Farklı Liglerdeki Futbolcuların Atletik Zihinsel Enerji Düzeyleri İle Egzersiz Motivasyon Tutumlarının İncelenmesi
Year 2026,
Volume: 6 Issue: 1, 47 - 56, 27.02.2026
Gürkan Tokgöz
,
Metin Yıldız
Abstract
Futbolcuların, antrenmanlara motive olmuş ve enerjileri yüksek bir şekilde katılmaları performansı artırmada, yapılan fiziksel çalışmalar kadar önemlidir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, futbolcuların atletik zihinsel enerji düzeyleri ile egzersiz motivasyon tutumlarının incelenmesi olarak belirlenmiştir. Araştırmaya 410 futbolcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Atletik Zihinsel Enerji Ölçeği (AZEÖ)” ve “Egzersiz Motivasyonu Tutum Ölçeği (EMTÖ)” kullanılmıştır. Futbolcuların, lig seviyesi, yaş ve gelir durumu değişkenleri açısından atletik zihinsel enerji düzeyleri ile egzersiz motivasyon tutumları incelenmiştir. Lig seviyesi değişkeni açısından atletik zihinsel enerji düzeyleri ve egzersiz motivasyon tutumlarının incelenmesinde, genç takım futbolcularının atletik zihinsel enerji düzeylerinin ve egzersiz motivasyon tutumlarının diğer liglerdeki futbolculara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yaş değişkeni açısından yapılan incelemede,14-17 ve 18-22 yaş aralığındaki futbolcuların atletik zihinsel enerji düzeylerinin 23-26 yaş ve 26 yaş üzerindeki futbolculara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gelir durumu değişkeni açısından yapılan incelemede, gelir durumu düşük olan futbolcuların, gelir durumu daha yüksek futbolculara göre anlamlı derecede daha yüksek atletik zihinsel enerji düzeyine ve egzersiz motivasyon tutumuna sahip oldukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak; lig seviyesi yükseldikçe, yaş ilerledikçe ve gelir durumu arttıkça futbolcuların atletik zihinsel enerji düzeylerinin ve egzersiz motivasyon tutumlarının anlamlı derecede azaldığı tespit edilmiştir.
Ethical Statement
Araştırma Munzur Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu’nun 28.11.2024 tarih ve 2400055672 sayılı kararı ile etik olarak uygun bulunmuştur.
Supporting Institution
Bu araştırma için herhangi bir dış finansman alınmamıştır.
Thanks
Yazarlar herhangi bir kişi veya kuruma teşekkür etmek istememektedir.
References
-
Ackermann, R. T., Williams, B., Nguyen, H. Q., Berke, E. M., Maciejewski, M. L., & LoGerfo, J. P. (2008). Healthcare cost differences with participation in a community‐based group physical activity benefit for medicare managed care health plan members. Journal of the American Geriatrics Society, 56(8), 1459-1465. https://doi.org/10.1111/j.1532-5415.2008.01804.x
-
Baştuğ, G., Akandere, M., & Yıldız, H. (2011). Sedanter genç bayanlarda aerobik egzersizin vücut kompozisyonu ve kendini fiziksel tanımlama değerlerine etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 2(2), 22-27.
-
Caz, Ç. (2024). Egzersiz motivasyonu tutum ölçeği: ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 1-12. https://doi.org/10.53586/susbid.1467978
-
Dut, R., Yalçın, Ö., Torun, Ö., & Bayraktar, B. (2020). The sports motivation and biological maturity on the perception of coaching behaviors in young male football players. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 2(1), 29-35.
-
Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
-
Gülşen, D. B. A., Yarayan, Y. E., & Yıldız, A. B. (2023). Atletik zihinsel enerjiyi uyku davranışları bağlamında tahmin etme. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 265-275. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1261294
-
Gülşen, D. B. A., Yıldız, A. B., Yılmaz, B., & Şahan, H. (2019). Spor bilimleri fakültesindeki öğrencilerin kendinle konuşma ve zihinsel dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(4), 459-470. https://doi.org/10.31680/gaunjss.621767
-
Güzel, P., Esentaş, M., & Yavaş Tez, Ö. (2020). Rekreatif egzersiz ve motivasyon: Fitness merkezleri üzerine amprik bir çalışma. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 206-218. https://doi.org/10.31680/gaunjss.712108
-
İslam, A. (2023). Three variables in the training of female soccer players: The relationship between psychological skills, mental energy and courage. e-International Journal of Educational Research, 14(1), 373-390. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1230389
-
Karakaş, G., Eroğlu Kolayiş, İ., & Eskiler, E. (2015). Yüzme egzersizine katılan kadınların egzersiz motivasyonlarının incelenmesi. In Proceedings of the III Rekreasyon Arastırmaları Kongresi (pp. 501-509).
-
Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayınları.
-
Kaya, D. G., & Günay, M. (2020). Güreş grekoromen milli sporcularinin imgeleme ve başari motivasyon düzeyleri arasindaki ilişkinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 62-72. https://doi.org/10.33689/spormetre.631503
-
Kayhalak, F., & Güçlü, M. (2024). Muaythai sporcularının atletik zihinsel enerjisi ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research, 7(2), 45-58. https://doi.org/10.55142/jogser.1407572
-
Kılıç, T. (2024). Spor salonlarını kullanan katılımcıların atletik zihinsel enerji düzeylerinin incelenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science, 7(3), 412-424. https://doi.org/10.38021/asbid.1449042
-
Lu, F. J. H., Gill, D. L., Yang, C. M. C., Lee, P. F., Chiu, Y. H., Hsu, Y. W., & Kuan, G. (2018). Measuring athletic mental energy (AME): Instrument development and validation. Frontiers in Psychology, 9, Article 2363. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02363
-
Lykken, D. T. (2005). Mental energy. Intelligence, 33(4), 331-335. https://doi.org/10.1016/j.intell.2005.03.005
-
Mailey, E. L., Dlugonski, D., Besenyi, G. M., Gasper, R., & Slone, S. (2023). Effects of a single message exposure on exercise motivation and behavior among adults aged 30-45. International Journal of Health Promotion and Education, 61(2), 83-97. https://doi.org/10.1080/14635240.2022.2031250
-
Miçooğulları, B. O., Cengiz, C., Aşçı, F. H., & Kirazcı, S. (2010). Genç yetişkin bireylerin egzersiz öz yeterlik ve egzersize bakış açılarının cinsiyet ve egzersiz davranışı değişim basamaklarına göre incelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 49-59.
-
O’Connor, P. J., Kennedy, D. O., & Stahl, S. (2021). Mental energy: Plausible neurological mechanisms and emerging research on the effects of natural dietary compounds. Nutritional Neuroscience, 24(11), 850-864. https://doi.org/10.1080/1028415X.2019.1684688
-
Öner, Ç. (2022). The determinative role of athletic mental energy and mindfulness in the flow experience of football players. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 7(20), 2052-2085. http://dx.doi.org/10.35826/ijetsar.527
-
Rodrigues, F., Monteiro, D., Matos, R., Jacinto, M., Antunes, R., & Amaro, N. (2023). Motivation among teenage football players: a longitudinal investigation throughout a competitive season. European Journal of İnvestigation in Health, Psychology and Education, 13(9), 1717–1727. https://doi.org/10.3390/ejihpe13090124
-
Roychowdhury, D. (2018). Functional significance of participation motivation on physical activity involvement. Psychological Thought, 11(1), 9-17. https://doi.org/10.23668/psycharchives.1873
-
Saraç, S., & Kırtepe, A. (2023). Spor lisesi öğrencilerinin değişiklik arayışları ve rekreasyonel egzersiz motivasyon düzeylerinin incelenmesi. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 28(4), 291-299. https://doi.org/10.53434/gbesbd.1327605
-
Sarı, İ., & Sağ, S. (2021). Türkiye’de sporda motivasyon araştırmaları: Sistematik derleme. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 26(3), 373-405. https://doi.org/10.53434/gbesbd.932427
-
Sindik, J., Botica, A., & Fiškuš, M. (2015). Preliminary psychometric validation of the multidimensional inventory of sport excellence: Attention scales and mental energy. Montenegrin Journal of Sports Science and Medicine, 4(2), 17-28.
-
Tatlısu, B., Ozan, M., Uçan, İ., & Kan, E. (2022). Elit boksörlerde farklı değişkenlerin atletik zihinsel enerji düzeylerine etkisinin incelenmesi. Anatolia Sport Research, 3(1), 1-13. http://dx.doi.org/10.29228/anatoliasr.21
-
Turan, S., & Güngör, N. B. (2024). Futbolcularda zihinsel enerjinin sporcu yaratıcılığına etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 350-358.
-
Yıldız, A. B., Yarayan, Y. E., Yılmaz, B., & Kuan, G. (2020). Atletik zihinsel enerji ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 108-119. https://doi.org/10.33689/spormetre.684587
-
Yılmaz, H., & Çavaş, P. H. (2007). Fen öğrenimine yönelik motivasyon ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 6(3), 430-440.
Examining Athletic Mental Energy Levels and Exercise Motivation Attitudes of Football Players in Different Leagues
Year 2026,
Volume: 6 Issue: 1, 47 - 56, 27.02.2026
Gürkan Tokgöz
,
Metin Yıldız
Abstract
It is as important for football players to participate in training with motivation and high energy levels as the physical work they do in improving performance. In this respect, the purpose of the research was determined as examining the athletic mental energy levels and exercise motivation attitudes of football players. 410 football players participated voluntarily in the study. The "Athletic Mental Energy Scale (AMES)" and "Exercise Motivation Attitude Scale (EMAS)" were used as data collection tools. Athletic mental energy levels and exercise motivation attitudes of football players were examined in terms of league level, age and income status variables. In examining athletic mental energy levels and exercise motivation attitudes in terms of league level variable, it was found that athletic mental energy levels and exercise motivation attitudes of youth team football players were significantly higher than football players in other leagues. In the examination made in terms of age variable, it was determined that the athletic mental energy levels of football players in the 14-17 and 18-22 age range were significantly higher than those in the 23-26 age range and those over 26 years of age. In the examination made in terms of income status variable, it was determined that football players with lower income status had significantly higher athletic mental energy level and exercise motivation attitude than football players with higher income status. As a result, it was determined that the athletic mental energy levels and exercise motivation attitudes of the football players decreased significantly as the league level increased, age increased and income status increased.
References
-
Ackermann, R. T., Williams, B., Nguyen, H. Q., Berke, E. M., Maciejewski, M. L., & LoGerfo, J. P. (2008). Healthcare cost differences with participation in a community‐based group physical activity benefit for medicare managed care health plan members. Journal of the American Geriatrics Society, 56(8), 1459-1465. https://doi.org/10.1111/j.1532-5415.2008.01804.x
-
Baştuğ, G., Akandere, M., & Yıldız, H. (2011). Sedanter genç bayanlarda aerobik egzersizin vücut kompozisyonu ve kendini fiziksel tanımlama değerlerine etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 2(2), 22-27.
-
Caz, Ç. (2024). Egzersiz motivasyonu tutum ölçeği: ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 1-12. https://doi.org/10.53586/susbid.1467978
-
Dut, R., Yalçın, Ö., Torun, Ö., & Bayraktar, B. (2020). The sports motivation and biological maturity on the perception of coaching behaviors in young male football players. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 2(1), 29-35.
-
Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
-
Gülşen, D. B. A., Yarayan, Y. E., & Yıldız, A. B. (2023). Atletik zihinsel enerjiyi uyku davranışları bağlamında tahmin etme. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 265-275. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1261294
-
Gülşen, D. B. A., Yıldız, A. B., Yılmaz, B., & Şahan, H. (2019). Spor bilimleri fakültesindeki öğrencilerin kendinle konuşma ve zihinsel dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(4), 459-470. https://doi.org/10.31680/gaunjss.621767
-
Güzel, P., Esentaş, M., & Yavaş Tez, Ö. (2020). Rekreatif egzersiz ve motivasyon: Fitness merkezleri üzerine amprik bir çalışma. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 206-218. https://doi.org/10.31680/gaunjss.712108
-
İslam, A. (2023). Three variables in the training of female soccer players: The relationship between psychological skills, mental energy and courage. e-International Journal of Educational Research, 14(1), 373-390. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1230389
-
Karakaş, G., Eroğlu Kolayiş, İ., & Eskiler, E. (2015). Yüzme egzersizine katılan kadınların egzersiz motivasyonlarının incelenmesi. In Proceedings of the III Rekreasyon Arastırmaları Kongresi (pp. 501-509).
-
Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayınları.
-
Kaya, D. G., & Günay, M. (2020). Güreş grekoromen milli sporcularinin imgeleme ve başari motivasyon düzeyleri arasindaki ilişkinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 62-72. https://doi.org/10.33689/spormetre.631503
-
Kayhalak, F., & Güçlü, M. (2024). Muaythai sporcularının atletik zihinsel enerjisi ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research, 7(2), 45-58. https://doi.org/10.55142/jogser.1407572
-
Kılıç, T. (2024). Spor salonlarını kullanan katılımcıların atletik zihinsel enerji düzeylerinin incelenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science, 7(3), 412-424. https://doi.org/10.38021/asbid.1449042
-
Lu, F. J. H., Gill, D. L., Yang, C. M. C., Lee, P. F., Chiu, Y. H., Hsu, Y. W., & Kuan, G. (2018). Measuring athletic mental energy (AME): Instrument development and validation. Frontiers in Psychology, 9, Article 2363. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02363
-
Lykken, D. T. (2005). Mental energy. Intelligence, 33(4), 331-335. https://doi.org/10.1016/j.intell.2005.03.005
-
Mailey, E. L., Dlugonski, D., Besenyi, G. M., Gasper, R., & Slone, S. (2023). Effects of a single message exposure on exercise motivation and behavior among adults aged 30-45. International Journal of Health Promotion and Education, 61(2), 83-97. https://doi.org/10.1080/14635240.2022.2031250
-
Miçooğulları, B. O., Cengiz, C., Aşçı, F. H., & Kirazcı, S. (2010). Genç yetişkin bireylerin egzersiz öz yeterlik ve egzersize bakış açılarının cinsiyet ve egzersiz davranışı değişim basamaklarına göre incelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 49-59.
-
O’Connor, P. J., Kennedy, D. O., & Stahl, S. (2021). Mental energy: Plausible neurological mechanisms and emerging research on the effects of natural dietary compounds. Nutritional Neuroscience, 24(11), 850-864. https://doi.org/10.1080/1028415X.2019.1684688
-
Öner, Ç. (2022). The determinative role of athletic mental energy and mindfulness in the flow experience of football players. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 7(20), 2052-2085. http://dx.doi.org/10.35826/ijetsar.527
-
Rodrigues, F., Monteiro, D., Matos, R., Jacinto, M., Antunes, R., & Amaro, N. (2023). Motivation among teenage football players: a longitudinal investigation throughout a competitive season. European Journal of İnvestigation in Health, Psychology and Education, 13(9), 1717–1727. https://doi.org/10.3390/ejihpe13090124
-
Roychowdhury, D. (2018). Functional significance of participation motivation on physical activity involvement. Psychological Thought, 11(1), 9-17. https://doi.org/10.23668/psycharchives.1873
-
Saraç, S., & Kırtepe, A. (2023). Spor lisesi öğrencilerinin değişiklik arayışları ve rekreasyonel egzersiz motivasyon düzeylerinin incelenmesi. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 28(4), 291-299. https://doi.org/10.53434/gbesbd.1327605
-
Sarı, İ., & Sağ, S. (2021). Türkiye’de sporda motivasyon araştırmaları: Sistematik derleme. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 26(3), 373-405. https://doi.org/10.53434/gbesbd.932427
-
Sindik, J., Botica, A., & Fiškuš, M. (2015). Preliminary psychometric validation of the multidimensional inventory of sport excellence: Attention scales and mental energy. Montenegrin Journal of Sports Science and Medicine, 4(2), 17-28.
-
Tatlısu, B., Ozan, M., Uçan, İ., & Kan, E. (2022). Elit boksörlerde farklı değişkenlerin atletik zihinsel enerji düzeylerine etkisinin incelenmesi. Anatolia Sport Research, 3(1), 1-13. http://dx.doi.org/10.29228/anatoliasr.21
-
Turan, S., & Güngör, N. B. (2024). Futbolcularda zihinsel enerjinin sporcu yaratıcılığına etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 350-358.
-
Yıldız, A. B., Yarayan, Y. E., Yılmaz, B., & Kuan, G. (2020). Atletik zihinsel enerji ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 108-119. https://doi.org/10.33689/spormetre.684587
-
Yılmaz, H., & Çavaş, P. H. (2007). Fen öğrenimine yönelik motivasyon ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 6(3), 430-440.