MÜZEYE DÖNÜŞTÜRÜLEN GELENEKSEL YAPILARDA MEKÂNSAL KALİTENİN DEĞERLENDİRİLMESİ: ARTVİN – HOPA KÜLTÜR EVİ ÖRNEĞİ

which has a rich cultural diversity with features that have come from history to the present day. Social changes experienced in the last seventy years have also changed the role of museums in society, making it necessary for museums to understand the community. Museums conduct various activities to research, communicate, and preserve the cultural heritage of different cultures in their regions. Hopa Cultural House, located in the Hopa district of Artvin and converted from traditional architecture to a museum, has been designated as the study area. The qualitative research case study technique was used as the research method. In the study, the situation of repurposing the traditional residential structure as a museum is addressed from the perspective of spatial legibility, taking into account the visual perception components. In the context of repurposing the traditional residence as a museum, interviews, spatial analysis, and on-site observation were conducted to identify interventions made to the residence. The aim is to determine the spatial quality in traditional structures, particularly in the Hopa Cultural House that has become a museum, which is approached in terms of ensuring the sustainability of traditional architectural examples evaluated within the scope of cultural heritage. It has been observed that the museum function of a house is suitable for the continuity of residential structures, and the authenticity of the existing structure is preserved when used as a museum. The museum has been examined in terms of spatial harmony, narrative, and quality, and a literature review has been conducted based on the data obtained. A field literature review was conducted by utilizing secondary sources such as published studies on museums transformed from traditional architectural examples, news sources, and websites of selected museums. Determining the spatial qualities of the structure used as a museum by identifying its current state serves as an example for future studies.

Tarihten bugüne gelen özellikleri ile zengin bir kültürel çeşitliliğe sahip olan ülkemizde kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması görevini müzeler üstlenmiştir. Son yetmiş yılda yaşanan sosyal değişimler, müzenin toplumdaki rolünü de değiştirmiş, müzeler bağlamında toplumu tanımayı zorunlu hale getirmiştir. Müzeler bölgelerindeki farklı kültürlere ait mirası araştırmak, iletişim kurmak ve bu kültürleri korumak için çeşitli etkinlikler yapar. Artvin’in Hopa ilçesinde bulunan ve geleneksel mimariden müzeye dönüştürülmüş Hopa Kültür Evi çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Araştırma yöntemi olarak, nitel araştırma durum saptaması tekniği kullanılmıştır. Çalışmada, geleneksel konut yapısının müze olarak yeniden işlevlendirilmesi durumu, görsel algı bileşenleri dikkate alınarak, yapının mekânsal okunabilirliği açısından ele alınmaktadır. Geleneksel konutun müze olarak yeniden işlevlendirilmesi kapsamında, konuta yapılan müdahaleyi tespit etmek amacıyla, görüşme, mekân analizi ve yerinde gözlem çalışması yapılmıştır. Kültürel miras kapsamında değerlendirilen geleneksel mimari örneklerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması yönünde ele alınan ve müzeye dönüşen Hopa Kültür Evi özelinde geleneksel yapılarda mekânsal kalitenin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Müze ev işlevinin konut yapılarının sürekliliği açısından uygun olduğu ve müze olarak kullanımında mevcut yapının özgünlüğünün korunduğu gözlenmiştir. Müze, mekânsal uyum, kurgu ve kalite bakımından incelenmiş, elde edilen verilerin ışığında literatür oluşturulmuştur. Çalışma kapsamında geleneksel mimari örneklerinden dönüştürülen müzeler ile ilgili yayımlanmış çalışmalar, haber kaynakları ve belirlenen müzelerin web siteleri gibi ikincil kaynaklardan yararlanılarak alan yazın taraması yapılmıştır. Mevcut durumunun saptanarak, müze olarak kullanılan yapının mekân kalitelerinin belirlenmesi, yapılacak çalışmalara örnek oluşturmaktadır.