Normal Dil Gelişimi Gösteren Çocuklar ile Özgül Dil Bozukluğu Bulunan Çocukların Dil Kullanım Bilgisinin Karşılaştırılması
Öz
Amaç: Bu çalışmada, 36-48 ay arası normal dil gelişimi (NDG)
gösteren çocuklar ile 48-60 ay arası Özgül Dil Bozukluğu (ÖDB) olan çocukların
sözcük dağarcığı ile morfolojik (biçimbilgisel) ve sentaktik (sözdizimsel)
gelişimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın amacı doğrultusunda
MacArthur-Bates Communicative Development Inventory (CDI)’nin Türkçeye uyarlaması olan
TİGE-2 (Türkçe İletişim Gelişim Envanteri-2- Aksu-Koç, Küntay, Acarlar, Turan, Topbaş,
Maviş ve Sofu- 2007) formu kullanılarak karşılaştırılma yapılmıştır. 36-48 ay
arası normal dil gelişimi gösteren çocuklar ile ÖDB tanısı almış 48-60 ay arası
10 çocuk çalışma gurubu olarak araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmada, her iki
çalışma grubu için de TİGE-2 formunda bulunan soruların anne tarafından
doldurulmasıyla elde edilen veriler toplanmıştır. TİGE-2 formunda yer alan
sözcük dağarcığı bölümü aracılığı ile grupların kullandıkları toplam sözcük,
toplam eylem ve toplam isim sayıları, en sık kullandıkları semantik
kategoriler, en sık kullandıkları eylem ve isim sözcükleri karşılaştırılmıştır.
TİGE-2 formunun, ‘Cümleler ve Dilbilgisi’ bölümü aracılığı ile çocukların
kullandığı ortalama sözce uzunluğu (OSU), basit ve karmaşık eylem ekleri, isme
gelen durum ekleri karşılaştırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise; NDG ve ÖDB
olan çocuklar tümce karmaşıklığı açısından karşılaştırılmıştır. Sonuç: Araştırma
bulgularına göre ÖDB’li olan çocukların, NDG olan çocuklarla benzer dil gelişim
basamaklarını takip ettiği, fakat dil gelişim süreçlerinin çok daha geriden ve
yavaş ilerlediği bulgusuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Tipik dil gelişimi,Özgül Dil Bozukluğu,TİGE,morfolojik gelişim,sentaktik gelişim
References
- Acarlar, F., Çocuklarda dilin değerlendirilmesi: Betimleyici yaklaşım, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 35, 121-127 (2002).
- Acarlar, F., Dönmez, N.B., 30-47 aylar (2,5-4 yaş) arasındaki Türk çocuklarının dil yapılarının incelenmesi, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 163-203 (1992).
- Aksu-Koç, A., Ketrez, F.N., Early verbal morphology in Türkish: Emergence of inflection, IN D. Bittner, W.U. Dressler, M. Kilani-Schoch (Eds.) Mini-paradigms and the emergence of verb morphology, De Gruyter, Berlin (2003).
- Aksu-Koç A, Küntay AC, Acarlar F ve ark. (2011) Türkçe’de Erken Sözcük ve Dilbilgisi Gelişimini Ölçme ve Değerlendirme Çalışması: Türkçe İletişim gelişimi Envanterleri: TİGİ-I ve TİGİ-II, TÜBİTAK 107KO58 Projesi Sonuç Raporu.
- Dollagan, C., Diagnosis of specific language impairment, Canadian Language & Literacy Research Researh Network, (2008).
- Ege, P., Acarlar, F., Güleryüz, F., Türkçe kazanımında yaş ve ortalama sözce uzunluğu ilişkisi, Türk Psikoloji Dergisi, 13(41), 323-342, (1998).
- Heilmann, J., Miller , J. F., Nockerts, A., Dunaway, C., Properties of the narrative scoring scheme using narrative retells in young school-age children, 10, 1044-1058, (2009).
- Heilmann, J., Weismer, S.E., Evans, J., Hollar, C., Utility of the MacArthur-Bates Communicative Development Inventory in identifying language abilities of late-talking and typically developing toddlers, American Journal of Speech-Language Pathology, 14, 40-51 (2005).
- Korkmaz, B., Dil ve Beyin: Çocuklarda Dil ve Konuşma Bozuklukları. İstanbul: Yüce Yayıncılık, 2005.
- Lust, B. C. Child Language, Cambiridge University Press, New York, 9-11,90-96, 2006.
