Review

İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel ve Moleküler Düzeydeki Etkileri

Volume: 20 Number: 2 October 31, 2018
EN TR

İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel ve Moleküler Düzeydeki Etkileri

Abstract

Hastalıkların erken tanı ve tedavisinde, iyonize radyasyon içeren görüntüleme yöntemleri önemli rol oynarlar. Tanı ve tedavide, hastaya uygulanacak radyasyon dozunun mümkün olduğunca az tutulması ve radyasyondan koruyucu önlemler alınmasına rağmen hastada radyasyon hasarı oluşma olasılığı bulunmaktadır. Bu nedenle düşük ve/veya yüksek doz radyasyon uygulamaları, hücrede biyokimyasal ve moleküler sinyal yolaklarını aktive ederek, hücresel düzeyde etkiler oluşturmaktadır. Günümüzde radyasyon içeren uygulamaların sıklığı ve teknik parametrelerin yüksek değerlerde kullanılmasıyla hasta dozları ve buna bağlı doku hasarları görülme olasılığı giderek artmaktadır. Radyasyon hasarı ile ilgili çalışmalarda rapor edilen hücresel mekanizmaların başında, apoptozis ve hücre içi reaktif oksijen türleri (Reactive Oxygen Species, ROS) oluşumu gelmektedir. Apoptozis, radyoterapi uygulamalarında tümörü yok etmede hedeflenen bir sonuç iken tanısal amaçlı düşük doz uygulamalarda doku hasarını arttırıcı istenmeyen bir sonuçtur. Tanı ve tedavi amacıyla kullanılan radyasyonun, farklı dokular üzerinde erken ve geç etkileri bulunmaktadır. Düşük doz iyonize radyasyonun hücresel düzeyde etkileri, hangi moleküller ve/veya sinyal ileti yolakları üzerinden oluştuğu konusunda çok sayıda araştırma olmasına rağmen henüz tam olarak açıklanamamıştır. Radyasyon hasarlarına ait moleküler düzeyde yapılan çalışmalar, oluşabilecek hasarların erken düzeyde belirlenmesi ve sonrasında önleyici tedavilerin planlanabilmesi açısından çok önemlidir. Bu derleme, radyasyonun hücrede farklı sinyal ileti yolakları ve moleküller üzerinden yaptığı etkileri güncel literatüre bağlı olarak değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Keywords

References

  1. Cho YH, Kim SY, Woo HD, Kim YJ, Ha SW, Chung HW. Delayed Numerical Chromosome Aberrations in Human Fibroblasts by Low Dose of Radiation. Int J Environ Res Public Health. 2015;12(12):15162-72.
  2. Pouget JP, Georgakilas AG, Ravanat JL. Targeted and Off-Target (Bystander and Abscopal) Effects of Radiation Therapy: Redox Mechanisms and Risk/Benefit Analysis. Antioxid Redox Signal. 2018.
  3. Shimura N, Kojima S. The Lowest Radiation Dose Having Molecular Changes in the Living Body. Dose-Response. 2018;16(2).
  4. Bibault JE, Fumagalli I, Ferte C, Chargari C, Soria JC, Deutsch E. Personalized radiation therapy and biomarker-driven treatment strategies: a systematic review. Cancer Metastasis Rev. 2013;32(3-4):479-92.
  5. Vandenhove H, Bradshaw C, Beresford NA, Vives IBJ, Real A, Garnier-Laplace J. ALLIANCE perspectives on integration of humans and the environment into the system of radiological protection. Ann ICRP. 2018:146645318756831.
  6. Ozasa K, Shimizu Y, Suyama A, Kasagi F, Soda M, Grant EJ, ve ark. Studies of the mortality of atomic bomb survivors, Report 14, 1950-2003: an overview of cancer and noncancer diseases. Radiat Res. 2012;177(3):229-43.
  7. Mavragani IV, Nikitaki Z, Souli MP, Aziz A, Nowsheen S, Aziz K, ve ark. Complex DNA Damage: A Route to Radiation-Induced Genomic Instability and Carcinogenesis. Cancers (Basel). 2017;9(7).
  8. Panganiban RA, Snow AL, Day RM. Mechanisms of radiation toxicity in transformed and non-transformed cells. Int J Mol Sci. 2013;14(8):15931-58.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Publication Date

October 31, 2018

Submission Date

September 5, 2018

Acceptance Date

October 25, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 20 Number: 2

APA
Manisalıgil, Y. A., & Yurt, A. (2018). İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel ve Moleküler Düzeydeki Etkileri. Duzce Medical Journal, 20(2), 50-53. https://doi.org/10.18678/dtfd.457398
AMA
1.Manisalıgil YA, Yurt A. İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel ve Moleküler Düzeydeki Etkileri. Duzce Med J. 2018;20(2):50-53. doi:10.18678/dtfd.457398
Chicago
Manisalıgil, Yaşar Aysun, and Ayşegül Yurt. 2018. “İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel Ve Moleküler Düzeydeki Etkileri”. Duzce Medical Journal 20 (2): 50-53. https://doi.org/10.18678/dtfd.457398.
EndNote
Manisalıgil YA, Yurt A (October 1, 2018) İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel ve Moleküler Düzeydeki Etkileri. Duzce Medical Journal 20 2 50–53.
IEEE
[1]Y. A. Manisalıgil and A. Yurt, “İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel ve Moleküler Düzeydeki Etkileri”, Duzce Med J, vol. 20, no. 2, pp. 50–53, Oct. 2018, doi: 10.18678/dtfd.457398.
ISNAD
Manisalıgil, Yaşar Aysun - Yurt, Ayşegül. “İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel Ve Moleküler Düzeydeki Etkileri”. Duzce Medical Journal 20/2 (October 1, 2018): 50-53. https://doi.org/10.18678/dtfd.457398.
JAMA
1.Manisalıgil YA, Yurt A. İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel ve Moleküler Düzeydeki Etkileri. Duzce Med J. 2018;20:50–53.
MLA
Manisalıgil, Yaşar Aysun, and Ayşegül Yurt. “İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel Ve Moleküler Düzeydeki Etkileri”. Duzce Medical Journal, vol. 20, no. 2, Oct. 2018, pp. 50-53, doi:10.18678/dtfd.457398.
Vancouver
1.Yaşar Aysun Manisalıgil, Ayşegül Yurt. İyonlaştırıcı Radyasyonun Hücresel ve Moleküler Düzeydeki Etkileri. Duzce Med J. 2018 Oct. 1;20(2):50-3. doi:10.18678/dtfd.457398

Cited By