TÜRKİYE’DE VERİMLİLİK, ETKİNLİK VE ETKİLİLİK KAVRAMLARININ FEN VE MÜHENDİSLİK DİSİPLİNLERİNDE KULLANIMININ İNCELENMESİ

Verimlilik, etkinlik ve etkililik kavramları ulusal ve uluslararası düzeyde yapılan çalışmalarda sıkça kullanılmakta ve bu kavramlar yapılan operasyonların girdilerini, çıktılarını temel alarak performans ölçümünü gerçekleştirmektedir. Her bir kavramın benzer anlam içerdiği düşünülse de aslında her biri farklı ölçümlerin sonucunu ifade etmektedir. Bu yüzden kavramların doğru şekilde kullanılmasının sağlanması için meydana gelen karışıklıkların en aza indirgenmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı; bahse konu kavramların özellikle denizcilik alanındaki Gemi Makine İşletme Mühendisliği, Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği, Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği, Deniz Bilimleri ve Teknolojisi, Deniz İşletmeciliği, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi ana bilim dallarında kullanım şekli irdelenip anlam çatışmasının ortadan kaldırılmasıdır. Bu çalışmada, öncelikle kavramların manasının tam olarak anlaşılması için sözlüklerdeki ve literatürdeki verimlilik, etkinlik ve etkililik tanımları incelenmiştir. İkincil olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezine ait verilerden Fen Bilimleri altındaki ana bilim dallarında yapılmış tez çalışmalarında verimlilik, etkinlik, etkililik kavramlarını içeren tezler analiz edilmiştir. Ayrıca, denizcilik alanında yapılacak olan çalışmanın tam olarak doğrulanması için Sosyal Bilimler altındaki denizcilikle ilgili ana bilim dallarında benzer inceleme yapılmıştır. Elde edilen çalışmalarda kavramların kullanım şekilleri ve İngilizce tercümeleri referans alınarak veri setleri oluşturulmuştur. Sonuç olarak kavramların tam olarak hangi anlamı ifade ettiği ve farklı anabilim dallarında nasıl kullanılacağı şeklinde çıkarımlar yapılmıştır.

Productivity, Efficiency and Effectiveness concepts are frequently used at national and international studies and these words are used to measure the performance of the operations based on inputs and outputs. Each word actually has a different meaning, although these words have similar meaning. Therefore, it is necessary to minimize confusion to ensure correct use of words. The aim of this study is eliminate the meaning conflict by examining the usage method of these words in the field of maritime that contain marine engineering, naval architecture and marine engineering, marine transportation engineering, marine sciences and, technology engineering, maritime business administration departments. Primarily in this study, usages of productivity, efficiency and effectiveness were examined in dictionaries and literature to the full understanding of the meaning of these words in this study. Moreover, studies belonging to the Council of Higher Education Thesis Center and published in the natural and applied sciences departments are conducted and containing efficiency, productivity and effectiveness in their titles were examined. In order to fully verify the work to be carried out in the field of maritime, social fields related to maritime departments were carried out using similar examination. The data set was created based on the usage patterns and English translations. As a result, what the concepts mean exactly and how to use in different departments were deduced.