Abstract
Modern toplumlar genel olarak kahramanlık-sonrası toplumlar olarak değerlendirilmektedir. Piyasanın, devletin, kurumların, mekanizmaların, bireyciliğin geliştiği ve yerleştiği modern koşullarda klasik anlamıyla kahramanlara yer olmadığı düşünülmüştür. Ancak modern düzene meydan okuyan ve onu aşmak amacını taşıyan siyasal ve entelektüel hareketler, kahramanlık arayışlarını devam ettirmektedirler. Bu makalede modern dönemde kahramanlığın imkânlarını arayan önemli bir isim edebiyatçı, düşünür, denemeci Ernst Jünger’in “kahraman gerçekçiliğine” odaklanılacaktır. Jünger, “Asker”, “İşçi”, “Anark”, “İsyankâr” gibi figürlerde kahramanlık ruhunu somutlaştırmaya çalışmaktadır. Ona göre, Birinci Dünya Savaşı kahramanca kişilikleri doğuran dünya-tarihsel bir olaydır. Jünger için savaş her şeyin babasıdır. Fransız Devrimi insanlık tarihinde getirdiği yeni fikirler ve değerler, yarattığı yeni insan ve toplumsal dünya açısından nasıl önemli bir olay ise Birinci Dünya Savaşı da o derinlikte ve kapsamda bir olaydır. Fransız Devrimi’ne karşı konumlandırılan “Büyük Savaş” uygarlık ve ilerleme yerine kültür ve gelişmeyi; mekanizma ve makine yerine organizma ve ruhu; özgürlük ve eşitlik yerine disiplin ve hiyerarşiyi; güvenlik ve barış yerine macera ve savaşı, birey ve tüccar yerine karakter ve kahramanı insanlığın yeni fikir ve değerleri olarak ikame etmiştir. Bu makalede Jünger’in siyasi yazıları ve edebi metinleri “kahramanca gerçekçilik” yaklaşımı ekseninde yorumlanmaya çalışılacaktır.
References
- Aksakal, Hasan. Huzursuz Modernite: Avrupa Entelektüel Tarihi Üzerine Makaleler. İstanbul: Beyoğlu Kitabevi, 2023.
- Bourdieu, Pierre. Heidegger’in Politik Ontolojisi, Çev. Aslı Sümer. İstanbul: Monokl Yayınları, 2018.
- Breuer, Stefan. Anatomie der Konservativen Revolution. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1993.
- Bröckling, Ulrich. “Heroism and Modernity.” helden.heroes. héros. E-Journal zu Kulturen des Heroischen. Special Issue 5 (2019): 127-142.
- Carlyle, Thomas. Kahramanlar. Çev. Reşat Nuri Gültekin. İstanbul: Semih Lütfi Kitapevi, 1943.
- Çiğdem, Ahmet. “Muhafazakârlık Üzerine.” Toplum ve Bilim. Sy. 74 (1997): 32-50.
- Çiğdem, Ahmet. Mucizenin Etik Uğrağı. Ankara: Felix Kitap, 2019.
- Elias, Norbert. Almanya Üzerine İncelemeler. Çev. F. G. Gerhold. İstanbul: Alfa Yayınları, 2023.
- Enzensberger, Hans Magnus. Political Crumbs. Çev. Martin Chalmers. Londra, New York: Verso. 1990.
- Herf, Jeffrey. Reactionary Modernism: Technology, Culture and Politics in Weimar and the Third Reich. Londra: Cambridge University Press, 1984.
- Gasset, Ortega y. Quijote Üzerine Düşünceler. Çev. Mehmet Sait Şener. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2018. Gay, Peter. Weimar Kültürü. Çev. Eren Buğlalılar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2023.
- Hobsbawm, Eric. Kısa 20. Yüzyıl, 1914-1991 Aşırılıklar Çağı. Çev. Yavuz Alogan. İstanbul: Sarmal Yayınevi.
- Jünger, Ernst. The Adventurous Heart: Figures and Capriccios. Çev. Thomas Friese. New York: Telos Press Publishing, 2012.
- Jünger, Ernst. Çelik Fırtınalarında. Çev. Tevfik Turan. İstanbul: Jaguar Kitap, 2019.
- Jünger, Ernst. Politische Publizistik 1919 bis 1933. Stuttgart: Klett-Cotta, 2013.
- Kardeş, M. Ertan. “Tarihsel Zamanda Karar Alamamanın Trajikliği: Benjamin ve Schmitt Bağlamında Bir Okuma.” Kampflatz Dergisi sy. 5 (Şubat 2014).
- Kaube, Jürgen. Max Weber. Çev. Öndercan Muti. İstanbul: İletişim Yayınları, 2020.
- Kiesel, Helmuth. Ernst Jünger: Die Biographie. Münih: Siedler, 2007.
- Kittsteiner, Heinz Dieter. “Die Stufen der Moderne.” Wir werden gelebt. Formprobleme der Moderne. Hamburg: Philo Fine Arts, 2006.
- Lepenies, Wolfe. The Seduction of Culture in German History. New Jersey: Princeton University Press, 2006.
- Neaman, Elliot Y. A Dubious Past: Ernst Jünger and the Politics of Literature. Londra: University of California Press, 2019.
- Safa, Peyami. Nasyonalizm, Sosyalizm, Mistisizm. İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 2003.
- Schmitt, Carl. Parlamenter Demokrasinin Krizi. Çev. A. Emre Zeybekoğlu. Ankara: Dost Kitabevi, 2010.
- Sombart, Werner. Traders and Heroes: Patriotic Reflections. Çev. Alexander Jacob. Londra: Arktos, 2021.
- Specter, Matthew G. Habermas: Entelektüel Bir Biyografi. Çev. İsmail Ilgar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2012.
- Staël, Madame de. Almanya Üzerine. Çev. Hasan Aydın Karahasan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2017.
- Staël, Madame de. Edebiyata Dair. Çev. Safiye Hatay, Vahdi Hatay. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1997. Weber, Max. Sosyoloji Yazıları. Çev. Taha Parla. İstanbul: İletişim Yayınları, 1996.
- Woods, Roger. The Conservatie Revolution in the Weimar Republic. Londra: Palgrave Macmillan, 1994.
- Zweig, Stefan. Dünün Dünyası: Bir Avrupalının Anıları. Çev. Kasım Eğit, Yadigâr Eğit. 13. Bs. İstanbul: Can Yayınları, 2019.
- Online Kaynaklar:
- Ferdinand Freiligrath, Hamlet. https://hor.de/gedichte/ferdinand_freiligrath/hamlet.htm (erş. Tar. 13 Ağustos 2025).
Abstract
Modern societies are generally considered post-heroic societies. It has been thought that in modern conditions, where the market, the state, institutions, mechanisms, and individualism have developed and become established, there is no place for heroes in the classical sense. However, political and intellectual movements that challenge the modern order and aim to transcend it continue their search for heroism. This article will focus on the “heroic realism” of Ernst Jünger, a significant literary figure, thinker, and essayist who explored the possibilities of heroism in the modern era. Jünger attempts to embody the spirit of heroism in figures such as the “Soldier,” the “Worker,” the “Anarchist,” and the “Rebel.” According to him, World War I was a world-historical event that gave birth to heroic personalities. For Jünger, war is the father of all things. Just as the French Revolution was an important event in human history in terms of the new ideas and values it brought, the new human being it created, and the new social world it established, World War I is an event of that same depth and scope. The “Great War,” positioned against the French Revolution, replaced civilization and progress with culture and development; mechanism and machine with organism and spirit; freedom and equality with discipline and hierarchy; security and peace with adventure and war; and the individual and the merchant with character and the hero as humanity's new ideas and values. This article will attempt to interpret Jünger's political writings and literary texts through the lens of the “heroic realism” approach.
Keywords
References
- Aksakal, Hasan. Huzursuz Modernite: Avrupa Entelektüel Tarihi Üzerine Makaleler. İstanbul: Beyoğlu Kitabevi, 2023.
- Bourdieu, Pierre. Heidegger’in Politik Ontolojisi, Çev. Aslı Sümer. İstanbul: Monokl Yayınları, 2018.
- Breuer, Stefan. Anatomie der Konservativen Revolution. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1993.
- Bröckling, Ulrich. “Heroism and Modernity.” helden.heroes. héros. E-Journal zu Kulturen des Heroischen. Special Issue 5 (2019): 127-142.
- Carlyle, Thomas. Kahramanlar. Çev. Reşat Nuri Gültekin. İstanbul: Semih Lütfi Kitapevi, 1943.
- Çiğdem, Ahmet. “Muhafazakârlık Üzerine.” Toplum ve Bilim. Sy. 74 (1997): 32-50.
- Çiğdem, Ahmet. Mucizenin Etik Uğrağı. Ankara: Felix Kitap, 2019.
- Elias, Norbert. Almanya Üzerine İncelemeler. Çev. F. G. Gerhold. İstanbul: Alfa Yayınları, 2023.
- Enzensberger, Hans Magnus. Political Crumbs. Çev. Martin Chalmers. Londra, New York: Verso. 1990.
- Herf, Jeffrey. Reactionary Modernism: Technology, Culture and Politics in Weimar and the Third Reich. Londra: Cambridge University Press, 1984.
- Gasset, Ortega y. Quijote Üzerine Düşünceler. Çev. Mehmet Sait Şener. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2018. Gay, Peter. Weimar Kültürü. Çev. Eren Buğlalılar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2023.
- Hobsbawm, Eric. Kısa 20. Yüzyıl, 1914-1991 Aşırılıklar Çağı. Çev. Yavuz Alogan. İstanbul: Sarmal Yayınevi.
- Jünger, Ernst. The Adventurous Heart: Figures and Capriccios. Çev. Thomas Friese. New York: Telos Press Publishing, 2012.
- Jünger, Ernst. Çelik Fırtınalarında. Çev. Tevfik Turan. İstanbul: Jaguar Kitap, 2019.
- Jünger, Ernst. Politische Publizistik 1919 bis 1933. Stuttgart: Klett-Cotta, 2013.
- Kardeş, M. Ertan. “Tarihsel Zamanda Karar Alamamanın Trajikliği: Benjamin ve Schmitt Bağlamında Bir Okuma.” Kampflatz Dergisi sy. 5 (Şubat 2014).
- Kaube, Jürgen. Max Weber. Çev. Öndercan Muti. İstanbul: İletişim Yayınları, 2020.
- Kiesel, Helmuth. Ernst Jünger: Die Biographie. Münih: Siedler, 2007.
- Kittsteiner, Heinz Dieter. “Die Stufen der Moderne.” Wir werden gelebt. Formprobleme der Moderne. Hamburg: Philo Fine Arts, 2006.
- Lepenies, Wolfe. The Seduction of Culture in German History. New Jersey: Princeton University Press, 2006.
- Neaman, Elliot Y. A Dubious Past: Ernst Jünger and the Politics of Literature. Londra: University of California Press, 2019.
- Safa, Peyami. Nasyonalizm, Sosyalizm, Mistisizm. İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 2003.
- Schmitt, Carl. Parlamenter Demokrasinin Krizi. Çev. A. Emre Zeybekoğlu. Ankara: Dost Kitabevi, 2010.
- Sombart, Werner. Traders and Heroes: Patriotic Reflections. Çev. Alexander Jacob. Londra: Arktos, 2021.
- Specter, Matthew G. Habermas: Entelektüel Bir Biyografi. Çev. İsmail Ilgar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2012.
- Staël, Madame de. Almanya Üzerine. Çev. Hasan Aydın Karahasan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2017.
- Staël, Madame de. Edebiyata Dair. Çev. Safiye Hatay, Vahdi Hatay. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1997. Weber, Max. Sosyoloji Yazıları. Çev. Taha Parla. İstanbul: İletişim Yayınları, 1996.
- Woods, Roger. The Conservatie Revolution in the Weimar Republic. Londra: Palgrave Macmillan, 1994.
- Zweig, Stefan. Dünün Dünyası: Bir Avrupalının Anıları. Çev. Kasım Eğit, Yadigâr Eğit. 13. Bs. İstanbul: Can Yayınları, 2019.
- Online Kaynaklar:
- Ferdinand Freiligrath, Hamlet. https://hor.de/gedichte/ferdinand_freiligrath/hamlet.htm (erş. Tar. 13 Ağustos 2025).
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Political Theory and Political Philosophy, Political Science (Other) |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | August 9, 2025 |
| Acceptance Date | November 14, 2025 |
| Early Pub Date | January 6, 2026 |
| Publication Date | January 6, 2026 |
| Published in Issue | Year 2026 Issue: Advanced Online Publication |
Aim & Scope
DÎVÂN: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi ULAKBİLİM, Worldwide Political Science Abstracts, Index Islamicus, Ebsco Publishing/MLA International Bibliography ve SOBIAD tarafından taranmaktadır.
Alan Editörleri
Abdurrahman Atçıl, Sabancı Üniversitesi, Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Tarih Bölümü (İstanbul)
Ali Adem Yörük, İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Kamu Hukuku Bölümü, Hukuk Tarihi Ana Bilim Dalı (İstanbul)
Alim Arlı, Marmara Üniversitesi, Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü, Ortadoğu Sosyolojisi ve Antropolojisi Anabilim Dalı (İstanbul)
Ayşe Başaran, Boğaziçi Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Tarih Bölümü, Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı (İstanbul)
Esra Kartal Soysal, Marmara Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Felsefe Bölümü (İstanbul)
Fatih Altuğ, Boğaziçi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü (İstanbul)
Faruk Deniz, Bilim ve Sanat Vakfı, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü (İstanbul)
Halil İbrahim Düzenli, Samsun Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Mimarlık Bölümü (Samsun)
Hümeyra Özturan, Marmara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri, Felsefe Tarihi (İstanbul)
M. Cüneyt Kaya, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü, Türk-İslam Düşünce Tarihi Ana Bilim Dalı (İstanbul)
Mustafa Demiray, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi, İslam Hukuku (İstanbul)
Macit Karagözoğlu, Marmara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslami Bilimler, Hadis (İstanbul)
Özgür Kavak, Marmara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü, İslam Hukuku Anabilim Dalı (İstanbul)
Author Guidelines
Ethical Principles and Publication Policy
Price Policy
Ücretsiz
Indexes
Citation Indexes
Other Indexes
Journal Boards
Editör
Editör Yardımcısı
Yayın Kurulu ve Alan Editörleri
Researcher of philosophy of science, philosophy of biology, ethics, bioethics.
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu (2005). Yüksek lisansını İstanbul Üniversitesi’nde (2007), doktorasını “Duafâ Literatürü: Doğuşu, Gelişimi, Başlıca Özellikleri ve Rivâyetü’l-Hadis Kitaplarıyla İlişkisi” başlıklı teziyle Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Hadis Anabilim Dalı’nda tamamladı (2013). ABD Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles’ta (UCLA) (2009-10), Georgetown Üniversitesi’nde (2015-16) ve Hamburg Üniversitesi'nde (2024-25) misafir araştırmacı olarak bulundu. Türkiye Yazarlar Birliği tercüme ödülünü (2007) ve yüksek lisans dalında Meridyen Destek Derneği Hadis ve Sîret Araştırmaları ödülünü kazandı (2009). Hâlen Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Hadis Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak görev yapan Karagözoğlu telif, çeviri ve editörlük gibi kitap çalışmalarının yanında yurt içi ve yurt dışı dergilerde yayımlanmış çeşitli makalelere sahiptir.
1985'te İstanbul'da doğdu. 2002'de Eyüp Anadolu İmam Hatip Lisesi'nden, 2006'da Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden mezun oldu. 2008 yılında, "Küresel Ahlâk Düşüncesi" başlıklı teziyle Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü'nde yüksek lisansını tamamladı. Aynı sene Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü'nde doktora öğrenimine başladı. 2009 yılında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ne araştırma görevlisi olarak atandı. 2010-2011 öğretim yılında bir yıl süreyle ABD'de Yale Üniversitesi Graeco-Arabic Studies Bölümü'nde ziyaretçi öğrenci olarak bulundu. "Aristoteles ve Fârâbî'de Ahlâkın Kaynağı Problemi" başlıklı doktora tezini 2013 yılında tamamladı. Doktora tezi, Akıl ve Ahlâk: Aristoteles ve Fârâbî'de Ahlâkın Kaynağı başlığıyla kitap olarak yayınlanarak (Klasik Yayınları) 2014 Akdeniz İlahiyat Araştırmaları Ödülleri'nde mansiyon kazandı. 2015-2016 öğretim yılında, TÜBİTAK Doktora Sonrası Araştırma Bursu ile Harvard Üniversitesi Near Eastern Languages and Civilizations Bölümü’nde doktora sonrası misafir araştırmacı olarak bulundu ve burada “Klasik Dönem İslâm Ahlâk Felsefesinin Antik Yunan Kaynakları” başlıklı TÜBİTAK projesini tamamladı. 2020 Yılında Doçent oldu. Aynı yıl yayınladığı Êthostan Ahlâka: Antik Yunan Ahlâk Literatürünün İslâm dünyasına İntikali ve Alımlanışı başlıklı eseri (Klasik Yayınları) 2020 Türkiye Yazarlar Birliği Araştırma Ödülü’nü, 2021 TÜBA-TESEP Sosyal Bilimler Telif Eser Ödülü’nü ve 2021 İlim Yayma Sosyal Bilimler Ödülü’nü kazandı. Çalışmaları; Antikçağ ahlâk felsefesi, İslâm ahlâk felsefesi, Antikçağ ahlâk felsefesinin İslâm dünyasına intikali ve etkileri, modern ahlâk teorileri ve Yunanca-Arapça tercüme dönemi üzerinde yoğunlaşmıştır. İngilizce, Arapça ve Antik Yunanca bilmektedir.
2000 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nden mezun oldu. Aynı üniversitede tamamladığı “Mimari Otonomi ve Medeniyet Ben-idraki Kavramları Bağlamında Turgut Cansever Projelerinde Biçim, İşlev, Yapı ve Anlam Analizleri” isimli teziyle (2005) yüksek mimar; “Mimar Mehmed Ağa ve Dünyası: Risâle-i Mi‘mâriyye Üzerinden 16. ve 17. Yüzyıl Osmanlı Zihniyet Kalıplarını ve Mimarlığını Anlamlandırma Denemesi” teziyle (2009) doktor unvanı aldı. Karadeniz Teknik (2001-2009), Mardin Artuklu (2009-2015), Fatih Sultan Mehmet Vakıf (2015-2018) ve İstanbul Şehir (2018-2020) üniversitelerinde çalıştı. Temmuz 2020 tarihinden itibaren Samsun Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi öğretim üyesidir.
Akademik çalışma alanları şunlardır: Mimarlık tarihyazımı, İslam coğrafyasında mimarlık, 16-17. yüzyıl Osmanlı mimarisi, 20-21. yüzyıl mimarlık kuramları ve uygulamaları, Turgut Cansever, Ufkî Şehir, Trabzon, Mardin ve İstanbul şehir tarihi.
İdrak ve İnşa: Turgut Cansever Mimarlığının İki Düzlemi (Klasik 2009; 2019), Trabzon Kent Mirası: Yer-Yapı-Hafıza (Ö.İ.Tuluk ile, Klasik 2010), Cumhuriyet Döneminde Ümraniye: Şehirleşme, Toplum, Ekonomi ve Yönetim II (Y.Uğur, S.Aslaner, A.Arlı, E.Yücesoy ile, Ümraniye Belediyesi 2019) kitaplarının yanı sıra editörü olduğu kitaplar Bir Mimari Deneyim: Trabzon ve Sarayevo’da Mahalle / Jedan Graditelski Pokusaj: Mahale u Trabzonu i Sarajevu (Nüans 2007), Trabzon Kent İçi Kültür Varlıkları Envanteri (H. Özen vd. ile, Trabzon Valiliği 2010), Antik Çağdan XXI. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi – Mimari – Cilt 8 (İSAM ve İBB Kültür AŞ. 2015), Ufki Şehir: Turgut Cansever’in İzinde (Klasik ve Esenler Şehir Düşünce Merkezi 2016)’dir. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi-TALİD “Türk Mimarlık Tarihi” (Bilim ve Sanat Vakfı 2009) ile Şehir&Toplum Dergisi “Turgut Cansever” (A.Arlı ile, Marmara Belediyeler Birliği 2019) özel sayılarının editörlüklerini yapmıştır.