YENİ SOSYAL EKONOMİ ANLAYIŞINDA İŞ GÜCÜ TERCİHİNDE BİLİŞSEL BECERİLER VE KADIN İŞGÜCÜ PERSPEKTİFİNDE BÜYÜME: TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ

Bu çalışmada yeni sosyal ekonomi anlayışında iş gücü tercihlerinde bilişsel beceriler ve kadın işgücü sorunsalının Türkiye ekonomik büyümesindeki yerinin belirlenmesi ve sonuçlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma, Türkiye istatistik Kurumu (TUİK) veri tabanı ile Eurostat veri tabanı 2015-2019 ve 2008-2020 dönemlerine ilişkin veriler ışığında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada daha çok son 5 yıllık süreçte gelinen durumun belirlenmesi ve değişimlerin vurgulanması amaçlanmıştır. Temel istatistiki göstergeler eşliğinde kadın çalışanların eğitim durumu için Türkiye’deki mevcut yapı ayrı değerlendirilmiş, bunun yanı sıra Türkiye ve AB 27 ülke gurubu için sadece eğitimin etkileri karşılaştırılmıştır. Bununla birlikte önemli parametrelerin ölçülmesinde temel araçlar olarak; işveren olarak kadın çalışanlar, işgücüne katılımı, tarım ve tarım dışı sektörlerde kayıt dışılıkları ve aile işçisi olarak çalışanların istihdam içindeki oranı bakılmıştır. Ayrıca yarı-zamanlı çalışanlar, mesleki guruplarına göre istihdam edilme konumları ile 3 yaşın altında çocuğu olan/olmayan kadın çalışanlar gibi değişkenlere bakılarak durum değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Türkiye’de yüksekokul, fakülte ve yüksek lisans ve doktora mezunu kadın sayısının giderek artış gösterdiği ve Türkiye’nin AB 27 ülke gurubuna nazaran bu anlamda daha ilerde olduğu görülmüştür. Kadın işgücünün son yıllarda eğitim düzeyinin artmasıyla çok daha farklı iş kollarında istihdam edildiği görülmektedir. Genellikle kadınların tarım ve yarı zamanlı ev tipi işlerde çalışma hayatında yer aldığı görülmesine rağmen bilişsel becerileri nedeniyle de daha çok hizmet sektöründe yoğunlaştıkları görülmüştür. Söz konusu çalışma alanları nedeniyle işgücüne katılım oranı içinde son beş yılda kadın sayısının erkeklerin yarısına kadar ulaşması kanıtlar nitelikte olduğu söylenebilir.

In this study, it is aimed to determine the place of cognitive skills in labor force preferences and the problem of female labor force in Turkey's economic growth in the new social economy understanding and to reveal its results. The study was carried out in the light of the data of the Turkish Statistical Institute (TUIK) database and the Eurostat database for the periods 2015-2019 and 2008-2020. In the research, it is aimed to determine the situation reached in the last 5 years and to emphasize the changes. In the light of basic statistical indicators, the current structure in Turkey for the training status of women employees was evaluated separately, and only the effects of training were compared for Turkey and the EU 27 country groups. However, as basic tools in measuring important parameters; female employees as employers, labor force participation, informality in agricultural and non-agricultural sectors and the employment ratio of employees as family workers were examined. Besides, a situation assessment was made by considering variables such as part-time working, employment according to the occupational categories, and having children under three years old. As a result of the study, it was observed that the number of colleges, faculties, master's and doctoral graduates in Turkey is gradually increasing and Turkey is ahead in this sense compared to the EU 27 country group.While women have been observed to work usually in agriculture and part-time housework, they concentrate more on the service sector due to their cognitive skills. Depending on the working fields of women, it can be said that the labor force participation rate of women has reached half that of men in the last five years.