Research Article

Endüstriyel amaçlı kullanılan bazı boyar maddelerin mutajenik etkilerinin Drosophila kanat benek testi ile in vitro olarak belirlenmesi

Volume: 6 Number: 2 December 30, 2023
EN TR

Endüstriyel amaçlı kullanılan bazı boyar maddelerin mutajenik etkilerinin Drosophila kanat benek testi ile in vitro olarak belirlenmesi

Abstract

Sentetik boyar maddeler tekstil, kozmetik, gıda, mobilya, ilaç ve otomotiv endüstrisi gibi yaygın kullanım alanları nedeniyle ticari öneme sahip endüstriyel ürünlerdir. Birçok ülkede kullanılan bu boyaların yaklaşık 10.000 çeşidi bulunmaktadır. Yıllık 700.000 ton üretim hacmine sahip olan boyar maddeler, tüm endüstriyel atık miktarının önemli bir kısmını (1/5) oluşturmaktadırlar. Tekstil endüstrisine ait deşarjların tarım alanlarına ve su kaynaklarına karışması toprak gözeneklerinin tıkanıp verimin düşmesine, içme ve sulama suyunun insan tüketimi için elverişsiz hale gelmesine neden olmaktadır. Bu çalışmada üç farklı tekstil boyasının (Süperfix Black NNX (SBNNX), Syanacryl Black XFDL (SBXFDL) ve Reaktive Blue 19 (RB19) mutajenik ve rekombinojenik etkileri in vivo olarak Drosophila kanat benek testi ile belirlenmiştir.Bu amaçla distile su negatif ve EMS pozitif kontrol grupları hazırlanmıştır. Ayrıca uygulama grupları için de farklı dozlarda her üç tekstil boyası (150, 300 ve 450 ppm) kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre, tüm tekstil boyaları hem mutajenik hem de rekombinojenik etkili bulunmuştur. Uygulama gruplarına ait veriler, distile su kontrol grubu ile karşılaştırıldığında aralarındaki fark istatistiki olarak anlamlıdır (p<0,05). Kullanılan boyaların genotoksisitesi için de dominansi sırası SBNNX > SBXFDL > RB19 olarak belirlenmiştir.

Keywords

Supporting Institution

Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri birimi

Project Number

FYL-2023-12019

Ethical Statement

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Thanks

Bu çalışma Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri birimi tarafından FYL-2023-12019 numaralı proje kapsamında desteklenmiştir.

References

  1. Başer İ, İnanıcı, Y. 1990. Boyarmadde Kimyası, Marmara Üniv. Teknik Eğitim Fak. 482(2): İstanbul.
  2. Carmen Z, Daniela S. 2012. Textile organic dyes-characteristics, polluting effects and separation/elimination procedures from industrial effluents-a critical overview (pp. 55- 86). IntechOpen.
  3. Chen MHC, Hsu LC, Wu JL, Yeh CW, Tsai JN, Hseu YC, Hsu LS. 2014. Exposure to benzidine caused apoptosis and malformation of telencephalon region in zebra fish. Environ Toxicol. 29(12): 1428-1436.
  4. Ching Chen S, Hseu YC, Sung JC, Chen CH, Chen LC, Chung KT. 2011. Induction of DNA damage signaling genes in benzidine treated HepG2 cells. Environ Mol Mutagen. 52(8): 664-672.
  5. Choudhary G. 1996. Human health perspectives on environmental exposure to benzidine: a review. Chemosphere. 32(2): 267-291.
  6. Croce R, Cinà F, Lombardo A, Crispeyn G, Cappelli CI, VianM, Maiorana S, Benfenati E, Baderna D. 2017. Aquatic toxicity of several textile dye formulations: acute and chronic assays with Daphnia magna and Raphidocelis subcapitata. Ecotoxicol Environ Safe. 144: 79-87.
  7. Das L, Das SK, Hooberman BH, Chu EH, Sinsheimer JE. 1994. Chromosomal aberrations in mouse lymphocytes exposed in vitro and in vivo to benzidine and 5 related aromatic amines. Mutat Res/Genet Toxicol. 320(1-2): 69-74.
  8. de Oliveira GAR, Leme DM, de Lapuente J, Brito LB, Porredón C, de Brito Rodrigues L, Brull N, Serret, JT, Borras M, Disner GR, Cestari MM, de Oliveira DP. 2018. A test battery for assessing the ecotoxic effects of textile dyes. Chem-Biol Interact. 291: 171-179.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Animal Cell and Molecular Biology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2023

Submission Date

October 18, 2023

Acceptance Date

November 5, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 6 Number: 2

APA
Uysal, H., & Çelik, H. (2023). Endüstriyel amaçlı kullanılan bazı boyar maddelerin mutajenik etkilerinin Drosophila kanat benek testi ile in vitro olarak belirlenmesi. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences, 6(2), 94-103. https://doi.org/10.46239/ejbcs.1377815
AMA
1.Uysal H, Çelik H. Endüstriyel amaçlı kullanılan bazı boyar maddelerin mutajenik etkilerinin Drosophila kanat benek testi ile in vitro olarak belirlenmesi. Eurasian J. Bio. Chem. Sci. 2023;6(2):94-103. doi:10.46239/ejbcs.1377815
Chicago
Uysal, Handan, and Hatice Çelik. 2023. “Endüstriyel Amaçlı Kullanılan Bazı Boyar Maddelerin Mutajenik Etkilerinin Drosophila Kanat Benek Testi Ile in Vitro Olarak Belirlenmesi”. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences 6 (2): 94-103. https://doi.org/10.46239/ejbcs.1377815.
EndNote
Uysal H, Çelik H (December 1, 2023) Endüstriyel amaçlı kullanılan bazı boyar maddelerin mutajenik etkilerinin Drosophila kanat benek testi ile in vitro olarak belirlenmesi. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences 6 2 94–103.
IEEE
[1]H. Uysal and H. Çelik, “Endüstriyel amaçlı kullanılan bazı boyar maddelerin mutajenik etkilerinin Drosophila kanat benek testi ile in vitro olarak belirlenmesi”, Eurasian J. Bio. Chem. Sci., vol. 6, no. 2, pp. 94–103, Dec. 2023, doi: 10.46239/ejbcs.1377815.
ISNAD
Uysal, Handan - Çelik, Hatice. “Endüstriyel Amaçlı Kullanılan Bazı Boyar Maddelerin Mutajenik Etkilerinin Drosophila Kanat Benek Testi Ile in Vitro Olarak Belirlenmesi”. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences 6/2 (December 1, 2023): 94-103. https://doi.org/10.46239/ejbcs.1377815.
JAMA
1.Uysal H, Çelik H. Endüstriyel amaçlı kullanılan bazı boyar maddelerin mutajenik etkilerinin Drosophila kanat benek testi ile in vitro olarak belirlenmesi. Eurasian J. Bio. Chem. Sci. 2023;6:94–103.
MLA
Uysal, Handan, and Hatice Çelik. “Endüstriyel Amaçlı Kullanılan Bazı Boyar Maddelerin Mutajenik Etkilerinin Drosophila Kanat Benek Testi Ile in Vitro Olarak Belirlenmesi”. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences, vol. 6, no. 2, Dec. 2023, pp. 94-103, doi:10.46239/ejbcs.1377815.
Vancouver
1.Handan Uysal, Hatice Çelik. Endüstriyel amaçlı kullanılan bazı boyar maddelerin mutajenik etkilerinin Drosophila kanat benek testi ile in vitro olarak belirlenmesi. Eurasian J. Bio. Chem. Sci. 2023 Dec. 1;6(2):94-103. doi:10.46239/ejbcs.1377815