Soğuk Zincir Lojistiği, Bibliyometrik Analiz, Sistematik Literatür Taraması (BSLR), Tedarik Zinciri Yönetimi, Sürdürülebilirlik
References
- Akram, H., Akhtar, S., Ahmad, A., Anwar, I., & Sulaiman, M. (2023). Developing a conceptual framework model for effective perishable food coldsupply- chain management based on structured literature review. Sustainability, 15(6), 4907. https://doi.org/10.3390/su15064907.
- Akram, W., Joshi, R., Haider, T., Sharma, P., Jain, V., Garud, N., & Singh, N. (2024). Blockchain technology: A potential tool for the management of pharma supply chain. Research in Social and Administrative Pharmacy, 20(6), 156- 164. https://doi.org/10.1016/j.sapharm.2024.02.014.
- Ambaw, A., Fadiji, T., & Opara, U. L. (2021). Thermo-mechanical analysis in the fresh fruit cold chain: a review on recent advances. Foods, 10(6), 1357. https://doi.org/10.3390/foods10061357.
- Badia-Melis, R., Mc Carthy, U., Ruiz-Garcia, L., Garcia-Hierro, J., & Villalba, J. I. (2018). New trends in cold chain monitoring applications - A review. Food Control, 86, 170-182. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2017.11.022.
- Behdani, B., Fan, Y., & Bloemhof, J. M. (2019). Cool chain and temperaturecontrolled transport: An overview of concepts, challenges, and technologies. Sustainable Food Supply Chains, 167-183. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-813411-5.00012-0.
- Ben Taher, M. A., Ahachad, M., Mahdaoui, M., Zeraouli, Y., & Kousksou, T. (2022). A survey of computational and experimental studies on refrigerated trucks. Journal of Energy Storage, 47, 103575. https://doi.org/10.1016/j.est.2021.103575.
- Berry, T. M., Defraeye, T., Shrivastava, C., Ambaw, A., Coetzee, C. J., & Opara, U. L. (2022). Designing ventilated packaging for the fresh produce cold chain. Food And Bioproducts Processing, 134, 121-149. https://doi.org/10.1016/j.fbp.2022.04.005.
- Berry, T. M., Fadiji, T., Defraeye, T., & Opara, U. L. (2017). The role of horticultural carton vent hole design on cooling efficiency and compression strength: A multi-parameter approach. Food and Bioproducts Processing, 106, 167-178. https://doi.org/10.1016/j.postharvbio.2016.10.005.
- Bremer, P. (2018). Towards a reference model for the cold chain. The International Journal of Logistics Management, 29(3), 822-838. https://doi.org/10.1108/IJLM-02-2017-0052.
- Brenner, V. (2015). Causes of supply chain disruptions: An empirical analysis in cold chains for food and pharmaceuticals. Hannover: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-658-08662-6.