Research Article

KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI

Volume: 3 Number: 1 April 2, 2022
TR EN

KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI

Abstract

“Kamusal Alan” toplumun eşit ve özgürce tartıştığı, görüş bildirdiği alan olarak betimlenirken, “Kamusal Mekân” bu soyut kavramların fiziksel olarak görünebilmesi için gerekli kentsel ortam olarak tanımlanmıştır. “Kamusal Mekân” içinde yer alan “Kamusal Sanat” ise doğrudan toplumla iç içe olduğundan tarih boyunca farklı iktidarlar tarafından kendi ideolojilerini topluma iletme aracı olarak kullanılmışlardır. İdeoloji ve söylemleri iletme aracı olarak genellikle kamusal sanat elemanları içinde yer alan anıt ve heykeller kullanılır. “Anıt ve Heykeller” Türkiye’de Cumhuriyet’in ilanı edilmesi ile birlikte hâkim ideolojiyi temsil eden somut formlar şeklinde yapılmaya başlanmış, geçen süreçte ise soyut formlu çağdaş sanat elemanları olarak tanımlanan heykellerin sayısının arttığı görülmüştür. Türkiye’de anıt ve heykellere karşı sanat algısını ölçmek için örneklem alanı olarak 1900’lü yılların başından 2000’li yıllara kadar hem farklı ideolojik söylemleri içeren hem de yalnızca estetik amaçlı yapılmış anıt ve heykellerin yer aldığı İzmir, Konak-Alsancak Bölgesi seçilmiştir. Geleneksel olarak tanımlanan somut nesneleri ve çağdaş olarak tanımlanan soyut nesneleri kullanarak geleneksel/çağdaş – somut/soyut nitelikler üzerinden seçim ve beğeni eğilimlerini saptamak ve anıt/heykellerin akılda kalıcılığı/dikkat çekiciliğini ölçerek 18-25 yaş aralığındaki katılımcıların sanat algısını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucuna genç yaş grubu olarak tanımlanan 18-25 yaş grubunda yer alan katılımcıların “kendilerine ideolojik olarak bir anlam ifade eden anıt ve heykelleri” beğenme eğiliminde olduğu görülmüştür.

Keywords

Estetik Algısı, İdeoloji, Kent, Kamusal Mekan, Kamusal Sanat

References

  1. Anlamaz, E. (2020). Soyut Heykelde İmge ve İmgelem. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne. Web adresinden 14 Temmuz 2021 tarihinde erişildi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  2. Arık, R. (1986). Günümüz Türkiye’sinde Güzel Sanatlara Genel Bir Bakış. Erdem İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2(5), 373-404.
  3. Bakçay, E. (2007). İstanbul’da 1960 sonrası gerçekleştirilen uygulamalar özelinde plastik sanatların kent mekanıyla ilişkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Ankara. Web adresinden 20 Mayıs 2019 tarihinde erişildi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  4. Berman M, 2004. Katı olan her şey buharlaşıyor. Modernite deneyimi (2. Basım). (Ü. Altuğ ve B. Peker, Çev.), İstanbul: İletişim Yayınevi.
  5. Bolat, B. S. (2005). Fransız İnkılabı’nın Türk Modernleşme Sürecine Etkileri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 49-167.
  6. Cevizci, A. (2013). Felsefe sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  7. Gombrich, E.H. (1994). Sanatın Öyküsü. (16. Basım) İstanbul: Remzi Kitabevi.
  8. Kantar, G. (2019). Modernleşme Kuramı ve Osmanlı İdari Yapısında Modernleşme Süreci Hakkında Bazı Tespitler. SSAD Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(3), 365-383.
  9. Kedik, A. (2012). Kamusal Alan ve Türkiye'de Heykelin Kamuya Açık Alanlarda Var Olma Koşulları. Anadolu Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 3(3), 77-91.
  10. Keleş, R. (2012). Kamusal Alan, Kentleşme ve Kentlilik Bilinci. Güney Mimarlık Dergisi, 10, 10-12
APA
Uzun, Ö., & Diktaş, E. (2022). KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, 3(1), 1-19. https://izlik.org/JA25HA22LU
AMA
1.Uzun Ö, Diktaş E. KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2022;3(1):1-19. https://izlik.org/JA25HA22LU
Chicago
Uzun, Özge, and Erdal Diktaş. 2022. “KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ Ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI”. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi 3 (1): 1-19. https://izlik.org/JA25HA22LU.
EndNote
Uzun Ö, Diktaş E (April 1, 2022) KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi 3 1 1–19.
IEEE
[1]Ö. Uzun and E. Diktaş, “KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI”, EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 3, no. 1, pp. 1–19, Apr. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA25HA22LU
ISNAD
Uzun, Özge - Diktaş, Erdal. “KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ Ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI”. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi 3/1 (April 1, 2022): 1-19. https://izlik.org/JA25HA22LU.
JAMA
1.Uzun Ö, Diktaş E. KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2022;3:1–19.
MLA
Uzun, Özge, and Erdal Diktaş. “KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ Ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI”. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 3, no. 1, Apr. 2022, pp. 1-19, https://izlik.org/JA25HA22LU.
Vancouver
1.Özge Uzun, Erdal Diktaş. KONAK KIYISINDAN ÖRNEKLERLE SANAT, İDEOLOJİ ve ESTETİK ALGISININ KAMUSAL SANATA YANSIMALARI. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi [Internet]. 2022 Apr. 1;3(1):1-19. Available from: https://izlik.org/JA25HA22LU