Robert Koleji Mühendislik Okulu (1912)
Öz
Araştırmanın temel varsayımı Osmanlı İmparatorluğu’nda açılan yabancı okulların bağlı bulundukları devletin dilini, dinini ve kültürünü yaydıkları ve ülkelerinin emperyalist gayelerine hizmet ettikleri noktasından hareketle, bu okulların her yönüyle aydınlığa kavuşturulmasının vazgeçilmez önemi haiz bulunduğudur. Öte yandan XVIII. yüzyılın başlarından itibaren imparatorluğun çöküş sürecine girmesi, Avrupa tarzında eğitimli, teknik bilgi, beceri ve donanım sahibi gençlere giderek daha fazla ihtiyaç hissedilmesi, bu sahada bazı ciddi adımların atılmasını kaçınılmaz kılmıştır. Tarihsel yöntem kullanılarak kaleme alınan araştırmada, Robert Kolej’de açılan Mühendislik Okulu’nun imparatorluktaki teknik bilgi ve deneyim birikimine katkılarının niteliğini anlama amacından hareket edilmiştir. Dolayısıyla bu amaç aynı zamanda çalışmanın kapsam ve sınırlarının da bir gerekçesi olmaktadır. Bugüne kadar Robert Koleji’yle ilgili başta John Freely’nin A History of Robert College başlıklı iki cilt halinde yayınlanmış eseri olmak üzere önemli araştırmalar yapılmıştır. Ancak bu çalışmalar, genelde Kolej’in uzun dönem tarihlerini incelemekte, bilhassa Osmanlı döneminde yaşanan kimi özel gelişmeler hakkında yeterli düzeyde bilgiyi içermemekte ya da bilimsel bilgiden ziyade hatırata dayanan birtakım olgu ve olaylardan bahsetmektedirler. Üstelik konunun Cumhuriyet öncesindeki boyutu, neredeyse yalnızca, New York’ta bulunan Robert Koleji Arşivi’nden yararlanılarak kaleme alınmış, Osmanlı arşivlerindeki belgelerden hiç istifade edilmemiştir. Dolayısıyla Robert Koleji Mühendislik Okulu, kuruluş amacı, öğretim eleman ve programları açısından açıklığa kavuşturulması gereken bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Engineering School of Robert College (1912)
Abstract
The basic assumption of the research is that it has great importance
to identify the foreign schools established in the
Ottoman Empire in all respects, from the point of view of
the fact such schools spread the language, religion and culture
of the countries they are affiliated to, and serve for the
imperialist ambitions of such countries. Establishment of
an Engineering School/Department under the Robert College,
besides being an attempt which was projected to respond
the needs of the empire, this educational institution has caught its age with its education and staff, and took place
far ahead its peers particularly by enabling the students
studying on real machines at workshops for the first time,
and furthermore, it has assumed the expectation on that
the students will make important contributions on the duties
they will be assigned to after graduation. Hence, the Engineering
School which may be considered as a part of the
renovation policy in the field of technical education in Ottoman
after the Tanzimat period appears as a matter which
needs to be identified in terms of intention of foundation,
education staff and programs.
Keywords
