Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Çözüm Odaklı Düşünmeleri ile Etkili Karar Verme Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Abstract
Araştırmada, spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin çözüm odaklı düşünmeleri ile etkili karar verebilme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel tarama modeli doğrultusunda tasarlanmıştır. Araştırma grubunu Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi’nde öğrenim gören ve kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen toplam 234 spor bilimleri fakültesi öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada kişisel bilgi formu, “Çözüm Odaklı Düşünme Ölçeği (ÇODÖ)” ve“Sporda Etkili Karar Verme Ölçeği (SEKVÖ)”kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon testi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda; öğrencilerin çözüm odaklı düşünmelerinde cinsiyet, millilik durumu, branş ve spor yılı değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilirken (p<0.05); yaş, bölüm ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0.05). Öğrencilerin etkili karar verme becerilerinde ise bölüm ve millilik durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilmezken (p>0.05); cinsiyet, yaş, branş, sınıf ve spor yılı değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Ayrıca çözüm odaklı düşünme ile etkili karar verebilme becerileri arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Sonuç olarak, öğrencilerin çözüm odaklı düşünmeleri arttıkça etkili karar verebilme becerilerinde de artış olduğu belirlenmiştir.
References
- Akgül Gündoğdu, N., Zincir, H., & Güler, N. (2016). Çözüm odaklı yaklaşım ve hemşirelikte kullanımı. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 3, 145-152. https://doi.org/10.5455/JCBPR.234017
- Akgül, Z. (2025). Yetişkin bireylerde dijital oyun bağımlılığı, sosyal yetkinlik, çözüm odaklı düşünme ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
- Akpınar, Ö., Temel, V., Birol, S. Ş., Akpınar, S., & Nas, K. (2015). Üniversitede okuyan hokey sporcularının karar verme stillerinin belirlenmesi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(3), 92-99.
- Anaswara, P., Eapen, J. C., George, S., & Baijesh, A. R. (2016). Dispositional mindfulness and solution-focused thinking among university students. In K. Manikandan, K.R. Santhosh, S. Kumar, Koorankot, J. & J. Raheemudheen (Ed.) in International Conference on Solutıon Focused Practıces In Behavıoural Scıences (pp. 136-143) CDMRP University of Calicut.
- Arslan, Ü., Okur, S., & Smock Jordan, S. (2021). The validation of solution building inventory in the Turkish population. Journal of Solution Focused Practices, 5(1), Article 2. https://doi.org/10.59874/001c.74977
- Avşaroğlu, S., & Üre, Ö. (2007). Üniversite öğrencilerinin karar vermede özsaygı, karar verme ve stresle başa çıkma stillerinin benlik saygısı ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18, 85-100.
- Aydoğdu F. (2021). Öğretmenlerde çözüm odaklı düşünme ile mutluluk ilişkisinde sürekli umut ve yaşam doyumunun aracı rolü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(Ek 1), 337-360. https://doi.org/10.18863/pgy.983099
- Başoğlu, B., Keyf, E., Vural, M., Gül, M., Doğan, A., Karakaş, F., Arıkan, G., & Çamiçi, F. (2025). Does cognitive flexibility enhance decision-making in sports?.Journal of Men's Health, 21(5), 39-45. https://www.jomh.org/articles/10.22514/jomh.2025.066
- Böceklioğlu, İ. (2023). Çevre sağlığı bölüm/program öğrencilerinin çözüm odaklı yaklaşım düzeyleri, çevre sorunlarına yönelik davranışları ve ilişkili faktörler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
- Certel, Z., Aksoy, D., Çalışkan, E., Yerlisu Lapa, T., Özçelik, M. A., & Çelik, G. (2013). Research on self-esteem in decision making and decision-making styles in taekwondo athletes. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 93, 1971-1975. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.10.150
- Cevahircioğlu, B., Karakuş, E., & Karakuş, K. (2024). Spor yükseköğretim kurumu öğrencilerinde bilinçli farkındalık ile etkili karar verme arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(4), 1593-1607. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1514236
- Çetın, M. Ç., & Kara, M. (2024). Sporda etkili karar verme ölçeği (SEKVÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 29(1), 40-52. https://doi.org/10.53434/gbesbd.1377855
- Çetin, M. Ç. (2009). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin karar verme stilleri, sosyal beceri düzeyleri ve stresle basa çıkma biçimlerinin bazı değişkenler açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Çetin, M. Ç., Taşğın, Ö., & Arslan, F. (2011). The relationship between reaction time and decision-making in elite kickboxing athletes. World Applied Sciences Journal, 12(10), 1826-1831.
- Dalkılıç, M. (2015). Examining decision-making levels of athletes of various branches in team environments in terms of socio-demographic variables. Anthropologist, 21(1,2), 31-38.
- Deniz, M. E. (2002). Üniversite öğrencilerinin karar verme stratejileri ve sosyal beceri düzeylerinin TA-baskın ben durumları ve bazı özlük niteliklerine göre karşılaştırmalı olarak incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
- Durukan, E., & Aydın, G. (2025). Antrenör-Sporcu etkileşiminin sporcuların problem çözme becerilerine yansımaları. TOJRAS, 14(2), 135-140. https://doi.org/10.22282/tojras.1617238
- Ekinci, O. (2021). Üniversite öğrencilerinde karar verme stilleri ile suçluluk utanç ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
- Eraslan, M. (2015). Üniversite spor bölümü öğrencilerinin atılganlık ve karar verme stillerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(1), 214-223.
- Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
- Franklin, C., Trepper, T. S., Gingerich, W. J., & McCollum, E. E. (2012). Solution-focused brief therapy: A handbook of evidence-based practice. New York, NY: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195385724.001.0001
- Grant, A. M., Cavanagh, M. J., Kleitman, S., Spence, G., Lakota, M., & Yu, N. (2012). Development andvalidation of thesolution-focusedinventory. TheJournal of PositivePsychology, 7(4), 334-348. https://doi.org/10.1080/17439760.2012.697184
- Güler, B., Mergan, B., Kargün, M., & Yazıcı, Ö. F. (2022). Sporcuların akılcı ve sezgisel karar verme stilleri ile zihinsel hazır oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(3), 381-396. https://doi.org/10.33468/sbsebd.317
- Güler, M., Demirci, K., Karakuş, K., Kişioğlu, A. N., Zengin, E., Yozgat, Z., Ören, Ö., Saydam, G., & Yılmaz, H. R. (2014). Süleyman Demirel üniversitesi tıp fakültesi öğrencilerinde umutsuzluk-depresyon sıklığı ve sosyodemografik özellikler arasındaki ilişkinin belirlenmesi. International Journal of Basic and Clinical Medicine, 2(1), 32-37.
- Jackson, P. Z., & McKergow, M. (2006). The Solutions focus:Making coaching and change simple. London: Nicholas Brealey Publishing.
- Kaplan, K. (2024). Çatışma eylem stilleri ve çözüm odaklı düşünme arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracılık rolü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
- Karakaş Yıldırım, Ö. (2020). 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki yazma etkinliklerinin yenilenmiş bloom taksonomisine göre incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 315-325.
- Karasar, N. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri: Kavramlar, teknikler ve ilkeler (27. baskı), Ankara: Nobel Yayınevi.
- Kaya, B. (2023). Evli bireylerin iletişimde çözüm odaklılıkları ile evlilik uyumları arasındaki yordayıcı ilişkiler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul. Kelecek, S., Altıntaş, A., & Aşçı, F. H. (2013). Sporcuların karar verme stillerinin belirlenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 21-27.
- Kızılca, S., Yağcı, İ., & Kara, İ. (2023). Sporcularda beslenme ve karar verme. M. Ulukan, Y. Şahinler, & D. Sevinç Yılmaz (Eds), Spor, eğitim ve psikososyal incelemeler içinde (s. 83-99). İzmir: Duvar Yayınları.
- Kondrat, D. C., & Teater, B. (2010). Solution-focused therapy in an emergency room setting: Increasing hope in persons presenting with suicidal ideation. Journal of Social Work, 12(1), 3-15. https://doi.org/10.1177/1468017310379756
- Kuşat, Z. (2023). Spor yapan bireylerin, etkili iletişim becerilerinin karar verme düzeyleri ile olan ilişkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
- Mert, A. (2023). The effects of emotional intelligence-oriented psycho-education programme on problem solving and decision-making skills. International Journal of Disabilities Sports and Health Sciences, 6(2), 207-217. https://doi.org/10.33438/ijdshs.1264456
- Pakrosnis, R., & Cepukiene, V. (2015). Solution- focused self-help for improving university students’ well-being. Innovations in Education and Teaching International, 52(4), 437-447. https://doi.org/10.1080/14703297.2014.930352
- Pulur, A., Karabulut, E. O., & Koç, H. (2012). Farklı branşlardaki üst düzey üniversiteli sporcuların problem çözme becerilerinin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(1), 1-6. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000213
- Sari, E., Uyumaz, G., & Kaya, C. (2019). Çözüm odaklılığın yordayıcı değişkenleri: Yaşam doyumu, stres, depresyon ve yılmazlık. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), 423-438.
- Sarmany-Schuller, I. (2010). Decision-making under time pressure regard to preffered cognitive style (Analytical-Intutıve) and study orientation. Studia Psychologia, 52(4), 285-290.
- Seferoğlu, S. S., & Akbıyık, C. (2006). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(30), 193-200.
- Siegel, R. D., Germer, C. K., & Olendzki, A. (2009). Mindfulness: What is it? Where did it come from? In: Didonna, F. (eds) Clinical handbook of mindfulness. New York: Springer. https://psycnet.apa.org/doi/10.1007/978-0-387-09593-6_2
- Silva, A. F., Conte, D., & Clemente, F. M. (2020). Decision-making in youth team-sports players: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(11), 3803. https://doi.org/10.3390/ijerph17113803
- Smock, S. A., McCollum, E. E., & Stevenson, M. L. (2010). The development of the solution building inventory. Journal of Marital and Family Therapy, 36(4), 499-510. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.2010.00197.x
- Şanal Karahan, F., & Hamarta, E. (2020). The relationship between solution-focused thinking, depression, anxiety, stres and psycholog ywell-being among university students. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 10(59), 649-660.
- Şanal Karahan, F., Bakalım, O., & Yoleri, S. (2017). Eğitim fakültesi öğrencilerinde çözüm odaklı düşünme ve empati. International Journal of Human Sciences, 14(4), 4383- 4392.
- Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, MA: Allyn & Bacon.
- Taşdelen, A. (2002). Öğretmen adaylarının farklı psiko-sosyal değişkenlere göre karar verme stilleri (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
- Tekin, M., Özmutlu, İ. & Erhan, S. E. (2009). Özel yetenek sınavlarına katılan öğrencilerin karar verme ve düşünme stillerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(3), 42-56.
- Tekkurşun Demir, G., Namlı, S., Hazar, Z., Türkeli, A., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Bireysel ve takım sporcularının karar verme stilleri ve mental iyi oluş düzeyleri. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(1), 176-191.
- Temel, V., & Nas, K. (2021). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin karar vermede özsaygı ve karar verme düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 90-98.
- Turkay, H., & Demir, A. (2021). Spor psikolojisi üzerine bir inceleme. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 5(10), 119-131. https://doi.org/10.31461/ybpd.973705
- Vural, M., Özdemir, A., Özdemir, H., Çoruh, Y., Peker, A. T., & Zengin, S. (2019). Lise düzeyindeki milli sporcuların karar vermede özsaygı ve karar verme stillerinin incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 106-114.
- Yılmaz, T. (2023). Üniversite öğrencilerinin algıladıkları belirsizlik düzeyi ile karar verme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bartın.
- Yiğit, Ş., Dalbudak, İ., Musa, M., Gürkan, A. C., & Dalkılıç, M. (2016). Examining decision making level of wrestlers in terms of some variable. Internatıonal Journal of Environmental & Scıence Educatıon, 11(10), 3277-3284.
Examining the Relationship Between Solution-Focused Thinking and Effective Decision-Making Skills of Sports Sciences Faculty Students
Abstract
This study aimed to examine the relationship between solution-focused thinking and effective decision-making skills among students in the faculty of sports sciences. The research was designed in accordance with the relational survey model, one of the quantitative research approaches. The research group consists of a total of 234 sports science faculty students studying at Tekirdağ Namık Kemal University, selected using a convenience sampling method. The study utilized a personal information form, the "Solution Building Inventory (SBI)" and the " Effective Decision-Making Scale in Sport (EDMSS)." Descriptive statistics, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation test were applied in the analysis of the data. According to the data obtained from the research, significant differences were found in students' solution-focused thinking based on gender, nationality status, branch, and year of sports (p<0.05); however, no significant differences were found based on age, department, and class (p>0.05). While no significant differences were found in students' effective decision-making skills based on department and nationality status variables (p>0.05); significant differences were found based on gender, age, branch, class, and year of sports variables (p<0.05). Furthermore, a moderate, positive, and significant correlation was found between solution-focused thinking and effective decision-making skills. In conclusion, it was determined that as students' solution-focused thinking skills increased, their ability to effective decision-making also increased.
References
- Akgül Gündoğdu, N., Zincir, H., & Güler, N. (2016). Çözüm odaklı yaklaşım ve hemşirelikte kullanımı. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 3, 145-152. https://doi.org/10.5455/JCBPR.234017
- Akgül, Z. (2025). Yetişkin bireylerde dijital oyun bağımlılığı, sosyal yetkinlik, çözüm odaklı düşünme ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
- Akpınar, Ö., Temel, V., Birol, S. Ş., Akpınar, S., & Nas, K. (2015). Üniversitede okuyan hokey sporcularının karar verme stillerinin belirlenmesi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(3), 92-99.
- Anaswara, P., Eapen, J. C., George, S., & Baijesh, A. R. (2016). Dispositional mindfulness and solution-focused thinking among university students. In K. Manikandan, K.R. Santhosh, S. Kumar, Koorankot, J. & J. Raheemudheen (Ed.) in International Conference on Solutıon Focused Practıces In Behavıoural Scıences (pp. 136-143) CDMRP University of Calicut.
- Arslan, Ü., Okur, S., & Smock Jordan, S. (2021). The validation of solution building inventory in the Turkish population. Journal of Solution Focused Practices, 5(1), Article 2. https://doi.org/10.59874/001c.74977
- Avşaroğlu, S., & Üre, Ö. (2007). Üniversite öğrencilerinin karar vermede özsaygı, karar verme ve stresle başa çıkma stillerinin benlik saygısı ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18, 85-100.
- Aydoğdu F. (2021). Öğretmenlerde çözüm odaklı düşünme ile mutluluk ilişkisinde sürekli umut ve yaşam doyumunun aracı rolü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(Ek 1), 337-360. https://doi.org/10.18863/pgy.983099
- Başoğlu, B., Keyf, E., Vural, M., Gül, M., Doğan, A., Karakaş, F., Arıkan, G., & Çamiçi, F. (2025). Does cognitive flexibility enhance decision-making in sports?.Journal of Men's Health, 21(5), 39-45. https://www.jomh.org/articles/10.22514/jomh.2025.066
- Böceklioğlu, İ. (2023). Çevre sağlığı bölüm/program öğrencilerinin çözüm odaklı yaklaşım düzeyleri, çevre sorunlarına yönelik davranışları ve ilişkili faktörler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
- Certel, Z., Aksoy, D., Çalışkan, E., Yerlisu Lapa, T., Özçelik, M. A., & Çelik, G. (2013). Research on self-esteem in decision making and decision-making styles in taekwondo athletes. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 93, 1971-1975. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.10.150
- Cevahircioğlu, B., Karakuş, E., & Karakuş, K. (2024). Spor yükseköğretim kurumu öğrencilerinde bilinçli farkındalık ile etkili karar verme arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(4), 1593-1607. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1514236
- Çetın, M. Ç., & Kara, M. (2024). Sporda etkili karar verme ölçeği (SEKVÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 29(1), 40-52. https://doi.org/10.53434/gbesbd.1377855
- Çetin, M. Ç. (2009). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin karar verme stilleri, sosyal beceri düzeyleri ve stresle basa çıkma biçimlerinin bazı değişkenler açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Çetin, M. Ç., Taşğın, Ö., & Arslan, F. (2011). The relationship between reaction time and decision-making in elite kickboxing athletes. World Applied Sciences Journal, 12(10), 1826-1831.
- Dalkılıç, M. (2015). Examining decision-making levels of athletes of various branches in team environments in terms of socio-demographic variables. Anthropologist, 21(1,2), 31-38.
- Deniz, M. E. (2002). Üniversite öğrencilerinin karar verme stratejileri ve sosyal beceri düzeylerinin TA-baskın ben durumları ve bazı özlük niteliklerine göre karşılaştırmalı olarak incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
- Durukan, E., & Aydın, G. (2025). Antrenör-Sporcu etkileşiminin sporcuların problem çözme becerilerine yansımaları. TOJRAS, 14(2), 135-140. https://doi.org/10.22282/tojras.1617238
- Ekinci, O. (2021). Üniversite öğrencilerinde karar verme stilleri ile suçluluk utanç ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
- Eraslan, M. (2015). Üniversite spor bölümü öğrencilerinin atılganlık ve karar verme stillerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(1), 214-223.
- Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
- Franklin, C., Trepper, T. S., Gingerich, W. J., & McCollum, E. E. (2012). Solution-focused brief therapy: A handbook of evidence-based practice. New York, NY: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195385724.001.0001
- Grant, A. M., Cavanagh, M. J., Kleitman, S., Spence, G., Lakota, M., & Yu, N. (2012). Development andvalidation of thesolution-focusedinventory. TheJournal of PositivePsychology, 7(4), 334-348. https://doi.org/10.1080/17439760.2012.697184
- Güler, B., Mergan, B., Kargün, M., & Yazıcı, Ö. F. (2022). Sporcuların akılcı ve sezgisel karar verme stilleri ile zihinsel hazır oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(3), 381-396. https://doi.org/10.33468/sbsebd.317
- Güler, M., Demirci, K., Karakuş, K., Kişioğlu, A. N., Zengin, E., Yozgat, Z., Ören, Ö., Saydam, G., & Yılmaz, H. R. (2014). Süleyman Demirel üniversitesi tıp fakültesi öğrencilerinde umutsuzluk-depresyon sıklığı ve sosyodemografik özellikler arasındaki ilişkinin belirlenmesi. International Journal of Basic and Clinical Medicine, 2(1), 32-37.
- Jackson, P. Z., & McKergow, M. (2006). The Solutions focus:Making coaching and change simple. London: Nicholas Brealey Publishing.
- Kaplan, K. (2024). Çatışma eylem stilleri ve çözüm odaklı düşünme arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracılık rolü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
- Karakaş Yıldırım, Ö. (2020). 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki yazma etkinliklerinin yenilenmiş bloom taksonomisine göre incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 315-325.
- Karasar, N. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri: Kavramlar, teknikler ve ilkeler (27. baskı), Ankara: Nobel Yayınevi.
- Kaya, B. (2023). Evli bireylerin iletişimde çözüm odaklılıkları ile evlilik uyumları arasındaki yordayıcı ilişkiler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul. Kelecek, S., Altıntaş, A., & Aşçı, F. H. (2013). Sporcuların karar verme stillerinin belirlenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 21-27.
- Kızılca, S., Yağcı, İ., & Kara, İ. (2023). Sporcularda beslenme ve karar verme. M. Ulukan, Y. Şahinler, & D. Sevinç Yılmaz (Eds), Spor, eğitim ve psikososyal incelemeler içinde (s. 83-99). İzmir: Duvar Yayınları.
- Kondrat, D. C., & Teater, B. (2010). Solution-focused therapy in an emergency room setting: Increasing hope in persons presenting with suicidal ideation. Journal of Social Work, 12(1), 3-15. https://doi.org/10.1177/1468017310379756
- Kuşat, Z. (2023). Spor yapan bireylerin, etkili iletişim becerilerinin karar verme düzeyleri ile olan ilişkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
- Mert, A. (2023). The effects of emotional intelligence-oriented psycho-education programme on problem solving and decision-making skills. International Journal of Disabilities Sports and Health Sciences, 6(2), 207-217. https://doi.org/10.33438/ijdshs.1264456
- Pakrosnis, R., & Cepukiene, V. (2015). Solution- focused self-help for improving university students’ well-being. Innovations in Education and Teaching International, 52(4), 437-447. https://doi.org/10.1080/14703297.2014.930352
- Pulur, A., Karabulut, E. O., & Koç, H. (2012). Farklı branşlardaki üst düzey üniversiteli sporcuların problem çözme becerilerinin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(1), 1-6. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000213
- Sari, E., Uyumaz, G., & Kaya, C. (2019). Çözüm odaklılığın yordayıcı değişkenleri: Yaşam doyumu, stres, depresyon ve yılmazlık. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), 423-438.
- Sarmany-Schuller, I. (2010). Decision-making under time pressure regard to preffered cognitive style (Analytical-Intutıve) and study orientation. Studia Psychologia, 52(4), 285-290.
- Seferoğlu, S. S., & Akbıyık, C. (2006). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(30), 193-200.
- Siegel, R. D., Germer, C. K., & Olendzki, A. (2009). Mindfulness: What is it? Where did it come from? In: Didonna, F. (eds) Clinical handbook of mindfulness. New York: Springer. https://psycnet.apa.org/doi/10.1007/978-0-387-09593-6_2
- Silva, A. F., Conte, D., & Clemente, F. M. (2020). Decision-making in youth team-sports players: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(11), 3803. https://doi.org/10.3390/ijerph17113803
- Smock, S. A., McCollum, E. E., & Stevenson, M. L. (2010). The development of the solution building inventory. Journal of Marital and Family Therapy, 36(4), 499-510. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.2010.00197.x
- Şanal Karahan, F., & Hamarta, E. (2020). The relationship between solution-focused thinking, depression, anxiety, stres and psycholog ywell-being among university students. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 10(59), 649-660.
- Şanal Karahan, F., Bakalım, O., & Yoleri, S. (2017). Eğitim fakültesi öğrencilerinde çözüm odaklı düşünme ve empati. International Journal of Human Sciences, 14(4), 4383- 4392.
- Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, MA: Allyn & Bacon.
- Taşdelen, A. (2002). Öğretmen adaylarının farklı psiko-sosyal değişkenlere göre karar verme stilleri (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
- Tekin, M., Özmutlu, İ. & Erhan, S. E. (2009). Özel yetenek sınavlarına katılan öğrencilerin karar verme ve düşünme stillerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(3), 42-56.
- Tekkurşun Demir, G., Namlı, S., Hazar, Z., Türkeli, A., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Bireysel ve takım sporcularının karar verme stilleri ve mental iyi oluş düzeyleri. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(1), 176-191.
- Temel, V., & Nas, K. (2021). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin karar vermede özsaygı ve karar verme düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 90-98.
- Turkay, H., & Demir, A. (2021). Spor psikolojisi üzerine bir inceleme. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 5(10), 119-131. https://doi.org/10.31461/ybpd.973705
- Vural, M., Özdemir, A., Özdemir, H., Çoruh, Y., Peker, A. T., & Zengin, S. (2019). Lise düzeyindeki milli sporcuların karar vermede özsaygı ve karar verme stillerinin incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 106-114.
- Yılmaz, T. (2023). Üniversite öğrencilerinin algıladıkları belirsizlik düzeyi ile karar verme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bartın.
- Yiğit, Ş., Dalbudak, İ., Musa, M., Gürkan, A. C., & Dalkılıç, M. (2016). Examining decision making level of wrestlers in terms of some variable. Internatıonal Journal of Environmental & Scıence Educatıon, 11(10), 3277-3284.
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Sports Activity Management |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | January 13, 2026 |
| Acceptance Date | March 20, 2026 |
| Publication Date | March 25, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.71243/dksbd.1862790 |
| IZ | https://izlik.org/JA68NE23ZG |
| Published in Issue | Year 2026 Volume: 1 Issue: 1 |
Aim & Scope
Dede Korkut Spor Bilimleri dergisinin amacı, Spor Bilimlerinde çalışan araştırmacıların bilimsel araştırmalarını paylaşabilecekleri ve açık erişimli olarak bulgularını yayınlayarak yaygınlaştırabilecekleri akademik bir zemin oluşturmaktır.
Bu kapsamda, Dede Korkut Spor Bilimleri dergisi, Spor Bilimleri temel alanında kapsamında yer alan Beden Eğitimi ve Spor, Antrenman ve Hareket, Rekreasyon, Spor Yöneticiliği, Spor ve Sağlık, Oyun ve Spor Kültürü, Spor Tarihi ve Geleneksel Türk Sporları alanında yayınlar paylaşmaktır. Bununla birlikte, Spor Bilimleri araştırmalarının disiplinler arası özelliği nedeniyle farklı bilim alanlarında yapılan özgün araştırmalar, derinlemesine inceleme ve yorumlamalara dayalı derleme çalışmalarıyla beraber Editöre mektup da dergimizde yayınlanmaktadır. Dergiye yayınlanmak üzere gönderilen bilimsel makalelerin, başta etik kurallar çerçevesinde olmak kaydıyla teorik veya uygulamalı araştırmaların spor bilimlerine özgün pratik örnekler ve yeni bulguların paylaşılması beklenilmektedir
Author Guidelines
YAZIM KURALLARI VE MAKALE FORMATI
Dede Korkut Telif Formu
(Yazarlardan çalışmalarını bu formatı dikkate alarak hazırlamalarını rica ederiz)
Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi’ne (DKSBD) gönderilecek çalışmalar aşağıdaki yayın kurallarını dikkate almalıdır.
1. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi (Dede Korkut Journal of Sports Sciences) yayın dili Türkçe ve İngilizcedir.
2. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi’nde beden eğitimi ve spor bilimleri alanında veya spor bilimleri alanı ile ilişkilendirilen disiplinler arası yapılan daha önce hiçbir yayın organında yayınlanmamış özgün çalışmalar yayınlanır.
3. Sorumlu yazar, DKSBD’ye yayınlanmak üzere gönderilen çalışmanın, başka hiçbir yerde yayınlanmış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olduğunu, ayrıca tüm yayın haklarının DKSBD’ye devredildiğini bildiren bir formu (EK: Yayın Hakları Devir Formu) imzalayıp dergi editörlüğüne çalışmanın ekinde dosya halinde göndermelidir.
4. DKSBD’ye gönderilerek çalışmalar için “TÜBİTAK ULAKBİM DERGİPARK ulusal makale gönderim, takip ve değerlendirme sistemi” kullanılmaktadır. Bu nedenle araştırmacıların bahsi geçen sisteme kayıt olmaları ve tüm işlemlerini sistem üzerinden gerçekleştirmeleri gerekmektedir.
5. Dergi yazım kurallarına uymayan çalışmalar değerlendirme sürecine alınmaz ve sorumlu yazar bilgilendirilir. Dergiye gönderilen her çalışma öncelikle biçimsel kontrolden geçer ve bilimsel içeriğine göre uygun hakemlere gönderilerek değerlendirme süreci başlatılır.
6. Dergiye gönderilen çalışmalar editör ve çalışmanın içeriği ile ilgili en az iki hakemin onayından geçer ve gerekli görülürse istenen değişiklikler yazar/yazarlarca uygulandıktan sonra yayınlanır. Önerilen değişiklikler yazar/yazarlar tarafından kabul görmediği takdirde, dergi yayın kurulu çalışmayı başka hakeme gönderir veya yazara geri verilir.
7. Basımına karar verilen çalışmalarda yayın öncesi küçük yazım hataları dışında ekleme ya da çıkarma yapılamaz.
8. Çalışmalar yayınlanmak üzere dergiye gönderildikten sonra, tüm yazarların yazılı izni olmadan yazar isimleri silinemez, yeni isim eklenemez ve yazar sıralaması değiştirilemez.
9. Çalışmaları yayımlanan yazarlara telif ücreti ödenmez.
10. Yayın süreci tamamlanan çalışmalar dergiye geliş tarihi esas alınarak yayınlanır. Ancak güncelliğini kaybetmemesi açısından bu sıra bazı öncelikli çalışmalar için uygulanmayabilir. Buna karar verme yetkisi editöre aittir.
11. Kaynakların doğruluğundan yazar/yazarlar sorumluğundadır.
12. Gönderilen çalışmalar yayınlanmak üzere kabul edildiği takdirde, Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi’ne (DKSBD) çalışmanın bütün yayın haklarına sahip olur.
13. Araştırma makalelerinde, Helsinki Bildirge’sinde insan ve hayvan çalışmaları için önerilen ilkelere uyulmuş olmalıdır.
14. Tüm çalışmaların Etik Kurul Raporu olmalıdır. Etik Kurul Raporu olmayan makaleler dikkate alınmayacaktır. Etik Kurul Raporunun Tarih ve Sayısı makalenizin yöntem kısmında açıkça belirtilmelidir.
15. Tüm araştırmalar için intihal programı kullanılmalıdır. Benzerlik raporunda %15’den fazlası kabul edilmez. Benzerlik raporu mutlaka çalışmanın gönderim aşamasında sisteme yüklenmelidir. Benzerlik raporu gönderilmeyen çalışmalar dikkate alınmaz.
16. Herhangi bir sempozyum ya da kongrede sunulan yazılarda kongrenin adı, yeri ve tarihi belirtilmelidir. Bir araştırma kurumu ya da fonu tarafından desteklenen çalışmalarda, desteği sağlayan kuruluşun adı ve proje numarası bilgileri yöntem kısmında belirtilmelidir.
17. Metinlerde, metin içi göndermeler ile kaynakça, tablo ve şekil oluşturmada, Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayınlanan APA 6 yazım ilkeleri esas alınmalıdır.
Yazım Kuralları:
1. İngilizce ve Türkçe özet, 10 punto olmalıdır.
2. Sayfa düzeni yapılırken her kenardan 2.5 cm boşluk bırakılmalıdır.
3. Makalenin tamamı Times New Roman 12 punto büyüklüğünde, 1.5 satır aralığı kullanılarak, iki yana yaslanmış formatta düzenlenmelidir.
4. Sayfa numaraları sayfanın altında ve ortada olmalıdır. Sayfanın üst bilgi ve alt bilgisi boş bırakılmalıdır.
5. Çalışmada kullanılan başlıklar arasında 1 satır boşluk olmalıdır.
6. Tablolar 10 punto büyüklüğünde ve tek satır aralığında olmalıdır.
7. Çalışma 25 sayfayı geçmemelidir.
8. Çalışmada tercih edilen dil Türkçe ise, Türkçe sözcüklerin kullanımına özen gösterilmelidir.
9. Çalışma öz, anahtar kelimeler, ana metin, yazar notları (kongre, sempozyum veya proje desteği bu kısımda verilecektir), yazışma adresi ve kaynaklar bölümlerini içermelidir.
10. Çalışma metin içi kaynak gösteriminde APA 6 formatına uygun olarak hazırlanmalıdır.
Makale Şablonu
I. Başlık;
Çalışmanın başlığı Times New Roman 14 punto Bold olmalıdır. İngilizce başlık ise Times New Roman 14 punto olmalıdır. Başlık altına araştırmacıların ad ve soyadları ile birlikte, kurum bilgileri verilmelidir;
1Ad SOYAD, 2Ad SOYAD, 1Ad SOYAD, 2Ad SOYAD (Times New Roman, 12 punto, Bold)
1Kurum adını buraya yazınız (Times New Roman, 12 punto)
2Kurum adını buraya yazınız (Times New Roman, 12 punto)
II. Özet ve anahtar sözcükler: Araştırmanın Türkçe ve İngilizce Özetleri araştırmanın amacını, araştırmaya katılan katılımcıların bilgisini, araştırma yöntemini, kısaca bulguları, araştırmada elde edilen sonucu ve başlıca önerileri kapsamalıdır. Çalışmada kullanılan dil Türkçe ise İngilizce (abstract) özet de verilmek zorunludur. İngilizce özet mutlaka yetkin bir araştırmacı tarafından hazırlanmalıdır. Çalışmada kullanılan dil İngilizce ise, Türkçe özet hazırlanmasına gerek yoktur. Özet 250 kelimeyi geçmemelidir. Türkçe özetin altında “Anahtar Kelimeler: (en az 3, en fazla 5 anahtar kelime), İngilizce özetin altında “Keywords” bulunmalıdır.
III. Ana metin
a. Giriş: Araştırmanın amacını ile ilgili olarak literatürdeki yaklaşım, mevcut bulgular ve araştırmanın amacını kapsamalıdır.
b. Yöntem: Araştırma grubu veya örneklem bilgisi, veri toplama araçları, çalışma tasarımı, verilerin analizi başlıklarını içerecek şekilde dört başlık altında toplanmalıdır.
c. Bulgular: Araştırma hipotezlerini test etmede ya da problem/lerin istatistik analizlerinde kullanılan değerlere (ortalama, standart sapma vb.) her değişkene göre ayrı ayrı yer verilmelidir. Tablo ve şekiller metin içinde verilmelidir. Tablolarda verilen bilgiler yazı ile aynen tekrar edilmemeli, sadece tabloda dikkati çeken özel durumlar belirtilmelidir. Tablo başlığında sadece birinci kelimenin ilk harfi büyük olmalı, diğer harfler küçük harfle başlamalı ve devam etmelidir. Tablolar Excel veya Word formatında hazırlanmalı, resim olarak yer almamalıdır. Tablolarda sadece yatay çizgiler kullanılmalı ve APA 6 formatına uygun olarak hazırlanmalıdır. Tablo veya şekillerin altında başlık ve numaralandırma bulunmalıdır. Özel baskı gerektiren şekil & fotoğraflar ile ilgili giderler yazarın sorumluluğundadır.
d. Tartışma: Araştırma bulgularının literatüre ışığına açıklanması ve tartışılmasını içermelidir.
e. Sonuç ve öneriler: Araştırmanın amacına uygun, ona cevap niteliğinde bir sonuç ortaya konulmalıdır. Sonuç mutlaka bulgulara dayalı ve onlarla açıklanabilen bir yapıda olmalıdır. Bu araştırmanın bulguları ve ulaşılan sonucun ışığı altında uygulama ve araştırma önerilerine yer verilmelidir.
f. Yazar notu: Eğer araştırma bir tez çalışmasının özeti ise ya da araştırmayı proje kapsamında destekleyen kurum(lar) var ise bu bölümde belirtilmelidir. Araştırma daha önce sempozyum veya kongrede sunulduysa bu bölümde belirtilmelidir. Ayrıca araştırmacının araştırmaya katkıları nedeni ile teşekkür etmek istediği kişiler de bu sayfada belirtilmelidir.
g. Yazışma adresi: Yazar(lar) ile bağlantı kurulabilecek adres, telefon numarası, e-mail adresi ve Orcid numarası bu bölümde yer almalıdır.
h. Etik kurul belgesi bilgileri: Etik kurul belgesi ile ilgili bilgiler (Kurul adı, tarih ve sayı no) bu bölümde yer almalıdır.
i. Kaynaklar: Kaynak gösterimi APA 6 formatına uygun olarak düzenlenmelidir.
j. Ekler: Yazar tarafından uygun görüldüğünde, araştırmada kullanılan ölçekler gibi ek bilgileri içerebilir.
Ethical Principles and Publication Policy
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Bayburt Üniversitesi Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, Türkiye ve dünyada spor bilimleri alanına katkı sağlamayı amaçlayan bu alandaki özgün araştırmaların yayımlandığı bilimsel ve hakemli bir dergidir. Dergi Ocak ve Temmuz aylarında (1 ocak 2026 itibariyle) süreli yayın modelinde yayınlanmaktadır. Dergide yayın politikası gereğince, spor bilimlerinin tüm alanlarıyla ilgili nicel - nitel araştırma, inceleme ve derleme makalelerine yer verilmektedir. Derginin yayın dili Türkçe ve İngilizce’dir.Dergiye gönderilen makalelerin başka bir yerde yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere eş zamanlı olarak başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekmektedir. Bayburt Üniversitesi Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, yayınlanmak üzere kabul edilen makalelerin tüm yayın haklarına sahiptir. Dergiye gönderilecek makalelerin dergipark bünyesinde yer alan https://dergipark.org.tr/en/pub/dksbd adresi kanalıyla dergi sistemine yüklenmesi gerekmektedir. Editörlere, Yayın Kurulu üyelerine veya dergi iletişim e-posta adresine gönderilen makaleler resmi başvuru yapılmış olarak kabul edilmez ve değerlendirmeye alınmaz. Çok yazarlı makalelerde makale yayınlanmak üzere dergiye gönderildikten sonra yazarlardan hiçbiri, tüm yazarların yazılı izni olmadan yazar listesinden silinemez. Ayrıca süreç başladıktan sonra hiçbir isim, yazar olarak eklenemez ve yazar sırası değiştirilemez.
Dergiye gönderilen tüm makaleler Yayın Kurulu'nca ön değerlendirilmeye alınır.
Ön değerlendirmede, makaleler:
a) Yayın etiği,
b) Dergi yayın ilkeleri,
c) Bilimsel açıdan özgünlük ve güncellik,
d) Spor bilimleri alan yazınına katkı,
e) Dergi yazım kuralları ve makale şablonuna uygunluk kriterleri açısından denetlenir.
Ön değerlendirmeyi geçen makaleler, konu alanında uzman en az iki hakemin değerlendirmesine sunulur. Makalelerin değerlendirilmesi sürecinde çift taraflı kör hakemlik sistemi uygulanmaktadır. Yazar(lar)la hakemler arasındaki iletişim sadece editörler aracılığıyla sağlanmaktadır. Hakemlerden gelecek raporlar doğrultusunda makalenin yayınlanmasına, hakem raporları çerçevesinde düzeltilmesine ya da makalenin ret edilmesine karar verilebilir. Makalelerinin hakem süreci hakkında yazarlar en kısa sürede bilgilendirilir. Yazarın hakem raporlarına itirazı veya hakemlerden gelen raporların birbiriyle çelişmesi durumunda makale yeni bir hakeme (üçüncü hakeme) yönlendirilir. Son hakem raporları doğrultusunda makalenin yayımlanıp yayımlanmayacağına ilişkin nihai karar verilir. Düzeltme istenen makalelerin, yazarlar tarafından gerekli düzeltmeler yapılarak, en kısa süre içerisinde Yayın Kuruluna ulaştırılması gerekmektedir. Yazarın hakem değerlendirme raporlarına uygun bir zaman dilimi içerisinde cevap vermemesi durumunda ilgili makale bir sonraki sayıya bırakılabilir. Gerekçesiz bir şekilde yazar(lar)ın hakemler tarafından kendilerinden istenilen düzeltmeleri bir yayın dönemi içerisinde gerçekleştirmemeleri durumunda ise makale ile ilgili karar dergi editör kuruluna aittir.
Yayına kabul edilen makalelerin basılması için, dergi web sayfamızda yer alan “Yayın Hakları Devir Formu’nun makalede ismi yer alan tüm yazar tarafından imzalanmasının yanı sıra makaleye ilişkin “Etik Onam Belgesi” ile birlikte dergi sistemi aracılığı ile tarafımıza iletilmiş olması gerekmektedir. ULAKBİM TR Dizin kuralları gereği, makalelerde yer alan tüm yazarların ORCID numaralarının makalenin son şekline eklenerek gönderilmesi gerekmektedir. ORCID numarası eksik yazarlara ait makalelere DOI numarası verilmez ve erken görünüm olarak yayına açılmaz.
Aşağıda dergi yayın politikası açısından yazarların, dergi editörlerinin, hakemlerin ve yayıncının etik sorumlulukları, rolleri ve görevlerini içeren temel ilke ve kurallar yer almaktadır. Bu ilke ve kurallar ‘Yayın Etiği Komitesi’nin (Committe on Publication Ethics - COPE (https://publicationethics.org/)) yönergesi esas alınarak belirlenmiştir.
Yazarlara ait etik sorumluluklar
Bayburt Üniversitesi Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi’ne gönderilen makalelerin spor bilimleri alanında özgün çalışmalar olması gerekmektedir.
Makalelerde yararlanılan tüm kaynaklar (yazarlar, çevrimiçi sayfalar, kişisel görüşmeler, vb.) doğru ve dergi yazım kurallarına uygun bir şekilde gösterilmelidir.
Dergiye gönderilen makalelere ilişkin Yayın Hakları Devir Formu (https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/35644) sorumlu yazar tarafından imzalandıktan sonra taratılarak dergi sistemi aracılığı ile ilk gönderim esnasında tarafımıza iletilmelidir.
Makaleye fikren katkıda bulunmayan kişiler yazar olarak belirtilmemelidir.
Yayınlanma başvurusu yapılan makaleyle ilgili çıkar çatışması-çıkar birliği olan kişileri editörlere bildirmelidir.
Yazarların, hakem sürecindeyken çalışmalarına ilişkin ham verileri editör kuruluna iletmesi istenebilir. Bu durumda yazarların ham verilerini editörler kuruluyla paylaşmaları beklenmektedir. Yazarlar, yayımlanan bir makaleye ilişkin verileri 5 yıl süreyle saklamakla yükümlüdür.
Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır. Dergiye gönderilen aday makalelerin editör kurulumuzca değerlendirmeye alınabilmesi için araştırmaya ilişkin “Etik Onam Belgesi”nin mevcut olması ve dergi sistemi aracılığı ile tarafımıza iletilmesi gerekmektedir.
Yazar(lar), değerlendirme ve erken görünüm aşamasındaki ya da elektronik ortamda yayımlanmış makaleleriyle ilgili herhangi bir hata fark ettiklerinde bilgi vermek, düzeltmek ya da geri çekmek için editörle zamanında iletişime geçmelidir. Yazar(lar)dan erken görünüm süresi ya da dergipark sisteminin editörlere değişiklik yapma olanağı sunduğu süreler içerisinde dergi sistemi yada dergi e posta adresimiz aracılığı ile makaleleri ile ilgili düzeltme ya da yayından çekme taleplerini iletmeleri gerekmektedir. Bu süreçlerin aşılması durumunda oluşabilecek tüm sorumluluk yazar(lar)a aittir.
Değerlendirme süreci tamamlanan makalenin ORCID ID numaraları da dâhil olmak üzere yayınlanacak onaylanmış son hali yazarlardan istenmektedir. Gelen belge incelenerek dizgi oluşabilecek oluşabilecek bir hatanın önlenmesi amacıyla yayın öncesi son kontrol için sayfa numarası verilmiş şekli ile makale tekrar yazar(lar)a iletilmektedir. Yazar(lar)ın son onayı alındıktan sonra makale erken görünüme açılmaktadır.
Yazar(lar), veri toplama sürecinde etik ilkelere özen gösterdiklerinin kanıtlarını (başkalarının ölçek, anket, fotoğraf gibi belgelerinin kullanılması için kendilerinden izin alınması gibi) makale içinde sunmalıdır. Makalelerde araştırma ve yayın etiği ile fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğu mutlaka belirtilmelidir.
Dergi editörlerine ait etik sorumluluklar
Editörler, hakemlerin, yazar(lar)ın, araştırmacı, uygulayıcı ve okuyucuların bilgi gereksinimlerini karşılamalı, gerektiğinde dönüt vermeli, yayın sürecinde düzeltme, açıklama gerektiren konularda şeffaflık ilkelerine göre hareket etmelidir.
Editör, yayımlanan makalelerin dergi okuyucularının bilgi ve becerileriyle uyumlu olabilmesi için çaba sarf etmelidir.
Editörler, makalelerin yayımlanmasına karar verirken, makalelerin özgün olmasına, bilimsel alan yazına, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlamasına özen göstermelidir.
Editörler, makalelerle ilgili olumlu ya da olumsuz karar verirken, makalelerin özgün değeri, alana katkısı, araştırma yönteminin geçerli ve güvenirliği, anlatımın açıklığı ile derginin amaç ve kapsamını göz önünde tutmalıdır.
Editörler, başvurusu yapılan makalelerin önemli sorunu olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalı, olumlu hakem önerilerini göz önünde bulundurmalı, ciddi sorun olmadıkça önceki editör(ler)ce verilen kararları değiştirmemelidir.
Editör, hakem değerlendirme sürecinin çift taraflı kör hakemlik ile sürdürüldüğünden emin olmalı ve yazarlara hakemleri, hakemlere de yazarları ifşa etmemelidir.
Editörler, makaleleri hakemlerin uzmanlık alanlarını dikkate alarak göndermeli, gelen makaleye göre konu alanı uzmanlarına ulaşarak hakemlik talebinde bulunmalı, değerlendirmelerin yansız ve bağımsız bir şekilde yapılmasını desteklemelidir. Editörler, dergi hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması ve güncel tutulması için sürekli bir arayış içinde olmalıdır.
Editörler, makalenin yansız değerlendirilmesi için editörler, hakemler ve yazar(lar) arasındaki çıkar çatışması-çıkar birliği olup olmamasını göz önüne almalıdır.
Editörler, akademik görgü kurallarına uymayan ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Editörler, dergi yayın süreçlerini yayın politikaları ve kılavuzlara uygun işletilmesini sağlamalı, süreçte görev alanları yayın politikaları konusundaki gelişmelerden bilgilendirmeli, gerektiğinde eğitim programı hazırlamalıdır.
Editörler, yayın sürecinde görev alan herkesle etkili bir iletişim içinde olmalı, belirli aralıklarla toplantılar düzenlemelidir.
Editörler, değerlendirilen makalelerdeki kişisel verilerin korunmasını sağlamalı; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumalıdır.
Editörler; makalelerde insan ve hayvan haklarının korunmasına özen göstermelidir. Makalenin katılımcılarının açık onayının belgelendirilmesini önemsemeli, etik kurul onayı ve deneysel araştırmalarda alınması gerekli izinlerin alınıp alınmadığını denetlemelidir.
Editörler; görevi kötüye kullanmaya karşı önlem almalıdır. Görevi kötüye kullanmaya yönelik yakınmalar olduğunda, nesnel bir soruşturma yaparak, konuyla ilgili bulguları paylaşmalıdır.
Editörler, makalelerdeki hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirmelerin ve hakemlerden gelen düzeltmelerin takibini yapmalıdır.
Editörler, yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumalıdır, ihlal olması durumunda derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunur. Ayrıca yayımlanan makalelerin içeriğinin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi konusunda gerekli önlemleri almalı; özgünlük-benzerlik denetimini yapmalıdır (Turnitin, intihalnet, İthenticate; %20).
Editörler, Dergide yayımlanan makalelere yönelik tutarlı eleştirileri dikkate almalı, eleştirilen makalelerin yazar(lar)ına yanıt hakkı tanımalıdır.
Editörler olumsuz sonuçları içeren çalışmaları da göz önünde bulundurmalıdır.
Editörler, Dergiye iletilen talep ve şikayetleri inceleyip ve gerekli açıklamaları yapmalıdır.
Hakemlere ait etik sorumluluklar
Hakemler yalnız uzmanlık alanı ile ilgili makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Hakemler makaleleri yansız ve nesnel olarak değerlendirmelidir.
Değerlendirmelerde gizlilik kurallarına uyulmalıdır. Değerlendirme raporları içerisinde hakem kimliklerini ifşa edecek bir veriye yer verilmemeli; makalenin yazar(lar)ı ile hakem raporu haricinde başka bir iletişim kanalı ile iletişim kurulmamalıdır. Bu ilke gereğince inceledikleri makaleleri yayın öncesinde üçüncü kişilerle ya da her hangi bir iletişim platformunda paylaşmamalı, yayın öncesinde makalede yer alan hiçbir veriyi kullanmamalı ve değerlendirme sürecinden sonra yok etmelidir. Gerekiyorsa, ancak makalenin yayınlanma süreci tamamlandıktan sonra ilgili makaleyi kullanmalıdır.
Hakemler makaleye ilişkin doldurdukları hakem değerlendirme formunu dikkatlice ve detaylı şekilde doldurmalıdır. Ayrıca kendilerine gönderilen belge üzerinde istedikleri değişiklikleri açık ve anlaşılır bir şekilde not etmelidir.
Hakem(ler) incelediği makaleye ilişkin ret kararı verecek ise editör kurulu ve makale yazar(lar)ının makalenin neden ret edildiğini nesnel ve bilimsel açıdan ortaya koyan raporunu sistem üzerinden göndermelidir. Düzeltme ile giderilebilecek durumlarda doğrudan ret verilmemeli, detaylı bir düzeltme raporu hazırlayarak yazar(lar)a yayın sürecinde ışık tutmalıdır.
Uyruk, cinsiyet, dinsel inanç, siyasal inanç ve ticari kaygılar, değerlendirmenin yansızlığını bozmamalıdır.
Hakemler, çıkar çatışması-çıkar birliği olduğunu anladıklarında, makaleyi değerlendirmeyi reddederek, editörlere bilgi vermelidir.
Hakemler, değerlendirmelerini akademik görgü kurallarına uygun biçimde, yapıcı bir dille yapmalı; hakaret, küçümseme ve düşmanlık içeren öznel yorumlardan kaçınmalıdır.
Hakemler değerlendirmesini kabul ettikleri makaleyi süresi içinde değerlendirmelidir.
Savunmasız ve Riskli Gruplar Üzerine Yapılan Araştırmalarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar ve İlgili Yayın İlkeleri
Savunmasız ve Riskli gruplarla yapılan araştırmaların WMA Helsinki Bildirgesinin bu grupları kapsayan 16, 17, 18, 19 ve 20. maddelerine uygun olarak yürütülmüş olması ve yetkili bir resmi kurum tarafından etik kurul kararıyla onaylanmış olması gereklidir. Bu doğrultuda:
Helsinki Bildirgesi Madde 16. Tıbbi uygulamalarda ve tıbbi araştırmalarda, girişimlerin çoğu risk ve yük taşır. İnsanlar üzerindeki tıbbi araştırmalar, ancak, amacın taşıdığı önem, üzerinde araştırma yapılan kişilerin maruz kalacakları risklere ve üstlenecekleri yüklere ağır bastığında yapılmalıdır.
Helsinki Bildirgesi Madde 17. İnsanlar üzerinde yapılan tüm tıbbi araştırmalar öncesinde, araştırmada yer alacak kişilere ve gruplara yönelik öngörülebilir riskler ve yükler titizlikle değerlendirilmeli; bu riskler ve yükler, söz konusu kişilerin ve araştırma konusu olan hastalık ya da etmenden etkilenen diğer birey veya grupların araştırmadan sağlayabilecekleri yararlarla karşılaştırılarak karar verilmelidir.
Riskleri en düşük düzeyde tutacak önlemler alınmalıdır. Riskler, araştırmacı tarafından sürekli olarak izlenmeli, değerlendirilmeli ve kayıt altına alınmalıdır.
Helsinki Bildirgesi Madde 18. Hekimler, risklerin yeterince değerlendirildiğine ve bunların tatmin edici biçimde yönetilebileceğine kani olmadıkları sürece insanlar üzerinde yapılan araştırmalarda yer almamalıdırlar.
Risklerin potansiyel yararlara ağır bastığının görüldüğü durumlarda ya da kesin sonuçlara ilişkin yeterli kanıtlar elde edildiğinde, hekimler çalışmaya devam etme, çalışmayı değiştirme ya da hemen durdurma seçeneklerini değerlendirmelidir.
Helsinki Bildirgesi Madde 19. Kimi gruplar ve kişiler özellikle savunmasız durumdadır ve bu grup ve kişilerin araştırmacılarca istismar edilme ya da ek zarar görme olasılıkları daha fazla olabilir. Savunmasız durumda bulunan tüm grup ve bireylere özel koruma sağlanmalıdır.
Helsinki Bildirgesi Madde 20. Savunmasız durumdaki bir grupla yapılacak tıbbi araştırma, ancak, araştırmanın bu grubun sağlık gereksinimlerine ya da önceliklerine karşılık geleceği ve araştırmanın bu konumda olmayan başka bir grupla yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda haklı çıkarılabilir. Ek olarak, söz konusu grup araştırmadan elde edilen bilgilerden, uygulamalardan ya da girişimlerden yararlanabilmelidir.
Savunmasız ve Riskli gruplarla yapılan araştırmalara ilişkin dergimiz yayın ilkeleri ise şu şekildedir:
- Çalışmanın yürütüldüğü grubun/bireylerin ihtiyaç ve önceliklerine cevap verilmesi temel önceliğimizdir.
- Çalışmanın bu grup ve kişiler dışında mutlak olarak yürütülememesi durumu gözetilir.
- Bu çalışmalarda yer alan gönüllülerin korunması için alınan ek önlemler mutlaka belgelenmelidir.
- Bu tarz çalışmalarda editör kurulumuz temel etik ilkeler çerçevesinde ek değerlendirme yapabilir. Değerlendirme sürecinde gerekli görüldüğü durumlarda editör kurulumuzca etik kurul izinlerine ilave olarak bilgi ve belge talep edilebilir.
Makaleleri Geri Çekme Politikası
Bayburt Üniversitesi, Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, yazarların eser içeriklerinin bütünlüğünü sağlamak konusunda hassasiyet göstermektedir. Bir bilimsel eserin yayınlanıp yayınlanmayacağı ve ne zaman yayınlanacağı noktasında birincil sorumluluk editöre aittir. Bu kararı verirken, Editör'e, derginin yayın kurulunun politikaları rehberlik eder ve bu süreç intihal ile ilgili yürürlükte olan yasal gerekliliklerle sınırlandırılır. Yayınlanan makaleler mümkün olduğunca güncel, kesin ve değiştirilmemiş olarak kalacaktır. Bununla birlikte, yayınlanmasından sonra makale geri çekilmeyi veya belirli bir dergiden çıkartmayı gerektiren bazen kaçınılmaz koşullar ortaya çıkabilir. Bu sadece kabul edilen eserlerin ilk sürümlerini temsil eden "Basım'daki Eser" için kullanılır.
Basım aşamasında herhangi bir eser, birden fazla beyan, sahte belge, intihal veya verilerin sahte kullanımı veya benzeri durumlar gibi mesleki etik kodların ihlali anlamına geldiği takdirde, editörün takdirine bağlı olarak eser geri çekilebilir.
Birden fazla gönderim, sahte yazarlık iddiaları, intihal, hileli veri kullanımı ve benzeri iddialar gibi mesleki etik kodların ihlali bir eserin geri çekilmesine neden olacaktır. Bazen, gönderme veya yayın sırasında oluşan hataları düzeltmek için de yazarlarca bir geri çekme olabilir. Bu hususlarda yazar/lar eserlerini geri çekebilirler.
Arşivleme Politikası
Bayburt Üniversitesi Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, iştirak eden kütüphanelerin dağıtılan arşivleme sistemi oluşturması amaçlı, kütüphanelerin koruma ve restorasyon amaçlı kalıcı arşivler yaratmasına izin vermek için LOCKSS sistemi kullanmaktadır. LOCKSS sistemi konusunda detaylı bilgi için Linki TIKLAYINIZ.
LOCKSS Programı, "çok sayıda kopyanın güvenliğini sağlama" ilkesi üzerine kurulmuş, açık kaynaklı uçtan uca dijital koruma yazılımı kullanan bir sistemdir.
Etik dışı bir durumla karşılaşıldığında
Bayburt Üniversitesi Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi’nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve bunların dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen zekaicakir@bayburt.edu.tr adresine e-posta yoluyla tarafımıza bildiriniz.
Price Policy
Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi bilime katkı sunmak amacıyla Açık Erişim politikasını izlemektedir.
Dergide yayınlanan çalışmalardan dolayı yazar/yazarlardan hiçbir ücret talep edilmemektedir.
