TÜRKÇE MAKALELERDE ÜSLUP

DÎVÂN: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi genel eğitimli okuyucuya hitap eden makaleler yayınlamaktadır. Makaleler teknik ve uzmanlık gerektiren konuları ele alabilir ama hedef okuyucu kitlesi olarak eğitimli olup konu ile ilgili uzmanlığı olmayan kimseler dikkate alınmalı ve konu buna uygun olarak sunulmalıdır. Bunun için dikkat edilmesi gereken bazı hususlar:

·         Makalenin iddiası, yazılış sebebi, katkısı ve önemi açık bir şekilde ifade edilmelidir.

·         Hedef okuyucunun genel eğitimli okuyucu olduğu unutulmamalı ve sadece uzmanların aşina olduğu meseleleri bildiği düşünülmemelidir. Yazar iddiasının temellendirilmesi için önemli olan bilgi ve düşünceleri –kendisinin üretimi olmasa bile- açıkça ortaya koymalıdır.

·         Makalenin kullandığı veya önerdiği anahtar terimler açıkça tartışılıp izah edilmelidir. Okuyucunun bu terimlerle ilgili bilgi sahibi olması veya başka kaynaklardan bilgi edinmesi beklenmemelidir.

·         Makalenin dili günümüzde kullanılan akademik yazı kurallarına ve üslubuna uygun olmalıdır. Kullanılan tarihi veya teknik kaynakların dili makaleye hakim olmamalıdır.

·         Osmanlıca alıntı yapıldığı durumlarda gerekirse günümüz Türkçesi ile yeniden ifade edilmelidir.

TÜRKÇE YAZIM KURALLARI

Günümüz Türkçesinde kullanılan kelimelerde Türk Dil Kurumu’nun Yazım Kılavuzu esas olarak alınacaktır. Yazım Kılavuzu’na şu adresten ulaşılabilir:

http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_seslissozluk&view=seslissozluk

OSMANLICA, ARAPÇA VE FARSÇA KULLANIMLAR

Kişi Adları

·         Türkçede yaygın olan ve Türkçe literatürde yerleşmiş olan isimlerin Türkçe formu kullanılır. Örnek: Abdurrahman, Nasiruddin, Nizamülmülk (Abdu’r-rahman, Nasirü’d-din, Nizamü’l-mülk değil).

·         Diğer kişi adları için:

ü  Latin alfabesine transliterasyon yapılır.

ü  Özel işaretler kullanılmaz.

ü  Ayn ve hemze  kelime ortasında meczum ise ve kelime sonunda ise (‘) ve (’) ile gösterilir; diğer durumlarda gösterilmez.

ü  Nisbe kelimesinin başındaki (el-) takıları kullanılmaz. Örnek: Kindi, Farabi, Me’mun (el-Kindi, el-Farabi, el-Me’mun değil).

ü  Tamlamalardan oluşan kişi adlarında sadece ilk kelime büyük harfle başlar. Örnek: Aynü’l-kudat (Aynü’l-Kudat değil).

ü  Uzun sesliler için şapka kullanılmaz. Örnek: İbn Sina, Taşköprizade (İbn Sînâ, Taşköprîzâde değil). Karışıklığa sebebiyet vermesi durumunda veya yaygın olarak bilinmeyen kişi adlarında gerekli görülürse şapkalar kullanılabilir. Örnek: Mustafa Âlî, Îcî gibi.

·         Tarihi şahsiyetlerin isimlerinin ilk kullanımında -biliniyorsa- ölüm tarihleri parantez içerisinde verilir. Örnek: Harun Reşid (ö. 809), Hegel (ö. 1831). (Kişilerin ölüm tarihi ile ilgili olarak “Öz” ve “Abstract” kısmı ayrı belgeler olarak kabul edilir. Dolayısıyla, her birinde kişi adlarının ilk kullanımında ölüm tarihi verilir.)

Kitap İsimleri

·         Latin alfabesine transliterasyonu yapılır.

·         Özel işaretler kullanılmaz.

·         Ayn ve hemze  kelime ortasında meczum ise veya kelime sonunda ise (‘) ve (’) ile gösterilir; diğer durumlarda gösterilmez.

·         Özel isim içermiyorsa sadece ilk kelime büyük harfle başlar. Örnek: İhyâu ulûmi’d-dîn. İlk kelime (el-) takısı ile başlıyorsa takı değil –cümle başı hariç- asıl kelime büyük harfle başlar. Örnek: eş-Şekâiku’n-nu‘mâniyye (Eş-Şekâ’iku’n-nu‘mâniyye değil).

·         Uzun sesliler için şapka kullanılır.

Arapça ve Farsça Alıntılar

·         Sadece günümüz Türkçesine tercümesi veya aslı ile birlikte tercümesi verilir.

Osmanlıca Alıntılar

·         Sadece transliterasyonu verilir. Gerekirse metin içinde günümüz Türkçesi ile yeniden ifade edilir.

·         Daha önceden yayınlanmış bir eserden doğrudan alıntı ise aslına sadık kalınır.

·         Eğer yazar transliterasyonu kendisi yapıyorsa:

ü  Türkçede yaygın kullanımı olan kelimeler Yazım Kılavuzu’ndaki şekliyle verilir.

ü  Türkçede yaygın olarak kullanılmayan kelimeler için:

o   Latin alfabesine transliterasyon yapılır.

o   Özel işaretler kullanılmaz.

o   Ayn ve hemze  kelime ortasında meczum ise ve kelime sonunda ise (‘) ve (’) ile gösterilir; diğer durumlarda gösterilmez. Uzun sesliler için şapka kullanılır.

TERİMLER

·         İlk kullanımda italik, daha sonraki kullanımlarda normal olarak verilir.

·         Türkçede yaygın kullanımı olan terimler Yazım Kılavuzu’ndaki şekliyle verilir. Örnek: fazilet, kadı, kazasker, şeyhülislam.

·         Türkçede yaygın olarak kullanılmayan kelimeler için:

ü  Latin alfabesine transliterasyon yapılır.

ü  Özel işaretler kullanılmaz.

ü  Ayn ve hemze  kelime ortasında meczum ise ve kelime sonunda ise (‘) ve (’) ile gösterilir; diğer durumlarda gösterilmez. Uzun sesliler için şapka kullanılır. Örnek: fezâil, tabakât.

TARİHLER

·         Yüzyılların yazımında Roma Rakamı kullanılır: XIX. yüzyıl, VI. Yüzyıl

·         Miladi tarihin her durumda verilmesi gerekir.

·         Hicri tarih miladi tarih ile birlikte verilebilir. Örnek: 8 Eylül 1549 / 15 Şaban 956; 1549 / 956

·         Ayın ve günün bilinmediği hicri tarihlerde:

ü  Çoğu zaman miladi tarih iki yıla yayılmaktadır. Böyle durumlarda her iki yıl gösterilmelidir. Örnek: hicri 1000 yılı için: 1591/92 veya 1591/92 (1000).

ÖZ/ABSTRACT

·         150-250 kelime olmalı ve şu unsurları içermelidir:

ü  Makalenin konusu ve tematik, zamansal ve mekânsal sınırları,

ü  Makalenin önemi: Alanda doldurduğu boşluk, getirdiği yeni perspektif, düzelttiği bilgi gibi,

ü  Kullanılan yöntem ve kaynaklar,

ü  Ana iddia ve bunu destekleyen yan iddialar.

RAKAMLARIN KULLANIMI

·         Yüzyılların yazımında Roma Rakamı kullanılır: XIX. yüzyıl, VI. Yüzyıl…

·         Sultan ve kralların yazımında Roma Rakamı kullanılır: Sultan II. Abdülhamit, Kral XIV. Louis…

·         Yüzdelik sayı dilimlerinde “%” işareti kullanılır: %15, %28…

BAŞLIKLAR, YAZI TİPİ, BOYUT, KENAR BOŞLUKLARI

·         Yazının tamamında Times New Roman kullanılır.

·         Makalenin adı büyük harflerle, kalın fontta ve 14 boyutunda yazılır.

·         Metnin içindeki ana başlıklar büyük harflerle kalın fontta ve 12 boyutunda yazılır.

·         Alt başlıklar küçük harflerle kalın fontta ve 12 boyutunda yazılır.

·         Makalenin metni normal fontta ve 12 boyutunda yazılır.

·         Sağ ve solda (dipnotlar dahil) 2,54 cm boşluk bırakılır. 

Yayın Politikası

• Uluslararası hakemli bir dergi olan DÎVÂN, yılda iki defa yayınlanmaktadır.
• DÎVÂN sosyal ve beşerî bilimler alanlarında mukayeseli ve disiplinlerarası bir yaklaşımı benimseyen özgün araştırma ve yorumları içeren makaleler, araştırma notları ve kitap değerlendirmelerine Türkçe veya İngilizce olarak yer vermektedir.
• Yayımlanmak üzere dergiye gönderilen yazılar, Yayın Kurulu’nun onayına sunulur. Yayın Kurulu, derginin ilgi sahasına uygunluk, özgünlük ve akademik metodoloji kullanımı kriterlerine dayalı olarak yazının dergide yayın için değerlendirilmesine karar verir.
• Editör dergide yayımlanmak üzere gönderilen makaleyi bir bilgisayar yazılımı (Turnitin, iThenticate vb.) aracılığıyla özgünlük taramasından geçirir. Özgünlük taramasından geçmeyen dergi hakeme/hakem heyetine değerlendirme için gönderilemez.
• Dergiye gönderilen yazılar, çift kör hakem değerlendirmesinden sonra yayımlanır. Hakemler dergi dışından ve bağımsızdır. Hakem değerlendirmelerinde sadece ve sadece akademik kriterleri gözetmekle mükelleftir.
• Hakem/hakem heyeti değerlendirmesi sonucunda, yazı kabul edilebilir, değişiklik talep edilebilir veya reddedilebilir. Değişiklik talep edilen yazılarda, editör yazara hakemden gelen değişiklik talebini bir e-posta vasıtasıyla iletir. Yazar değişiklikleri yaptıktan sonra hakem onayı ile yazı basıma hazır gelir. Reddedilen yazılar için yazar e-posta aracılığıyla itiraz edebilir. Yazarın itirazı sonucu ikinci bir hakem görevlendirilir veya aynı hakem itirazı değerlendirir.


Telif Hakkı Politikası

• Bu dergide yayınlanan yazıların bütün telif hakları Bilim ve Sanat Vakfı’na aittir.
• Akademik alıntılar haricinde, izinsiz derginin her hangi bir bölümü kopyalanamaz, dağıtılamaz, satılamaz veya başka bir şekilde kamusal kullanıma konulamaz.
• Yazıların bilim, dil ve hukuk açısından sorumluluğu yazarlarına aittir.

Yayın Etiği

• DÎVÂN, Committee on Publication Ethics’in belirlediği yayın etiği esaslarını benimsemektedir.
• Editör/Editörler Kurulu, bir makale ile ilgili aşağıdaki hususların tespiti halinde, hakem değerlendirmesi ve hakem onayı sonrasında yayınlamamak ve yayınlandıktan sonra makaleyi geri çekmekle yükümlüdür:
o Kullanılan veri ve bulguları tutarsız, yetersiz, yanlış yönlendirici, hatalı olması
o İntihal
o Telif hakkı ihlali
o Etik kurallara uymayan veya etik kurul kararı gerektiren araştırma
o İzinsiz veri kullanımı
o Hakem değerlendirmesinde usulsüzlük
o Çıkar çatışması
• Geri çekilen bir yayınla ilgili olarak yazara bir editör mektubu ile yayının geri çekilme nedeni bildirilir. Geri çekilme nedeni hakem değerlendirmesinde usulsüzlük olan yayınlarda hakeme/hakem heyetine bir editör mektubu ile yayının geri çekildiği nedeni ile birlikte bildirilir.
• Geri çekilme nedeni intihal olan yayınlarda yazar bir resmi/özel kurum mensubu ise kurumuna ve ilgili üst kurula durum bir editör mektubu ile bildirilir ve gerekli disiplin işleminin başlatılması talep edilir.
• Geri çekilme nedeni etik kurallara uymayan araştırma olan yayınlarda, editör mektubunda gerekli etik kurul izinlerinin alınması sonrasında yayının yayımlanacağını/tekrar yayımlanacağını bildirir.
• Geri çekilme nedeni izinsiz veri kullanımı olan yayınlarda, editör mektubunda gerekli izinlerin alınması sonrasında yayının yayımlanacağını/tekrar yayımlanacağını bildirir.
• Geri çekilme nedeni hakem değerlendirmesinde usulsüzlük olan yayınlarda, yayın yeni bir hakeme/hakem heyetine gönderilir. İlk hakeme/hakem heyetine yeni bir değerlendirme talebi verilmeden önce bir ambargo süresi uygulanabilir.
• Yayın yayımlandıktan sonra geri çekiliyorsa ivedilikle elektronik dergiden çıkartılır, matbu dergide ise sonraki basımlarda yayın baskıya girmez.