Hâfız-i Şîrâzî Kimdir?
Abstract
Hâfız-i Şîrâzî Fars edebiyatının en büyük ve en ünlü gazel şairidir. Şöhretine rağmen yaşamı hakkında çok az bilgi bulunmaktadır. Mevcut bilgiler de şiirleri gibi müphemdir. Öğrenimi sırasında Kur’ân ezberlediği için Hâfız lakabını almıştır. Hayatının büyük bölümü sıkıntı içinde geçmiştir. Gazellerinde konu bütünlüğü olan şairin dili akıcı, yumuşak ve coşkundur. Sa‛dî-i Şîrâzî gibi bütün İslam âlemine tesir etmiş ve divanına birçok şerh yazılmıştır. Hâfız’ın divanı Osmanlı dönemindeki medrese ve mahfillerde okunup tartışılmıştır. Hâfız kaside, rubâî ve kıtalar yazmasına rağmen şöhrete gazelleriyle ulaşmıştır. Gazellerinde mecazî anlamlar taşıyan aşk ve şarap mevzularını ele alan Hâfız başka şairlerin beyitlerini tazmin etmiştir. Hâfız da birçok şair gibi kendinden önceki veya dönemindeki bazı şairlerden etkilenmiştir. Hâcû-yi Kirmânî, Selmân-i Sâvecî, Hayyâm, Mevlânâ ve Sa’dî bu şairlerden bazılarıdır. Tasavvufa ilgi duyan Hâfız’ın tarikatı ve şeyhi hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Bu makalede Hâfız’ın hayatı ve şahsi ahvali, şiiri ve düşüncesi, irfanı, muhalif ve karşıtları, mezarı ve divanındaki fal konusu hakkında detaylı bilgiler verilmiştir.
Keywords
References
- Lütfalî b. Âkâhân Âzerbîgdilî, Âteşkede-i Âzer, Çâp-i Cafer Şehîdî, Çâp-ı Ofset-i Tahran, 1337.
- Hamza b. Alî Âzerî-i Tûsî, Müntehab-i Cevâhirü’l-Esrâr, Be Zamîme-i Eş’atü’l-Lemaât-i Abdurahmân b. Ahmed-i Câmî, Çâp-i Sengî, 1362.
- Takiyüddîn Muhammed b. Muhammed Evhadî-i Belyânî, Arafâtü’l-Âşıkîn, Nüsha-i Aksî Ez Nüsha-i Hatî-i Kitâbhâne-i Melik, No: 5324.
- Abdurahmân b. Ahmed-i Câmî, Nefehâtü’l-Üns, Çâp-i Mahmûd Âbdî, Tahran, 1370.
- Hâcî Halîfe, Şemseddîn Muhammed Hâfız, Dîvân, Çâp-i Pervîz Hânlerî, Tahran, 1362.
- Şemseddîn Muhammed Hâfız, Dîvân, Çâp-i Muhammed Kazvînî ve Kâsım Ganî, Tahran, 1320.
- Bahâeddîn Hüremşâhî, Hâfıznâme: Şerh-i Elfâz, E’lâm, Mefâhîm-i Kilîdî ve Ebyât-i Doşvâr-i Dîvân-i Hâfız, Tahran, 1366.
- Ahmed b. Muhammed Hâfî, Mücmel-i Fasîhî, Çâp-i Mahmûd Ferruh, Meşhed, 1339-41.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Creative Arts and Writing
Journal Section
Translation
Publication Date
December 20, 2019
Submission Date
July 26, 2019
Acceptance Date
November 26, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 19 Number: 2
Journal of Turkish World Studies is licensed under a