SERVET-İ FÜNÛN ŞAİR VE YAZARLARININ TRANSVAAL (BOER) SAVAŞLARI KARŞISINDAKİ TUTUMU HAKKINDA BİR ARAŞTIRMA

SERVET-İ FÜNÛN ŞAİR VE YAZARLARININ TRANSVAAL (BOER) SAVAŞLARI KARŞISINDAKİ TUTUMU HAKKINDA BİR ARAŞTIRMA

İngilizlerle Hollandalılar arasında 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında Güney Afrika’da cereyan eden bir dizi çarpışmaya Transvaal veya Boer Savaşları adı verilmektedir. Jön Türk hareketine mensup İsmail Kemal (Vlora) Bey’in önderliğinde hazırlanan ve İngilizlerin Güney Afrika’da zafer kazanmasını tebrik eden bir bildirinin 1899 yılında İngiliz elçiliğine sunulması ve akabinde yaşanan sürgün ve tartışmalar nedeniyle tarih ve edebiyat araştırmaları içinde bu soruna “Transvaal Meselesi” denilmiştir. Servet-i Fünûn Edebiyatına mensup İsmail Safâ, Hüseyin Sîret, Tevfik Fikret ve Mehmed Rauf’un da imzaladığı bildiriye edebiyat tarihi araştırmalarında da önemli yer ayrılmıştır. Servet-i Fünûn sanatçıları ve aydınlar, desteklediklerini sundukları İngilizlerin yerli halka karşı uyguladıkları savaş politikaları nedeniyle eleştirilmişlerdir. Çalışmamızda Transvaal Savaşlarının gerçek mahiyetinin yanı sıra Servet-i Fünûn şair ve yazarlarının yaşanan hadiseler karşısındaki tutumu ve bu konu hakkında sanatçı ve araştırmacılar tarafından yapılan değerlendirmeler ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tansvaal Savaşları, Servet-i Fünûn Edebiyatı, İngiliz Elçiliği, Bildiri.

AN EXAMINATION ABOUT THE SERVET-İ FÜNÛN’S POETS AND WRITERS UNDERSTANDING THROUGH THE SOUTH AFRICAN WARS

The wars that called The South African Wars or Transvaal Wars (Boer Wars) had been took place between Dutch migrant and Victorian Britain Army in late 19th century and beginning the 20th century. Jeunne Ottoman member İsmail Kemal (Vlora) and some intellectuals preapared a memorandum supporting Britain to  English Mission in Ottoman Empire  in 1899. This is very important peripetie for the Turkish history and literature. Late 19th Century Turkish literary movement Servet-i Fünûn’s poets and writers İsmail Safâ, Hüseyin Sîret, Tevfik Fikret and Mehmed Rauf who signed that memorandum caused harsh debates between Turkish authority and intellectuals. The Servet-i Fünûn’s writers and poets are critisized for supporting British victory with the memorandum in war against Boer’s who are mercilessly crushed by the British goverment. In this study, The South African Wars are analysed with the all aspects and Servet-i Fünûn’s poets and writers understanding is handled about the war. In addition, writers, poets and researchers evaluations about the war are examined.

Keywords: The South African Wars, 19th Century Turkish Literary, Servet-i Fünûn Literature, Boers, Memorandum, British Embassy, Scorched Earth Policy.