Diyarbakır Çınar Tarımsal Alanlarının Yıllara Göre Yeraltı Suyu Seviye Haritalarının Coğrafik Bilgi Sistemi (CBS) İle Tespiti

Öz

Tarımsal üretimde pazar garantisinin artması sonucu sulama projelerinin yer almadığı ya da henüz tamamlanmamış yerlerde tarımsal faaliyetlerde yeraltı suyuna talep son yıllarda hızla artmıştır. Ancak bölgede yaşanan kuraklık ve yeraltından yıllık beslenme miktarı üzerinde aşırı su çekilmesi, her geçen yıl çiftçilerin suya ulaşmasını zorlaştıracaktır. Diyarbakır Çınar ovası yer altı su potansiyeli açısından zengin bir bölgedir. Bu bölgede GAP sulama projelerinin hala hayata geçirilmemiş olması nedeniyle yer altı su kullanımı önemli ölçüde artmıştır. Bu çalışmada Çınar Ovasında açılmış 1996-2011 yılları arasında açılmış olan su kuyularının statik su seviyeleri Coğrafik Bilgi Sistemleri (CBS ) yardımıyla interpolasyon yapılarak dönemsel veriler incelenmiş, dönemsel Tematik haritalar oluşturulmuştur. Bu haritalar yardımıyla tarımsal alanlarda sulama etkisi ile yer altı su değişiminin etkileri araştırılmış, zaman içinde yer altı su seviyesinin özellikle orta ve batı bölgelerinde düştüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yeraltı suyu, CBS, Çınar Ovası, Statik Su Seviyesi(SSS), Tarımsal alanlar

Determination of Diyarbakir Çınar Agricultural Area’s Groundwater Level Changes with GIS Technique

Abstract

In agricultural areas where has not irrigation system completed demanding groundwaters is increasing for irrigation sharply because of agricultural productions became more valuable last decades. But, seasonal drought period and overload pumping groundwater activities will make it difficult to access groundwater resources safely and economically. Diyarbakır Çınar basin has rich groundwater potential resources. Due to GAP project still have not been implemented, groundwater use has increased significantly for irrigation last decades. However, as the consumption is more than feeding of the groundwater resources, it poses a serious threat for the groundwater resources. For this reason, the changes in the groundwater levels have been studied using the data relevant to the water wells during the last 20 years. The reason for choosing the study area as Çınar is that approximately all of the economic activities at Bismil, a district of the Diyarbakir province, depend mainly on agriculture and animal husbandry in the Upper Tigris Basin. In this study, static water level (SWL) changes in the groundwater of Çınar Basin has been analyzed for the period 1996–2011 and modeled by using GIS spatial analyzed Kriging techniques. The GIS technique is well known as a powerful technique for groundwater mapping in the world. Possible effect of irrigation in agricultural activities in Çınar basin how change groundwater static water level. This study show that the center and west of Çınar basin groundwater level dropped significantly. Çınar basin results, reveals to us the need to control the use of groundwater in all agricultural plains. Such as Kızıltepe, Bismil Fields in Tigris Basin.

Keywords

• Agricultural area, Groundwater, Çınar Basin, Static Water Level (SWL), GIS