Research Article

CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

Volume: 15 Number: 30 November 30, 2025
EN TR

CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'de enerji yoğunluğu, karbondioksit emisyonu ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi 1990-2023 dönemleri için eşbütünleşme ve nedensellik testleriyle inceleyerek enerji politikalarının etkilerini anlamayı amaçlamaktadır. Eşbütünleşme testine ait bulgulardan incelenen değişkenler arasında simetrik ESTAR eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Bu ise her üç değişkenin de uzun dönemde birlikte hareket etme eğiliminde olduklarını göstermektedir. Asimetrik nedensellik testine ait bulgulardan ise sadece enerji yoğunluğunun pozitif şoklarından ekonomik büyümenin negatif şoklarına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisine ulaşılmıştır. Bu durum, enerji verimliliği politikalarının hem çevresel sürdürülebilirlik hem de ekonomik büyüme hedefleriyle uyumlu bir şekilde tasarlanması gerektiğine işaret etmektedir. Çalışmanın sonuçları, enerji politikalarının yalnızca çevresel etkilerini değil, aynı zamanda ekonomik büyüme üzerindeki potansiyel etkilerini de dikkate almanın önemini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Abban, O. J., Wu, J., & Mensah, I. A. (2020). Analysis on the nexus amid CO2 emissions, energy intensity, economic growth, and foreign direct investment in Belt and Road economies: does the level of income matter? Environmental Science and Pollution Research, 27, 11387-11402. https://doi.org/10.1007/s11356-020-07685-9
  2. Abid, I., Hechmi, S., & Chaabouni, I. (2024). Impact of energy intensity and CO2 emissions on economic growth in Gulf Cooperation Council Countries. Sustainability, 16(23), 10266. https://doi.org/10.3390/ su162310266
  3. Adom, P. K., & Kwakwa, P. A. (2014). Effects of changing trade structure and technical characteristics of the manufacturing sector on energy intensity in Ghana. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 35, 475-483. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.04.014
  4. Akkaya, Ş., & Hepsag, A. (2021). Does fuel tax decrease carbon dioxide emissions in Turkey? Evidence from an asymmetric nonlinear cointegration test and error correction model. Environmental Science and Pollution Research, 28, 35094-35101. https://doi.org/10.1007/s11356-021-12907-9
  5. Appiah, K., Du, J., Yeboah, M., & Appiah, R. (2019). Causal relationship between industrialization, energy intensity, economic growth and carbon dioxide emissions: recent evidence from Uganda. International Journal of Energy Economics and Policy, 9(2), 237-245. https://doi.org/10.32479/ijeep.7420
  6. Beken, H. G., & Cebeci, A. (2024). Çatışmalı bir süreç olarak sınırda karbon düzenleme mekanizması uygulaması. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 13(2), 115-128.
  7. Ben Mbarek, M., Ben Ali, N., & Feki, R. (2014). Causality relationship between CO2 emissions, GDP and energy intensity in Tunisia. Environment, Development and Sustainability, 16(6), 1253-1262. https://doi.org/10.1007/s10668-014-9525-x
  8. Bildirici, M. E., Castanho, R. A., Kayıkçı, F., & Genç, S. Y. (2022). ICT, energy intensity, and CO2 emission nexus. Energies, 15(13), 4567. https://doi.org/10.3390/en15134567

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Time-Series Analysis

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 25, 2025

Publication Date

November 30, 2025

Submission Date

January 2, 2025

Acceptance Date

September 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 15 Number: 30

APA
Demiralp, A. (2025). CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(30), 590-608. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1609095
AMA
1.Demiralp A. CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15(30):590-608. doi:10.53092/duiibfd.1609095
Chicago
Demiralp, Ahmet. 2025. “CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ”. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 (30): 590-608. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1609095.
EndNote
Demiralp A (November 1, 2025) CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 30 590–608.
IEEE
[1]A. Demiralp, “CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 15, no. 30, pp. 590–608, Nov. 2025, doi: 10.53092/duiibfd.1609095.
ISNAD
Demiralp, Ahmet. “CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15/30 (November 1, 2025): 590-608. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1609095.
JAMA
1.Demiralp A. CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15:590–608.
MLA
Demiralp, Ahmet. “CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ”. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 15, no. 30, Nov. 2025, pp. 590-08, doi:10.53092/duiibfd.1609095.
Vancouver
1.Ahmet Demiralp. CO2 EMİSYONU, ENERJİ YOĞUNLUĞU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE İÇİN EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025 Nov. 1;15(30):590-608. doi:10.53092/duiibfd.1609095

Cited By

                                                                                                                                                           32482   32483

All works published in this journal are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License.