MÖ 2. BİNLİ YILLARDA ANADOLU’DA MALİYET KAYITLARI

Abstract

Anadolu üç tarafının denizlerle çevrili olması, zengin yeraltı ve yerüstü kaynakları, ticaret yolları üzerinde bulunmasıyla asırlardır birçok uygarlığın çekim merkezi olmuştur. MÖ 1974-1719 yılları arasında Mezopotamya topraklarının kuzeyinde bulunan Asur Devleti Anadolu’da 255 yıl devam edecek Asur Ticaret Kolonilerini kurmuştur. Bu koloninin merkezi bugün Kayseri ilinin sınırları içinde kalan Kültepe/Kaniš Kārum’udur. Bu Kārum’da çıkartılan yaklaşık 23.500 adet tablette Anadolu’ya ticaret için gelen tüccarlara ait borç-alacak ilişkisine dair kayıtlar bulunmaktadır.

Tabletlerde yer alan kayıtların bir kısmı muhasebe uygulamalarına dair maliyet hesaplamaları ile ilgilidir. Bu çalışmada fiziki ve doküman inceleme yöntemi kullanılarak Kültepe / Kaniš Kārum’unda çıkartılan tabletlerdeki muhasebe kayıtları ortaya çıkartılmaktadır. Bu çalışma Anadolu’nun muhasebe kayıt tarihine önemli katkı sağlayacaktır.  

Anahtar Kelimeler: Asur Ticaret Kolonileri, Muhasebe Tarihi, Maliyet Muhasebesi

Keywords

• Asur Ticaret Kolonileri,Muhasebe Tarihi,Maliyet Muhasebesi

References

1. Aktüre S., (2004), Anadolu’da Bronz Çağı Devletleri, (3. Baskı), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
2. Albayrak İ., (2006), Kültepe Tabletleri IV, (1. Baskı), Ankara TTK Yayınları.
3. Aytaç İ. (Ed.), (2007). Uygarlık Tarihi, İstanbul, Lisans Yayıncılık.
4. Balkan, K. (1974). Cancellation of debts in Cappadocian tablets from Kültepe. Anatolian Studies presented to Hans C. Guterbock, 29-36.
5. Barjamovic, G. (2008). The Geography of Trade. Assyrian Colonies in Anatolia c. 1975-1725 BC and the Study of Early Interregional Networks of Exchange. Anatolia and the Jazira during the Old Assyrian period, 87-100.
6. Barjamoviç G. (2010). M.Ö. 1865’de Bir Anadolu Seyahati, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.) . Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 160-169.
7. Barjamovic, G. (2011). A historical geography of Anatolia in the Old Assyrian colony period (Vol. 38). Museum Tusculanum Press.
8. Bayram, S. (1993). Kültepe tabletlerinde geçen vergiler ve özellikleri. DTCF Dergisi, 36(1-2).

9. Bayram, S., Kuzuoğlu, R. (2014). Kültepe Tabletleri VII-a: Assur-re'i Ailesinin Arşivi I. Cilt: Assur-re'i'nin Kendi Metinleri. Türk Tarih Kurumu, Ankara
10. Bilgiç, E. (1947). Çivi Yazılı Hukukî-İktisadî Kaynaklar, Mahiyet ve Muhtevaları. Belleten, 571-602.
11. Bilgiç E., (1951). Faiz, Belletten Dergisi, XV (57-58-59-60), Ankara, TTK Basımevi.
12. Bilgiç, E. Sever, H. vd. (1990). Ankara Kültepe Tabletleri I. Ankara, TTK Yayınları.
13. Bilgiç E., Bayram S., (1995), Ankara Kültepe Tabletleri II, Ankara, TTK Yayınları.
14. Bryce, T. R. (1985). A suggested sequence of historical developments in Anatolia during the Assyrian Colony period. Altorientalische Forschungen, 12, 259.
15. Çığ M. İ., (2016), Hititler ve Hattuşaş, Kaynak Yayınları, İstanbul.
16. Donbaz, V. (1996). Kültepe Tabletleri Işığında İ.Ö 2000-1760 Yıllarında Anadolu’nun Sosyal Yapısı. 1995 Yılı Anadolu Medeniyetleri Müzesi Konferansları, 177-194.
17. Gökçek G. (2015). Asurlular, Ankara, Bilgin Kültür Sanat yayınları.
18. Gülmez, B. (Ed.), (2013). Kültür Tarihi, Eskişehir, Anadolu Üniversitesi Yayınları.
19. Günbattı, C. (2012). Kültepe-Kaniş. Andolu'da ilk yazi, ilk belgeler. Kayseri Büyükşehir Belediyesi.
20. Hertel T. (2010). Eski Asur’da Hukuk ve Adalet, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.) . Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 134-141.
21. Kulakoğlu, F., & Kangal, S. (Eds.). (2010). Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, Kayseri Büyükşehir Belediyesi.
22. Kuzuoğlu, R. (2016). Anadolu’nun En Eski Kaynaklarına Göre Faiz, International Human and Nature Sciences Problems and Solution Seeking Congress October 7 – 9, Sarajevo, 315-324.
23. Küçükbezci, H. (2011). Asur Ticaret Kolonileri Çağında Asurlu Tüccarlar İle Anadolu Halkı Arasında İlişkiler. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (26), 25-58.
24. Larsen M. T. (2010). Kültepe /Kaniş Arşivleri, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.), Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 74-81.
25. Michel, C. (2007). The Old Assyrian trade in the light of recent Kültepe archives. Journal of the Canadian Society for Mesopotamian Studies, (3), 71-82.
26. Michel, C. (2008). The Old Assyrian Trade in the Light of Recent Kültepe Archives. Journal of the Canadian Society for Mesopotamian Studies, 71-82.
27. Michel C. (2010). Asur ve Kanişte Yazı Yazma, Hesap Yapma ve Katiplik Eğitimi, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.), Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 82-93.
28. Narçın A., (2016), Sümer-Yazının Mucitleri, İstanbul, Siyah Beyaz Yayınları.
29. Sever, H. (1990). Yeni Kültepe Tabletlerinde Geçen. Kima Avat Narua‟ im “Tabiri ve Değerlendirilmesi,” AÜ DTCF Dergisi, C, 34, 1-2.
30. Şahin, H. A. (2004). Anadolu'da Asur ticaret kolonileri devri, MÖ 1975-1725. Erciyes Üniversitesi.
31. Veenhof, K. R. (2010). Eski Asur Kronolojisi ve Kaniş, Anadolu'nun önsözü: Kültepe Kaniş-Karumu Asurlular İstanbul'da, (Ed. Kulakoğlu, F., & Kangal, S.), Kayseri Büyükşehir Belediyesi, 30-39.