Tarihi yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri ve Değerlendirilmesi

Nursen Işık; Fatma Meral Halefoğlu

doi:10.24012/dumf.1051475

Tarihi yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri ve Değerlendirilmesi

Abstract

Diyarbakır Suriçi Bölgesi kentin tarihi yapı stokunun yer aldığı bir yerleşim merkezidir. Hoca Ahmet (Ayn Minare) Cami, Suriçi bölgesinin batısında yer almaktadır. Özel vakıf mülkiyetinde bulunan camide, günümüze kadar kapsamlı restorasyon ve onarım çalışması yapılmamış olup, farklı yapısal sorunlar bulunmaktadır. Bununla beraber cemaatin yapmış olduğu niteliksiz ve basit müdahaleler nedeniyle yapısal sorunlar artmış, bu sorunlar geçici çözümlerle giderilmeye çalışılmıştır. Camide ölçüm öncesi mevcut sorunlar gözlemsel olarak fotoğraflarla belgelenerek kayıt altına alınmıştır. Cami duvarlarında aks kayması, kısmi çatlaklar ile zeminde kot düzensizlikleri olduğu ve bu sorunların caminin sekizgen formlu minaresinde bulunduğu görülmüştür. Kasım 2020 yılında jeofizik uzmanları tarafından georadar (GPR) ölçümleri yapılarak, camideki yapısal sorunlar araştırılmıştır. Bu ölçümlerde yeraltı boşluğu/boşlukları kaynağı/kaynaklarının, zemin/duvarda meydana gelen deformasyonlar ve zemin altı yüzey kırıklarının boyutları, geometrik davranış biçimleri ve zemin/yapı stratigrafik değişimlerinin tespiti amacıyla jeofizik etütleri yapılmıştır. Elde edilen radargram görüntüleri bilgisayar ortamında filtrelenerek, mevcut sorunlar (çatak, kırık, boşluk, çökme vb.) plan üzerine işaretlenmiştir. İnceleme alanı boyunca zeminde boşluk, çökme, göçük deformasyonları, duvarlarda kırık ve çatlak hasarları gibi birçok anomali yapısı tespit edilmiştir. Yapılan ölçümler sonucunda, Hoca Ahmet (Ayn Minare) Cami’de yapılan tespitlerle, bu ve benzer durumdaki tarihi yapılarda gerçekleştirilecek restorasyon, onarım ve güçlendirme uygulamalarına katkı sağlayacak öneriler sunulmuştur.

Keywords

References

[1] B.B. Demirci, “Yer Radarı (GPR) Jeofizik Yöntemi ve Kullanıldığı Alanlar” MTA Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni (14) pp.56. 2012.
[2] C. Tareco, H. Grangeia, M. Varum, M. Senos. A high resolution GPR experiment to characterize the internal structure of a damaged adobe wall. First Break, 27(8):79-84. 2009.
[3] Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi KAİP Planı Uygulama Hükümleri Raporu 2012.
[4] O. C. Tuncer, “Diyarbakır Camileri” Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Yayınları Diyarbakır.pp.145. 1996
[5] İ. Yılmazçelik, “XIX. Yüzyılın ilk yarısında Diyarbakır (1790-1840)”, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara. s:58. 1995.
[6] E. Akmaz, Bilgiç. “Diyarbakır Hoca Ahmed (Ayni Minare) Camii restorasyon önerisi” Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır. 2019.
[7] K.J., Sandmeier, “Reflexw 4.2 Manuel Book”. Sandmeier Software, Zipser Strabe 1, D-76227 Karlsruhe, Germany, 2003
[8] E. Candansayar. “Yer Radarı (Ground Penetrating Radar – GPR)” JFM409 Elektromanyetik yöntemler ders notu. Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümü. Ankara.2019.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Nursen Işık ^* This is me
0000-0002-6125-1896
Türkiye

Fatma Meral Halefoğlu This is me
0000-0003-2032-3774
Türkiye

Publication Date

December 31, 2021

Submission Date

July 13, 2021

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2021 Volume: 12 Number: 5

DOI

https://doi.org/10.24012/dumf.1051475

IZ

https://izlik.org/JA95EK37GY

Cite

RIS / Bibtex

APA

Işık, N., & Halefoğlu, F. M. (2021). Tarihi yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri ve Değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 12(5), 829-840. https://doi.org/10.24012/dumf.1051475

AMA

1.Işık N, Halefoğlu FM. Tarihi yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri ve Değerlendirilmesi. DUJE. 2021;12(5):829-840. doi:10.24012/dumf.1051475

Chicago

Işık, Nursen, and Fatma Meral Halefoğlu. 2021. “Tarihi Yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri Ve Değerlendirilmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 12 (5): 829-40. https://doi.org/10.24012/dumf.1051475.

EndNote

Işık N, Halefoğlu FM (December 1, 2021) Tarihi yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri ve Değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 12 5 829–840.

IEEE

[1]N. Işık and F. M. Halefoğlu, “Tarihi yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri ve Değerlendirilmesi”, DUJE, vol. 12, no. 5, pp. 829–840, Dec. 2021, doi: 10.24012/dumf.1051475.

ISNAD

Işık, Nursen - Halefoğlu, Fatma Meral. “Tarihi Yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri Ve Değerlendirilmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 12/5 (December 1, 2021): 829-840. https://doi.org/10.24012/dumf.1051475.

JAMA

1.Işık N, Halefoğlu FM. Tarihi yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri ve Değerlendirilmesi. DUJE. 2021;12:829–840.

MLA

Işık, Nursen, and Fatma Meral Halefoğlu. “Tarihi Yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri Ve Değerlendirilmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, vol. 12, no. 5, Dec. 2021, pp. 829-40, doi:10.24012/dumf.1051475.

Vancouver

1.Nursen Işık, Fatma Meral Halefoğlu. Tarihi yapılarda Tahribatsız Yöntemlerle Yapısal Sorunların Tespiti; Diyarbakır Hoca Ahmet (Ayn Minare) Camide Georadar (GPR) Ölçümleri ve Değerlendirilmesi. DUJE. 2021 Dec. 1;12(5):829-40. doi:10.24012/dumf.1051475

Cited By

Tarihi Diyarbakır sur kapılarındaki yapısal hasarların georadar (GPR) yöntemiyle belirlenmesi: Urfa Kapı örneği

DÜMF Mühendislik Dergisi

https://doi.org/10.24012/dumf.1069160