Lojistik Performans Endeksi Perspektifinden Türkiye ve G-8 Ülkeleri: Karşılaştırmalı Bir Analiz

Abstract

Küresel ticaretin artmasıyla etkin lojistik faaliyetlerinin rolü de önemli ölçüde artmıştır. Ülkelerin güçlü bir lojistik performansı, ticaretin genişlemesi, ihracatın çeşitlenmesi, doğrudan yabancı yatırımlar ve ekonomik büyüme için önemli bir göstergedir. Bu çalışmada, Dünya Bankası tarafından yayımlanan Lojistik Performans Endeksi (LPI) verileri kullanılarak Türkiye ve G-8 ülkelerin lojistik performansını belirleyen değişkenlerin incelenmesini içermektedir. Türkiye 139 ülke içinde 3,4 puan ile 42. Sırada yer alır. G-8 ülkeleri içinde Rusya hariç ilk 20 arasındadır. LPI alt boyutlarında da Rusya hariç G-8 ülkelerinden geridedir. Türkiye coğrafi ve jeopolitik yapı olarak avantajlı olmasına rağmen gümrük işlevlerinde yeterince dijitalleşme olmaması, bürokrasinin çok alması, alt yapı eksiklikleri, izleme ve takip işlevlerindeki aksaklıklar, planlama ve teslim zamanı aksaklıkları, uluslararası iletişim yetersizliği, lojistik işletmelerinin yeterli teknik donanım ve uzman eksikliği, döviz kur dalgalanmaları, yüksek yakıt giderleri sayılabilir. LPI ülkeler için doğrudan bir “kazanç” sağlamaz; ancak bir ülkenin lojistik gücünü gösteren uluslararası bir referans olarak değerlendirilir. Dolaylı olarak ekonomik ve ticari kazançları vardır.

Keywords

• Lojistik Performans Endeksi
• Lojistik Yönetimi
• G-8 Ülkeleri

Türkiye and G-8 Countries from the Perspective of the Logistics Performance Index: A Comparative Analysis

Abstract

With the increase in global trade, the role of efficient logistics activities has also increased significantly. A country's strong logistics performance is a crucial indicator for trade expansion, export diversification, foreign direct investment, and economic growth. This study examines the variables determining the logistics performance of Türkiye and G-8 countries using data from the Logistics Performance Index (LPI) published by the World Bank. Türkiye ranks 42nd out of 139 countries with a score of 3.4. Among G8 countries, it is in the top 20, excluding Russia. It also lags behind G8 countries (excluding Russia) in the LPI sub-dimensions. Despite its geographical and geopolitical advantages, Türkiye faces challenges such as insufficient digitalization in customs functions, excessive bureaucracy, infrastructure deficiencies, shortcomings in tracking and monitoring functions, planning and delivery time delays, inadequate international communication, lack of sufficient technical equipment and expertise in logistics companies, currency fluctuations, and high fuel costs. The LPI does not provide a direct "gain" for countries; however, it serves as an international reference indicating a country's logistics strength. They have indirect economic and commercial benefits.

Keywords

• Logistic Performance Index
• Logistics Management
• G-8 Countries

References

1. Acar, M. F. (2021). Lojistik performans indeks: Türkiye-Avrupa birliği karşılaştırması. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 33(3), 422-428.
2. Acar, D. Ö., & Benli, M. (2021). Dış ticarette lojistik performansın etkisi. Journal of Management and Economics Research, 19(4), 48-65.
3. Akdağ, Z. (2019). Türkiye-Çin ilişkilerinde kuşak ve yol girişimi'nin önemi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 65–96.
4. Alpaslanoğlu, A. (2021). Avrasya lojistik merkezi olarak Türkiye lojistik yetkinliklerinin lojistik performans indeksi’ne göre karşilaştirmali irdelenmesi. Atlas Journal, 7(45), 2349-2370.
5. Alptekin, E.N., & Aydınocak, E.U. (2022). Üçüncü parti lojistik hizmet sağlayanların (3PL) COVID-19 pandemi döneminde lojistikte risk algısına yönelik nitel bir araştırma. Beykoz Akademi Dergisi, 10(2), 303–332.
6. Altay, B., Tuğcu, C. T., & Topçu, M. (2011). İşsizlik ve enflasyon oranlari arasindaki nedensellik ilişkisi: G-8 ülkeleri örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 1-26.
7. Altıntaş, F. F. (2022). Lojistik performans endeksi kapsamında ülkelerin k-ortalamalar kümeleme analizi ile i̇ncelenmesi. Journal of Yasar University, 17(68), 878-891.
8. Arvis, J.-F., Saslavsky, D., Ojala, L., Shepherd, B., Busch, C., Raj, A. & Naula, T. (2016). Connecting to compete 2016. The logistics performance index and its indicators. World Bank. https://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/06/28/connecting-to-compete- 2016-trade-logistics-in-the-global-economy.

9. Aslantaş, M. (2024). Yetenek yönetimi ile performans arasindaki ilişki üzerine bir araştirma. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 11(1), 466-499.
10. Babacan, M. (2003). Lojistik sektörünün ülkemizdeki gelişimi ve rekabet vizyonu. Ege Akademik Bakış, 3(1), 8-15.
11. Baki, R. (2018). Avrupa birliği ülkeleri ile Türkiye’deki lojistik köy uygulamaları ve uygun kuruluş yeri seçimi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (2), 148-162 Bayraktutan, Y., & Özbilgin, M. (2015). Lojistik maliyetler ve lojistik performans ölçütleri. Maliye Araştırmaları Dergisi, 1(2), 95-112.
12. Bayat, T., & Özdemir, Ş. (2016). Yenı̇ bı̇r lojı̇stı̇k performans endeks oluşturmak ı̇çı̇n gereklı̇ olan krı̇terlerı̇n belı̇rlenmesı̇ üzerı̇ne araştirma. 5.Ulusal Lojistik ve Tedarik Zinciri Kongresi. Mersin.
13. Bayat, T. (2026). Lojistik ve dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi-türk devletleri teşkilatı ülkelerinden ampirik kanıtlar. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (88), 90-109.
14. Bozkurt, C. & Mermertaş, F. (2019). Türkiye ve G-8 ülkelerinin lojistik performans endeksine göre karşılaştırılması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 7(2), 107-118.
15. Cansız, Ö. F., & Ünsalan, K. (2020). Yapay zekâ ve istatistiksel yöntemler ile küresel ticarette rekabet ölçütü olan lojistik performans indeksine (lpi) etken parametrelerin ülke bazlı incelenmesi ve tahmin modellerinin geliştirilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 32(2), 571-582.
16. Dışkaya, S. & Bozkurt, A. A. (2025). Lojistik performans ölçümü üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analiz ile incelenmesi.SDU-SD, 53, 1-24. doi: 10.61904/sbe.1748842.
17. Dumlu, H. & Wolff, A. (2021). Türkiye’deki lojistik köylerin potansiyel etkinliklerine göre değerlendirilmesi: Moora yöntemi ile bir uygulama. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12 (24), 1000-1026.
18. Doğan, M. & Doğan, Ö. S. (2022). Türkiye'nin jeopolitiği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi , 5 (2), 320-339.
19. Donthu, N., Kumar, S., Pattnaik, D., & Lim, W. M. (2021). A bibliometric retrospection of marketing from the lens of psychology: Insights from Psychology & Marketing. Psychology & Marketing, 38(5): 834–865. https://doi.org/10.1002/mar.21472.
20. Döner, M. E., Fidan, Y., & Şirin, B. (2026). 5S Uygulamalarinin lojistik etkinliğinin değerlendirilmesi: Hava kargo örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 9(19), 217-245.
21. Erturgut, R., Coşkun, A. E., & Hava, H. T. (2018). Uluslararası ticaret ve lojistik performans: Dünya Bankası lojistik Performans indeksinde başarılı ülkelerde bir araştırma. In 3rd Eurasian Conference on Language and Social Sciences. 611-625.
22. Erturgut, R., & Gürler, H. E. (2019). Lojistik performans endeksinde yer alan ülkelerin uygarlık ve lojistik performansları arasındaki ilişki: Danimarka-Avusturya örneği. VIII. Eurasian Conference on Language & Social Sciences, Antalya, Türkiye, 251–262.
23. Feng, B., & Ye, Q. (2021). Operations management of smart logistics: A literature review and future research. Frontiers of Engineering Management, 8, 344–355.
24. Fırat, S. (2023). Küresel Krizlerin Türk Lojistik Sektörüne Etkileri: 2008 Küresel. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, s. 89-102.
25. Genç, E. & Hassan Mohamed, M. (2025). Lojistik performansının temel belirleyicileri, değerlendirme yöntemleri ve ekonomik etkileri üzerine bir i̇nceleme. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 9(1), 76- 102.
26. Ju, M., Mirović, I., Petrović, V., Erceg, Ž., & Stević, Ž. (2024). A novel approach for the assessment of logistics performance index of EU countries. Economics, 18(1), 1-15.
27. Kayhan, R., & Arslan, F.M. (2024). Tedarik zinciri dirençliliğinin şimdisi ve sonrası: Bir bibliyometrik analiz. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 17(2), 369–416.
28. Kahveci, Ş. (2022). Ekonomik ve kurumsal faktörlerin kei ülkelerinin lojistik performansına etkisi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (35), 97-112.
29. Kandil, A., & Sanadhya, S. (2021). Necessity of measuring logistics performance: A literature review. Operations and Supply Chain Management: An International Journal, 14(1), 14-28.
30. Lukov, V. (2008). Russia’s G-8 history: From guest to president. Russia in Global Affairs, 4(3), 12-14. Manavgat, G., & Demirci, A. (2021). Lojistik performans endeksi tutarlılığının sıralı lojistik regresyon modeliyle i̇ncelenmesi. Journal of Yasar University, 16(64), 1856-1871.
31. Moosavi, J., Fathollahi Fard, A.M., & Dulebenets, M.A. (2022). Supply chain disruption during the COVID-19 pandemic: Recognizing potential disruption management strategies. International Journal of Disaster Risk Reduction, 75.
32. Öcal, B. (2026). “Türkiye ve G-8 ülkelerinin ihracat taşıma maliyetlerinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile analizi”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 25 (1), 73-91. https://doi.org/10.17755/esosder.1742667. Özdamar, B. (2025). Küresel tedarik zincirlerinin yeniden yapılanmasında Türkiye’nin lojistik konumu: Polonya ile karşılaştırmalı bir değerlendirme. International Review of Economics and Management, 13(2), 1-25. doı: 10.18825/iremjournal.1724114.
33. Pekmezci, M., & Mutlu, M. (2018). Türkiye'yi konu alan" lojistik performans indeksi" çalişmalarina yönelik bibliyometrik bir analiz. IV. International Caucasus-Central Asia Foreign Trade and Logistics Congress (pp. 454-469).
34. Pelit, İ. (2023). Türkiye’nin lojistik performans endeksinin incelenmesi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 9(1), 37-49 https://doi.org/10.20979/ueyd.1185216.
35. Pereira, C.R., Christopher, M., & Lago Da Silva, A. (2014). Achieving supply chain resilience: The role of procurement. Supply Chain Management: An International Journal, 19(5/6), 626–642.
36. Pınar, A., & Diken, A. (2020). Lojistik performans endeksi kapsamında lojistik üslerin Türkiye ekonomisine etkisi üzerine bir inceleme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(39), 1384–1406.
37. Ponomarov, S.Y., & Holcomb, M.C. (2009). Understanding the concept of supply chain resilience. The International Journal of Logistics Management, 20(1), 124–143.
38. Robinson, R. (2015). Cooperation strategies in port-oriented bulk supply chains: aligning concept and practice. International Journal of Logistics Research and Applications, 18(3), 193-206.
39. Saatçioğlu, C., & Kolbaşı, N. Ç. (2012). Türkiye lojistik sektöründe denizyolu-demiryolu entegrasyon sürecinin incelenmesi. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, 1(2), 1-25.
40. Shepherd, B., (2011). Logistics Costs and Competitiveness Measurement and trade policy applications. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/38254/1/MPRA_paper_38254.pdf
41. Şen, İ. K. (2014). Lojistik finansal yönetim ve maliyetleme yöntemleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4 (1), 83-106.
42. Şimşek, A. (2026). K-means clustering analysis: examination of logistics performance index (lpi) values using r software. BilgeTürk Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 148-178.
43. Şirin, B. ve Emanet, H. (2017). Lojistik performans endeksi kapsamında orta asya türk cumhuriyetleri’nin lojistik performanslarının analizi. International Conference on Eurasian Economies, Bishkek, 302- 309.
44. Tanyaş, M. (2015). İstanbul lojistik sektör analizi raporu, 15-25.
45. Tunç, H., & Kaya, M. (2016). Türkiye’de lojistik sektörünün gelişmesinde diş ticaretin rolü üzerine bir nedensellik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7(14), 58-65.
46. Topçu, M. (2010). İşsizlik ve enflasyon arasındaki ilişkilerin analizi: G8 ülkeleri üzerine uygulama. (Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Afyonkarahisar.
47. Toprak, N.G. (2020). Orta koridor girişimi bağlamında Türkiye’nin orta asya’ya yönelik politikaları üzerine bir değerlendirme. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 19–32.
48. Turgut, M. (2025). İhracat performansının aracı rolü: Lojistik performans endeksi ile küresel i̇novasyon endeksi arasındaki i̇lişki. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 46, 231-248. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1504278.
49. World Bank. (2023). Logistics Performance Index Report 2023. https://lpi.worldbank.org/report.
50. Yalçın, B., & Ayvaz, B. (2020). Çok kriterli karar verme teknikleri ile lojistik performansin değerlendirilmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 19(38), 117-138.
51. Yapraklı, T., Ş., & Ünalan, M. (2017). Küresel lojistik performans endeksi ve Türkiye’nin son 10 yıllık lojistik performansının analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31(3), 589-606.
52. Yıldız, D., &Wolff, R. A. (2018). Türkiye’de lojistik yönetimindeki gelişmeler: stratejik bir bakış açısı. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 7(3), 187-198.