Research Article

Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü

Volume: 4 Number: 1 October 18, 2026
EN TR

Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü

Abstract

Bu araştırmanın amacı, kadın voleybol hakemlerinin algıladıkları toplumsal cinsiyet kaynaklı kariyer engelleri ile karar yorgunluğu düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve kariyer engeli algısının karar yorgunluğu üzerindeki yordayıcı gücünü belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu Türkiye’de görev yapan 231 kadın voleybol hakemi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Toplumsal Cinsiyet Kaynaklı Kariyer Engeli Ölçeği ve Karar Yorgunluğu Ölçeği kullanılmıştır. Veriler parametrik testlerden, Pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, kadın hakemlerin kariyer engeli algıları ile karar yorgunluğu düzeyleri arasında pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Regresyon analizi sonuçları, kariyer engeli algısınının karar yorgunluğunu anlamlı ve pozitif yönde yordadığını göstermektedir. Mesleki deneyim demografik değişkeni ile karar yorgunluğu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kadın voleybol hakemlerinin kariyer süreçlerinin yalnızca performans baskısı ile değil, toplumsal cinsiyet temelli yapısal engellerle birlikte şekillendiği ve karar yorgunluğu ile kariyer engeli algısının karşılıklı olarak birbirini besleyen bir yapı sergilediği söylenebilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK 2209/A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destek Programı

Project Number

1919B012422367

Ethical Statement

Bu araştırma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu E-21315140-050.04-735553 Sayı, 21.05.2025 tarih ve 23/41 nolu karar ile etik kurul onayı almıştır.

References

  1. Akman, D. (2019). Yetişkin sporcuların imgeleme, içsel konuşma ve stresle başa çıkma biçimlerinin zihinsel dayanıklılık ile ilişkisinin incelenmesi (Master's thesis, Marmara Universitesi (Turkey).
  2. Assis, I., Lázari, E., Barreira, J., Palma, B., & Galatti, L. (2024). Athletics is still a male-dominated sport: the underrepresentation of women as athletes, coaches, and referees in Brazil. Retos. 58, 872-879. https://doi.org/10.47197/retos.v58.106067.
  3. Aydın, E. (2025). Bireysel değerler ışığında fair-play ve spor kültürü. Efe Akademi Yayınları.
  4. Bloß, N., Schorer, J., Loffing, F., & Büsch, D. (2020). Physical Load and Referees’ Decision-Making in Sports Games: A Scoping Review. Journal of Sports Science and Medicine, 19, 149–157. PMID: 32132838; PMCID: PMC7039031
  5. Bright, V., Warner, S., & Zvosec, C. (2022). Refereeing as a Postathletic Career Option. Journal of Sport Management. 36(6), 548-558. https://doi.org/10.1123/jsm.2021-0268.
  6. Carter, T., Gorczynski, P., Coady, C., Cunningham, I., Mascarenhas, D., Grant, M., Sullivan, P., Webb, T., Livingston, L., & Hancock, D. (2024). Implementing a scoping review to explore sport officials' mental health. Frontiers in Sports and Active Living, 6. https://doi.org/10.3389/fspor.2024.1436149.
  7. Cotter, D. A., Hermsen, J. M., Ovadia, S., & Vanneman, R. (2001). The glass ceiling effect. Social Forces, 80(2), 655–681. https://doi.org/10.1353/sof.2001.0091
  8. De Lima, C., De Sousa Fortes, L., Pires, D., Machado, H., Oliveira, A., Coswig, V., & Penna, E. (2025). Mental fatigue increases perception of effort but does not compromise the inhibitory control of football referees during a match simulation physical task. European Journal of Sport Science, 25. https://doi.org/10.1002/ejsc.12222.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Exercise and Sports Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 18, 2026

Submission Date

March 30, 2026

Acceptance Date

September 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 4 Number: 1

APA
Şimşek, G., & Akyol, G. (2026). Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, 4(1). https://doi.org/10.71243/dksbd.1919466
AMA
1.Şimşek G, Akyol G. Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi. 2026;4(1). doi:10.71243/dksbd.1919466
Chicago
Şimşek, Gülnur, and Gamze Akyol. 2026. “Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü”. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi 4 (1). https://doi.org/10.71243/dksbd.1919466.
EndNote
Şimşek G, Akyol G (October 1, 2026) Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi 4 1
IEEE
[1]G. Şimşek and G. Akyol, “Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü”, Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, vol. 4, no. 1, Oct. 2026, doi: 10.71243/dksbd.1919466.
ISNAD
Şimşek, Gülnur - Akyol, Gamze. “Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü”. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi 4/1 (October 1, 2026). https://doi.org/10.71243/dksbd.1919466.
JAMA
1.Şimşek G, Akyol G. Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi. 2026;4. doi:10.71243/dksbd.1919466.
MLA
Şimşek, Gülnur, and Gamze Akyol. “Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü”. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, vol. 4, no. 1, Oct. 2026, doi:10.71243/dksbd.1919466.
Vancouver
1.Gülnur Şimşek, Gamze Akyol. Kadın Voleybol Hakemlerinde Kariyer Engeli Algısının Karar Yorgunluğu Üzerindeki Rolü. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi. 2026 Oct. 1;4(1). doi:10.71243/dksbd.1919466