YÜKSEK YAPILARIN TİPOLOJİK DEĞİŞİMİNDE YARIŞMA ETKİSİ (EVOLE GÖKDELEN YARIŞMASI)
Abstract
Yüksek yapılar teknolojik gelişmelerle beraber sermayenin gücünü simgeleyen, çok fazla kat sayısı ile yükselen bir kent imgesi olarak bilinir. Genellikle kentlerin ticari merkezlerinde konumlanan ofis ve konut fonksiyonları içeren sürdürülebilir tasarım kaygıları ile tasarlanan yapılardır. İlk bilinen formu kare ya da dikdörtgen zeminde yükselerek oluşan bir kuledir. Ancak değişen ve dönüşen dünya düzeninde mimari yaklaşımlarda farklılaşarak yüksek yapı morfolojilerinde değişim gözlenir. Değişen dünya ve gereksinimlere en özgür ve yaratıcı fikirlerin açığa çıkmasını sağlayan platformlar mimari yarışmalardır. Yarışmalarda beğenilen projeler hem günün ihtiyaçlarına cevap bulmaya çalışırken bir yandan da geleceğe dair çözümlerde sunar. Mimarlıktaki en çok tasarlanan konut ve kamu yapı türleri yarışmalar ile tasarlanmıştır. Yüksek yapılarda ise az sayıda özel olarak açılan kule yarışmaları mevcuttur. Yüksek yapılar özelinde yarışmalar araştırıldığında Evolo dergisinin 2006 yılında başlayıp her yıl düzenlediği gökdelen yarışması dikkat çeker. Bu yüzden çalışmanın amacı Evolo gökdelen yarışmasını inceleyerek bu yapı tipolojisine farklı morfolojik, işlevsel ve kavramsal yaklaşımları ortaya koymaktır. Ayrıca mevcutta bulunan yüksek yapılar ile yarışmada önerilen projelerin birbirlerine etkilerini ortaya çıkarmak çalışmanın bir diğer amacıdır. Böylece yüksek yapı tipolojisine dair farklı yaklaşımlar ile yapı tipinin dönüşümünü ve geleceğe dair fikirleri ortaya çıkarmaktır. Çalışmanın yöntemi, Evolo gökdelen yarışmasının 15 yıl içerisindeki ödül alan projeler analiz edilmesi, aynı tarz yaklaşımların gruplanması ve yıllara göre farklı yaklaşımların değerlendirilmesidir.
Keywords
YÜKSEK YAPI, EVOLO GÖKDELEN YARIŞMASI, EKOLOJİK YAPI, TEKNOLOJİK YAPI
References
- Aldridge, P. (12 Mart 2013). Nomad: Terraforming Mars. evolo web adresinden 14 Nisan 2020 tarihinde erişildi: http://www.evolo.us/nomad-terraforming-mars/
- Arcdaily (2012). CCTV Headquarters / OMA[Fotoğraf]. web adresinden 27 Mayıs 2020 tarihinde erişildi: https://www.archdaily.com/236175/cctv-headquarters-oma?ad_medium=gallery
- Arcdaily (24 Ocak 2012). Metropol Parasol / J. Mayer H + Arup [Fotoğraf]. arcdaily web adresinden 30 Mayıs 2020 tarihinde erişildi: https://www.archdaily.com/201961/metropol-parasol-j-mayer-h-arup
- Arcdaily (2015). Bosco Verticale / Boeri Studio [Fotoğraf]. web adresinden 26 Mayıs 2020 tarihinde erişildi: https://www.archdaily.com/777498/bosco-verticale-stefano-boeri-architetti?ad_medium=gallery
- Arkitektuel (26 Haziran 2018). Morpheus Oteli [Fotoğraf]. Arkitektuel web adresinden 27 Mayıs 2020 tarihinde erişildi: https://www.arkitektuel.com/morpheus-oteli/
- Arzate, C. (12 Mart 2013). PH conditioner skyscraper. Evolo web adresinden 14 Nisan 2020 tarihinde erişildi: http://www.evolo.us/ph-conditioner-skyscraper/
- Büro-os. MahaNakhon [Fotoğraf], web adresinden 27 Mayıs 2020 tarihinde erişildi: https://buro-os.com/projects/mahanakhon
- Cilento, K. (24 Ocak 2012). Metropol Parasol / J. Mayer H + Arup, arcdaily web adresinden 30 Mayıs 2020 tarihinde erişildi: https://www.archdaily.com/201961/metropol-parasol-j-mayer-h-arup
- Cnntürk (2018). Mars'ta hayat var mı? NASA'dan heyecan yaratan keşif! Cnntürk web adresinden 30 Mayıs 2020 tarihinde erişildi: https://www.cnnturk.com/video/bilim-teknoloji/bilim/marsta-hayat-var-mi-nasadan-heyecan-yaratan-kesif
- CTBUH, Height Criteria for Measuring & Defining Tall Buildings, web adresinden 20 Nisan 2020 tarihnde erişildi: https://www.ctbuh.org/resource/height#:~:text=Three%20height%20categories%20are%20recognized,3%2C%