Araştırma Makalesi

Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler

Cilt: 34 Sayı: 2 31 Ağustos 2020
PDF İndir
EN TR

Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler

Öz

GİRİŞ ve AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, sağlık çalışanlarının vitamin-mineral ve bitkisel ürün kullanım sıklığının belirlenmesi ve kullanım ile ilişkili faktörlerin incelenmesidir. YÖNTEM ve GEREÇLER: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, İzmir ilinde çalışan 1017 sağlık çalışanı ile yürütülmüştür. Bireylerin sosyo-demografik özellikleri, sağlık durumları, yaşam tarzı alışkanlıkları ve besin desteği kullanımları sorgulanarak anket formuna kaydedilmiştir. BULGULAR: Bireylerin yaş ortalaması 37,72±10,28 yıl olup, katılımcıların %81,4’ü (n=828) kadın, %18,6’sı (n=189) erkektir. Bireylerin %12,6’sının bitkisel ürün, %24,9’unun ise vitamin-mineral kullandığı belirlenmiştir. Bitkisel ürün kullanımı ile diyet yapma (p<0.001), yeterli ve dengeli beslenme (p=0,026), düzenli fiziksel aktivite yapma (p=0,027) ve meslek (p<0,001) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Vitamin-mineral kullanımı ile yaş (p=0,019), medeni durum (p=0,034), kronik hastalık varlığı (p<0,001), düzenli ilaç kullanımı (p<0,001) ve meslek (p<0,001) arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Bitki karışımlarının (%13,3) ve multivitamin-minerallerin (%28,5) katılımcılar tarafından en sık tercih edilen destekler olduğu belirlenmiştir. Bitkisel ürünlerin en sık bağışıklık sistemini güçlendirmek (%39,8), vitamin-mineral desteklerinin ise en sık yetersizlik nedeniyle (%64,4) kullanıldığı tespit edilmiştir. Bitkisel ürün kullanan bireylerin çoğunun (%61,9) herhangi bir tavsiye almadan ürün kullanımına başladığı, vitamin mineral kullananların ise yarıdan fazlasının (%56,0) doktor önerisi ile ürün kullanımına başladığı saptanmıştır. TARTIŞMA ve SONUÇ: Sağlık profesyonelleri arasında vitamin-mineral kullanımının bitkisel ürünlere göre daha yaygın olduğu ve bu besin desteklerinin (bitkisel ürün ve vitamin-mineral) kullanımının farklı sosyo-demografik özellikler ve yaşam tarzı alışkanlıkları ile ilişkili olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Vicentini A, Liberatore L, Mastrocola D. Functional foods: trends and development of the global market. Ital J Food Sci. 2016;28:338-51.
  2. Smitha T, Kawa K, Eckl V, Morton C, Stredney R. Herbal supplement sales in US increase 8.5% in 2017, topping $8 billion. HerbalGram. 2018;119:62-71.
  3. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği. 2013, Sayı No: 28737.
  4. Kantor ED, Rehm CD, Du M, White E, Giovannucci EL. Trends in dietary supplement use among US adults from 1999-2012. JAMA. 2016;316:1464-74.
  5. O'Brien SK, Malacova E, Sherriff JL, Black LJ. The prevalence and predictors of dietary supplement use in the Australian population. Nutrients. 2017;9:1154. doi: 10.3390/nu9101154.
  6. Skeie G, Braaten T, Hjartaker A, Lentjes M, Amiano P, Jakszyn P, et al. Use of dietary supplements in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition Calibration Study. Eur J Clin Nutr. 2009;63 (Suppl 4):S226-S38.
  7. Kim JW, Lee SH, Kim JE, Han KD, Kwack TE, Kim BS, et al. The association between taking dietary supplements and healthy habits among Korean adults: results from the fifth Korea National Health and Nutritional Examination Survey (2010-2012). Korean J Fam Med. 2016;37:182-7.
  8. Kofoed CLF, Christensen J, Dragsted LO, Tjønneland A, Roswall N. Determinants of dietary supplement use-healthy individuals use dietary supplements. Br J Nutr. 2015;113:1993-2000.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2020

Gönderilme Tarihi

3 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

18 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 34 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bellikci Koyu, E., Çalık, G., Kaner Tohtak, G., & Günsel Yıldırım, G. (2020). Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 34(2), 141-151. https://doi.org/10.5505/deutfd.2020.69772
AMA
1.Bellikci Koyu E, Çalık G, Kaner Tohtak G, Günsel Yıldırım G. Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler. DEU Tıp Derg. 2020;34(2):141-151. doi:10.5505/deutfd.2020.69772
Chicago
Bellikci Koyu, Ezgi, Gamze Çalık, Gülşah Kaner Tohtak, ve Gökçe Günsel Yıldırım. 2020. “Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 34 (2): 141-51. https://doi.org/10.5505/deutfd.2020.69772.
EndNote
Bellikci Koyu E, Çalık G, Kaner Tohtak G, Günsel Yıldırım G (01 Ağustos 2020) Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 34 2 141–151.
IEEE
[1]E. Bellikci Koyu, G. Çalık, G. Kaner Tohtak, ve G. Günsel Yıldırım, “Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler”, DEU Tıp Derg, c. 34, sy 2, ss. 141–151, Ağu. 2020, doi: 10.5505/deutfd.2020.69772.
ISNAD
Bellikci Koyu, Ezgi - Çalık, Gamze - Kaner Tohtak, Gülşah - Günsel Yıldırım, Gökçe. “Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 34/2 (01 Ağustos 2020): 141-151. https://doi.org/10.5505/deutfd.2020.69772.
JAMA
1.Bellikci Koyu E, Çalık G, Kaner Tohtak G, Günsel Yıldırım G. Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler. DEU Tıp Derg. 2020;34:141–151.
MLA
Bellikci Koyu, Ezgi, vd. “Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 34, sy 2, Ağustos 2020, ss. 141-5, doi:10.5505/deutfd.2020.69772.
Vancouver
1.Ezgi Bellikci Koyu, Gamze Çalık, Gülşah Kaner Tohtak, Gökçe Günsel Yıldırım. Sağlık çalışanlarının besin desteği kullanma durumları ve ilişkili etmenler. DEU Tıp Derg. 01 Ağustos 2020;34(2):141-5. doi:10.5505/deutfd.2020.69772

Cited By