Research Article

Hibrit Kompozit Kolonlarda Burkulma Analizi

Volume: 16 Number: 4 December 30, 2025
EN TR

Hibrit Kompozit Kolonlarda Burkulma Analizi

Öz

Bu çalışma, betonarme kolonların burkulma dayanımını artırmak amacıyla hibrit kompozit kaplama sistemlerinin performansını sonlu elemanlar yöntemiyle incelemektedir. Burkulma, özellikle deprem etkileri altında uzun ve ince elemanlarda kritik bir stabilite problemi oluşturmaktadır. Çalışmada, 28.5 mm çapında ve 300 mm uzunluğunda C30 beton çekirdek ve dört adet S355 çelik donatı içeren kolon modeli referans alınmış, dış yüzeye altı katmanlı karbon, kevlar ve cam fiber/epoksi kaplama uygulanmıştır. Tüm modeller ANSYS 2024 R2 ortamında ACP modülü kullanılarak hazırlanmış; fiber yönelimleri eksenel (0°) ve enine (90°) olarak belirlenmiş ve kritik burkulma yükleri hesaplanmıştır. Sonuçlar, fiber yönelimi ve malzeme diziliminin burkulma dayanımı üzerinde belirleyici olduğunu göstermektedir. 0° yönelimli yapılarda kapasite referansa göre %161’e kadar artmış, en yüksek değer tamamen karbon esaslı (CCCCCC) konfigürasyonda 892.69 kN olarak elde edilmiştir. Kevlar esaslı yapı %41.6, cam fiberli yapı %0.9 artış sağlamıştır. Hibrit dizilimlerden GGAACC (%74.4), AGCAGC (%71.2) ve GACGAC (%71.8) optimum rijitlik ve enerji yutma dengesi sunmuştur. Buna karşılık, 90° yönelimli tüm konfigürasyonlar referansın altında kalmış, en düşük değer Kevlar esaslı yapıda %19.7 düşüşle elde edilmiştir. Sonuç olarak, karbon fiber yüksek elastisite modülü sayesinde en etkin katkıyı sağlamış, kevlar süneklik ve enerji sönümleme özellikleriyle destekleyici rol oynamış, cam fiber ise hibrit yapılarda dengeleyici bir etki göstermiştir. Bu yönüyle çalışma, betonarme kolonlarda hibrit fiber dizilimlerinin burkulma davranışına etkisini sayısal olarak inceleyen güncel ve özgün bir araştırmadır.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

“Hazırlanan makalede etik kurul izni alınmasına gerek yoktur”. “Hazırlanan makalede herhangi bir kişi/kurum ile çıkar çatışması bulunmamaktadır

References

  1. [1] Abramovich, H. (2017). Introduction to composite materials. In Stability and vibrations of thin-walled composite structures (pp. 1-47). Woodhead Publishing/Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-08-100410-4.00001-6
  2. [2] Phiri, R. (2024). Advances in lightweight composite structures and manufacturing methods. Heliyon, 10, Article e15692. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e39661
  3. [3] Al-Masri, R., Rasheed, H. A., & Alali, B. (2025). Buckling Solution of Fixed–Free Anisotropic Laminated Composite Columns Under Axial Loading. Fibers, 13(4), 35. https://doi.org/10.3390/fib13040035
  4. [4] Ahmad, S., & Rajput, L. (2020). Buckling analysis of inter-ply hybrid composite plate. Materials Today: Proceedings, 21, 1313–1319. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2020.01.168
  5. [5] Öztemiz, H. M. (2024). Farklı geometriye sahip S şekilli çekirdekli bal peteği sandviç kompozitlerin mekanik davranışlarının araştırılması (Doktora tezi, İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı).
  6. [6] Çelik, O. (2022). Karbon fiber kompozitlere alternatif olarak doğal fiber takviyeli hibrit kompozit malzemelerin özellikleri (Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Otomotiv Mühendisliği Anabilim Dalı).
  7. [7] Alkeflawi, D. A. H. H. (2018). Polimerik köpük çekirdekli metal sandviç kirişlerin burkulma ve burkulma sonrası davranışları (Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı).
  8. [8] Özgen, C. (2022). İnce cidarlı kompozit silindirik kabukların statik ve dinamik burkulma analizi üzerine bir çalışma (Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uçak ve Uzay Mühendisliği Anabilim Dalı).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mechanical Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

June 17, 2025

Acceptance Date

October 27, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 16 Number: 4

IEEE
[1]H. Karaduman and Ş. Temiz, “Hibrit Kompozit Kolonlarda Burkulma Analizi”, DUJE, vol. 16, no. 4, pp. 1001–1013, Dec. 2025, doi: 10.24012/dumf.1721326.