Kant’ın Teorik ve Pratik Felsefesinde Hüküm ve Nesnellik

Öz

Bu çalışmada Kant’ın, aklın teorik kullanımını mevzu edinen teorik felsefesi ile pratik kullanımını mevzu edinen pratik felsefesinde hükmün ne olduğunun ve nesnelliğinin nasıl temellendirildiğinin açıklanması hedeflenmektedir. Kant’ın teorik felsefesinde hüküm verme, bilme faaliyeti ile ilişkili olduğundan ve hükmün nesnelliği de bilginin nesnelliği ile alakalı olduğundan, bilgiyi üreten insanın bilme yetileri şartları, imkânları ve sınırları bakımından incelenerek teorik hükmün ne olduğu ve nesnelliğinin nasıl sağlandığı izah edilmeye çalışılmaktadır. Kant’ın pratik felsefesinde de hüküm verme, eylemi gerçekleştirenin karar vermesiyle yani irade ile ilişkili olduğundan ve hükmün nesnelliği de bu iradeyi belirleyen zeminle alakalı olduğundan, iradenin karar vermesinde ne türden ilişkilenmeler içerisinde bulunduğunun analizi yapılmak suretiyle pratik hükmün ne olduğu ve nesnelliğinin nasıl temellendirildiği vuzuha kavuşturulmaya çalışılmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Hüküm/Yargı, Nesnellik, Sentetik A Priori Bilgi, Maksim, Kategorik Emir, Ödev

Judgement and Objectivity in Kant’s Theoretical and Practical Philosophy

Abstract

This article aims to explain the judgement and the foundations of its objectivity with reference to Kant’s both theoretical philosophy, which focuses on theoretical reason and his practical philosophy that focuses on practical reason. Becuase adjudication is related to knowing and the objectivity of judgment is related to the objectivity of knowledge in his theoretical philosophy, we will try to explain what theoretical judgment is and how its objectivity can be maintained in terms of the conditions and limits of the human being’s ability to know. In the practical philosophy of Kant, because adjudication is related to the actor’s will that is associated with decision-making, and the objectivity of judgment is related to the context of determining of the will, we will examine what practical judgment is and how its objectivity can be maintained by analyzing that what kinds of relations the will enter into for decision-making.

Keywords

• Judgment, Objectivity, Synthetic A Priori Knowledge, Maxim, Categorical Imperative, Duty