Research Article

Oryantalizm ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği

Volume: 11 Number: 1 June 30, 2021
EN TR

Oryantalizm ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği

Abstract

Batı’nın aklındaki Doğu imgesi olarak tanımlanan oryantalizm, birçok kültür ürününe olduğu gibi sinemaya da yansımıştır. Kültür taşıyıcı bir sanatsal araç olan sinema, yalnızca belirli bir kültürü veya anlatıyı ifade etmek, tanıtmak, geniş kitlelerin beğenisine sunmak için değil aynı zamanda kültürel bir hegemonyanın inşası ve bu hegemonyanın sürdürülmesinde de kullanılır. Yüzyıllardır etkisi görülen, Edward Said tarafından kavramsallaştırılan oryantalist bakış açısı, Batılı gözün Doğuyu algılama ve yeniden anlamlandırma pratiklerini, söylem ve ön yargılarından oluşan hayalini, imgelerini ifade etmektedir. Yönetmenliğini Alan Parker’ın yaptığı 1978 yapımı Midnight Express (Geceyarısı Ekspresi) filmi, Amerikalı bir turist olan ve uyuşturucu kaçakçılığı nedeniyle İstanbul'da tutuklanan Billy Hayes'in gerçek yaşam öyküsünden uyarlanan bir yapımdır. Gerçekliği yeniden kurgulayarak çarpıtan film, Doğu’ya ve Türklere karşı çok sayıda oryantalist öge ve söylemi barındırması itibariyle dikkat çekmektedir. Birçok sanat eseri, politik söylem ya da günlük hayat pratiğine yansıyan oryantalist bakış açısı, kapsamı daraltmak adına sinema filmi özelinde alınmıştır. Çalışmanın amacı, dönemin siyasal koşullarıyla birlikte ele alınan filmi içerik analizi yöntemiyle ele alarak oryantalist söylemini ortaya çıkarmaktır. Analiz sonucunda elde edilen bulgular; filmdeki söylem, sahne seçimi, hikaye akışı ve karakter seçimleri ile Türkiye özelinde Doğu’yu oryantalize eden ötekileştirici bir üslup kullanılmıştır.

Keywords

References

  1. Enver, A. (2014) Krizdeki Oryantalizm, Yıldız, A. (edt), Oryantalizm Tartışma Metinleri, (s.39-78) Ankara: Doğu Batı Yayınları
  2. Althusser, L. (2002) İdeoloji, (Yusuf Alp; Mahmut Özışık, trans), İstanbul: İletişim Yayınları
  3. Andrew, J. D. (2000) Sinema Kuramları, (İbrahim Şener, trans.) İstanbul: İzdüşüm Yayınları
  4. Arlı, A. (2004) Oryantalizm Oksidentalizm ve Şerif Mardin, İstanbul: Küre Yayınları
  5. Achcar, G. (2019) Marksizm, Oryantalizm, Kozmopolitanizm, (Engin Abat, trans) İstanbul: Ayrıntı Yayınları
  6. Barthes, R. (1989) Yazının Sıfır Derecesi, (Tahsin Yücel, İstanbul: Metis Yayınları
  7. Clifford, J. (1998) Oryantalizm Üzerine, Yıldız, A.(edt.), Oryantalizm Tartışma Metinleri, (s.134-159), Ankara: Doğu Batı Yayınları
  8. Erkan, H. (2009) Hollywood Sinemasında Oryantalizm, İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınları

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2021

Submission Date

November 14, 2020

Acceptance Date

May 27, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 11 Number: 1

APA
Fidan, M. (2021). Oryantalizm ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 11(1), 1-30. https://doi.org/10.53495/e-kiad.825627
AMA
1.Fidan M. Oryantalizm ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi. 2021;11(1):1-30. doi:10.53495/e-kiad.825627
Chicago
Fidan, Mustafa. 2021. “Oryantalizm Ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği”. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi 11 (1): 1-30. https://doi.org/10.53495/e-kiad.825627.
EndNote
Fidan M (June 1, 2021) Oryantalizm ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi 11 1 1–30.
IEEE
[1]M. Fidan, “Oryantalizm ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği”, Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, vol. 11, no. 1, pp. 1–30, June 2021, doi: 10.53495/e-kiad.825627.
ISNAD
Fidan, Mustafa. “Oryantalizm Ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği”. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi 11/1 (June 1, 2021): 1-30. https://doi.org/10.53495/e-kiad.825627.
JAMA
1.Fidan M. Oryantalizm ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi. 2021;11:1–30.
MLA
Fidan, Mustafa. “Oryantalizm Ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği”. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, vol. 11, no. 1, June 2021, pp. 1-30, doi:10.53495/e-kiad.825627.
Vancouver
1.Mustafa Fidan. Oryantalizm ve Batı Sineması: Midnight Express (1978) Filmi Örneği. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi. 2021 Jun. 1;11(1):1-30. doi:10.53495/e-kiad.825627

Cited By