Research Article

Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması

Volume: 27 Number: 1 June 30, 2024
EN TR

Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması

Abstract

Hz. Peygamber’den sonra Müslüman toplum, pek çok sorunla karşılaşmıştır. Karşılaşılan sorunlardan bazıları, günümüze kadar sirayet etmiştir. Peygamber olmadan karşılaşılan problemler ve bu problemlere yönelik çözüm arayışları, tarih boyunca araştırmalara konu olmuş, bu alanda önemli çalışmalara imza atılmıştır. Gerek ilk dönem İslam tarihinde gerek modern çağda işaret edilen döneme dair ilgiyle takip edilen yapıtlar yoğunluktadır. Fakat İslam tarihinin önemli dönemlerinden kabul edilen Osmanlı Devleti zamanında yaşamış olan tarih yazarlarının işaret edilen zaman diliminde karşılaşılan problemler hakkındaki yaklaşımları merak konusudur. Mezkûr alanda merakımızı gidermeye yönelik bütüncül çalışmalara pek rastlamadık. Bu eksikliği kısmen de olsa gidermek amacıyla Hz. Peygamber’in vefatıyla birlikte Müslümanların içerisinde düştüğü sıkıntıların neler olduğu konusunda kaynak mesabesinde addedilen siyasal gelişmeleri, araştırma konusu olarak belirledik. Bunu yaparken Hz. Peygamber’in vefatı sonrasında yerine kimin halife olacağına dair tartışmaları ve tartışmalara konu olan hadiseleri, temel problem kabul ettik. Buradan hareketle Hz. Ebû Bekir’in hilâfete geçişi sürecinde Müslüman toplum arasında vuku bulan rahatsızlıklar, araştırma sahamız içerisinde yer almıştır. Rahatsızlıkların sebebi olarak ön plana çıkan Ğadir-i Hum Olayı’nı ve Kırtas’ı bu çerçevede inceledik. Yine Hz. Ebû Bekir’in hilâfete geçişinde önemli bir evre sayılan Sâkifetü Benî Sâide toplantısı hakkında mühim veriler paylaştık. Özellikle ensar-muhacir çekişmesi, asabiyet ve kureyşîlik vurgusu, toplantıda dikkat çeken hususlardan olmuştur. Son olarak Hz. Ali ile Hz. Ebû Bekir arasında kahir ekseriyetle yaşandığına inanılan biat mevzusunu Osmanlı müverrihlerinin bakış açılarına göre değerlendirdik. Tabi ki bu çalışmamızı ortaya koyarken zikredilen konularda Osmanlı dönemi tarih yazıcılığında yeri ve katkısı olan her müellifi referans noktası kabul edip eserlerine başvurduk.

Keywords

Ethical Statement

This article is based on my doctoral dissertation, which I successfully defended on February 15, 2024 at Ankara University Institute of Social Sciences, Department of Islamic History. Academic responsibility belongs to me.

References

  1. Abdüllatif Subhi Paşa. Hakaiku’l-Kelam fi-Tarihu’l-İslam. İstanbul: Matbaa-i Amire, 1297/1880.
  2. Abdurrahman Şeref. Zübdetu’l-Kısâs. İstanbul: Matbaa-i Amire, 1315/1897.
  3. Ahmed Cevdet Paşa. Kısas-ı Enbiyâ ve Tevârih-i Hulefâ. 3. Cüz. İstanbul: yy, 1293/1876.
  4. Ahmed Cevdet Paşa. Kısas-ı Enbiyâ ve Tevârîh-i Hulefâ. 4. Cüz. İstanbul: Karabetyan Matbaası, 1303/1886.
  5. Ahmed Cevdet Paşa. Kısas-ı Enbiyâ ve Tevârih-i Hulefâ. İstanbul: Matbaa-i Osmaniye, 1308/1890.
  6. Ahmed Mithat Efendi. Tarîh-i Umumi. İstanbul: Kırkanbar Matbaası, 1290/1873.
  7. Ahmed Refik (Altınay). Büyük Tarîh-i Umumi. nşr. İbrahim Hilmi. İstanbul: Kütüphane-i İslam ve Askerî, 1328/1910.
  8. Ahmedî. İskendernâme. TBMM Kütüphanesi El Yazması Bölümü, nr. 1940-396/243, 954/1547.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of Islam

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 28, 2024

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

April 18, 2024

Acceptance Date

June 19, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 27 Number: 1

APA
Apuhan, F. (2024). Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması. Dicle İlahiyat Dergisi, 27(1), 59-82. https://doi.org/10.58852/dicd.1470401
AMA
1.Apuhan F. Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması. Dicle İlahiyat Dergisi. 2024;27(1):59-82. doi:10.58852/dicd.1470401
Chicago
Apuhan, Ferhat. 2024. “Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması”. Dicle İlahiyat Dergisi 27 (1): 59-82. https://doi.org/10.58852/dicd.1470401.
EndNote
Apuhan F (June 1, 2024) Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması. Dicle İlahiyat Dergisi 27 1 59–82.
IEEE
[1]F. Apuhan, “Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması”, Dicle İlahiyat Dergisi, vol. 27, no. 1, pp. 59–82, June 2024, doi: 10.58852/dicd.1470401.
ISNAD
Apuhan, Ferhat. “Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması”. Dicle İlahiyat Dergisi 27/1 (June 1, 2024): 59-82. https://doi.org/10.58852/dicd.1470401.
JAMA
1.Apuhan F. Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması. Dicle İlahiyat Dergisi. 2024;27:59–82.
MLA
Apuhan, Ferhat. “Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması”. Dicle İlahiyat Dergisi, vol. 27, no. 1, June 2024, pp. 59-82, doi:10.58852/dicd.1470401.
Vancouver
1.Ferhat Apuhan. Hz. Ebû Bekir’in Hilâfete Geçişinde Yaşanan Siyasal Problemlerin Osmanlı Tarih Yazıcılığındaki Yansıması. Dicle İlahiyat Dergisi. 2024 Jun. 1;27(1):59-82. doi:10.58852/dicd.1470401

Our journal began publication on the DergiPark platform in 2021. Click here to access our archive prior to 2021.