KAMU İÇ BORÇ STOKU VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE İÇİN NEDENSELLİK ANALİZİ
Abstract
Kamu borçlanması, kamu gelir ve gider dengesinin sağlanamadığı durumlarda önemli bir finansman aracı olarak kullanılmaktadır. İktisadi akımlar, borçlanma ve borçlanmanın ekonomiler üzerinde etkilerini farklı olarak değerlendirmiş ve ortak bir kanıya varamamışlardır. Bu nedenle ülkeler, hâkim olan iktisadi akımların etkisinde borçlanma kavramını değerlendirip ve bu doğrultuda kararlar almaktadırlar. Alınan kararların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, uygulanan politikalar çerçevesinde ülkeden ülkeye farklılıklar gösterebilmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de kamu iç borç stoku ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmiştir. 1998-2021 dönemine ait yıllık veriler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki Tsong vd. (2016) fourier eşbütünleşme testi ile incelenmiş ve kamu iç borç stoku ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli bir ilişki bulunmuştur. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi Hacker-Hatemi nedensellik testi ile incelenmiş ve kamu iç borç stokundan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik bulunmuştur. Elde edilen ampirik bulgular, Türkiye’de kamu iç borçlanmasının ekonomik büyüme üzerinde belirleyici olduğunu göstermektedir. Borçlanma ile elde edilen finansman kaynağının etkin bir şekilde kullanılması ekonomik büyüme üzerinde olumlu bir etki sağlayacaktır.
Keywords
References
- Akujuobi, L. (2007). Debt and Economic Development in Nigeria. Journal of Research in National Development, 5(2), 1-6.
- Arıcan, E. (2005). Ricardocu Denklik Teoremi ve Teorilerde Kamu Açıklarına İlişkin Yaklaşımlar: Türkiye Ekonomisine İlişkin Bir Uygulama. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi.XX(1), 77-94.
- Arslan, A. (2022). Türkiye’de İç ve Dış Borçlanmanın Ekonomik Büyümeye Etkisi. Gaziantep University Journal Of Social Sciences, 21(1) 127-140.
- Atabey, S. E. ve Bıyık, G. (2018). Türkiye’de İç Borç Stokunun Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Analizi. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 643, 89-106.
- Bilgili, Y. (2014). Karşılaştırmalı İktisat Okulları, İstanbul: İkinci Bahar Kitabevi
- Çevik, N. K. ve Cural, M. (2013). İç Borçlanma, Dış Borçlanma ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1989-2012 Dönemi Türkiye Örneği. Maliye Dergisi, 165, 115-139.
- Çiçek,H., Gözegir, S. ve Çevik, E. (2010). Bir Maliye Politikası Aracı Olarak Borçlanma ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği (1990–2009). C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(1), 141-156.
- Çoban, O., Doğanalp, N. ve Uysal, D. (2008). Türkiye’de Kamu İç Borçlanmasının Makroekonomik Etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 245-255.
- Demir, M. ve Sever, E. (2008). Kamu İç Borçlanmasının Büyüme, Faiz ve Enflasyon Oranı Üzerindeki Etkileri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi,7(25), 170-196.
- Dickey, D. A. and Fuller, W. A. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series With A Unit Root. Econometrica, 49(4), 1057-1072.