Medyada Kadın ve Temsil Biçimi: Tv Dizileri Üzerinden Bir Tartışma

Kimlikler, “ben kimim?” sorusuna verdiğimiz cevaplardır. Peter Berger, kimliklerin bu dünyanın içinde üretildiğine, içselleştirildiğine ve her bir kimliğin kendi öz gerçekliğiyle kavranması gerektiğine vurgu yapar. Berger’in söyleminin aksine, kadın kimliği üzerinde erkeklik ya da annelik gibi olguların kurduğu tahakküm biçimleri, kimliği kendi doğasından uzaklaştırmaktadır. Özellikle medyanın izlerkitlenin tutumlarını, davranışlarını, düşüncelerini, kimliklerini etkilediği göz önünde bulundurulduğunda, kadın kimliğini temsil biçimleri bir hayli önemli kazanmaktadır. Hâlbuki “annelik” kadının biyolojik bir yetkinliği, erkeklik ise kadın kimliğinin eşitidir. Medyanın üretim biçimiyle “annelik” bir biyolojik yetkinlik, erkeklik ise bir eşit olmaktan çıkarak “kadın” kimliğini baskılayan ve tahakkümü altına alan bir kimliğe dönüşmektedir. Ve kadın; ancak “anne” olarak ya da “eril” bir gücün himayesindeyken yaşayabilen bir özne olarak sunulmaktadır. Kadının edilgen temsili toplumsal sorunları tetikleyen bilincin oluşmasına zemin hazırlamaktadır. Ülkemizde her geçen gün artan kadın tacizleri, cinayetleri kadın kimliğine yaklaşımın tekrar gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır. Araştırmanın kuramsal zemini George Gerbner’in kültivasyon (ekme) kuramına dayanmaktadır. Gerbner’e göre medya belirli tutumları ve düşünceleri ekip yerleştirerek toplumun gerçeklik algısını biçimlendirir. Araştırmanın amacı, “kadın” kimliği üzerinde kurulmaya çalışılan tahakküm(ler) karşısında medyanın tutumunu incelemek ve “kadın” kimliğinin öz gerçekliğiyle temsilinin önemine dikkat çekmektir. Amaç doğrultusunda televizyon dizilerinde reytingi yüksek olan “Kadın” dizisi göstergebilim yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuç olarak; medyanın egemen ideolojik bir bakış açısıyla “kadın” kimliğini güçsüz, eril bir güce muhtaç; “anneliği” ise güçlü ve kendine yeten bir kimlik olarak üreterek, kadın kimliğini kendi öz gerçekliğinden uzaklaştırdığı görülmüştür.