Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi
Öz
Türk edebiyatında şairler uzun anlatım gerektiren muhtelif konularda mesnevi nazım şeklini kullanmışlardır. 15. yüzyılın ikinci yarısı ile 16.yüzyılın başında yaşamış bir âlim olan Bedreddin Mahmûd da dinî-ahlâkî-tasavvufî hakikatleri ve hikmetleri konu alan "Fevz ü Felâh" isimli eserini mesnevi nazım şekli ile yazmıştır.
Kaynaklara göre Bedreddin Mahmûd'un nerede doğduğu ve öldüğü belli değildir. Kaynaklarda müellifin Amasyalı olduğu bilgisi vardır. Eserlerine ve kaynaklara göre Manisa, Bursa ve İstanbul'da yaşamıştır. Babası ve dedesi şeyh olan Bedreddin Mahmûd, iyi bir medrese eğitimi görmüş, Sultan II. Bâyezid’in hocasından eğitim almış, hünkâr imâmlığı, mollâlık, kadılık ve kazaskerlik vazifeleri yapmıştır. Kaynaklarda ünlü Muhammediye isimli esere nazire olarak yazdığı "Mahmûdiyye-Vesîle" ve ahlak ve tasavvuf konusunu işlediği "Fevz ü Felâh" adlı iki eseri kayıtlıdır. Bunun yanında kaynaklarda ismi geçmeyen fakat müellifin,"Fevz ü Felâh"adlı eserinde "Menâkıb" adını verdiği eseri ile Mahmûdiyye-Vesîle adlı eserinde "Kitabu'l-âsâr" adını verdiği eserleri de vardır.
Fevz ü Felâh edebî tür olarak okuyucuya bilgi vermek, onu eğitmek amacını taşıyan mesnevîler grubuna girmektedir. Eserde âyetlerin ve hadîslerin açıklamaları, din ve tasavvuf büyüklerinin hikâyeleri ve sözleri yer almaktadır. Sultan II. Bâyezid’e sunulan eserin beyit sayısı 10620’dir.
Bu çalışmada Amasyalı Bedreddin Mahmûd’un hayatı, eserleri hakkında bilgi verildikten sonra müellifin Fevz ü Felâh adlı eseri şekil ve muhteva açısından incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- BALCI, Rüştü (2007), (Çev.) Kâtip Çelebi, Keşfü’z-zünûn, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.
- Bedreddin Mahmûd, Mahmûdiyye-Vesîle, Mısır Milli Kütüphanesi, Bölüm, Tasavvufî Türkî, Kayıt numarası: 152
- DEVELLİOĞLU, F., (1999), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara: Aydın Kitabevi Yay.
- İSEN, Mustafa ve Osman Horata (2014), "Tarihî Gelişim", Eski Türk Edebiyatı El Kitabı, (Edt: Mustafa İsen), Ankara: Grafiker Yay.
- İPEKTAN, H.-İSEN, M. (1992), “XVI. Yüzyıl Divân Edebiyatı”, Türk Dünyası El Kitabı, C.3, Ankara, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yay.
- İZ, Fahir (1995), Eski Türk Edebiyatında Nazım (I-II), Ankara: Akçağ Yay.
- SÜREYYA, Mehmet (1996), (Çev.) Seyyit Ali KAHRAMAN, - Sicill-i Osmanî I-VI, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.
- KURNAZ, Cemal ve Mustafa Tatçı (2000), (Hzl.), Bursalı Mehmed Tahir-Osmanlı Müellifleri ve Ahmet Remzi Akyürek-Miftâhu’l-Kütüb ve Esâmi-i Müellifin, C.I, Ankara: Bizim Büro Yay.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
29 Ağustos 2023
Kabul Tarihi
4 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 31 Sayı: 31
APA
Turan, S., & Kavaklı, A. (2023). Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 31(31), 421-437. https://izlik.org/JA36HC33AS
AMA
1.Turan S, Kavaklı A. Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi. devdergisi. 2023;31(31):421-437. https://izlik.org/JA36HC33AS
Chicago
Turan, Selami, ve Ali Kavaklı. 2023. “Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 31 (31): 421-37. https://izlik.org/JA36HC33AS.
EndNote
Turan S, Kavaklı A (01 Aralık 2023) Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 31 31 421–437.
IEEE
[1]S. Turan ve A. Kavaklı, “Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi”, devdergisi, c. 31, sy 31, ss. 421–437, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36HC33AS
ISNAD
Turan, Selami - Kavaklı, Ali. “Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 31/31 (01 Aralık 2023): 421-437. https://izlik.org/JA36HC33AS.
JAMA
1.Turan S, Kavaklı A. Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi. devdergisi. 2023;31:421–437.
MLA
Turan, Selami, ve Ali Kavaklı. “Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, c. 31, sy 31, Aralık 2023, ss. 421-37, https://izlik.org/JA36HC33AS.
Vancouver
1.Selami Turan, Ali Kavaklı. Bedreddin Mahmûd’un Hayatı, Eserleri ve Fevz ü Felâh Mesnevisi. devdergisi [Internet]. 01 Aralık 2023;31(31):421-37. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36HC33AS