BANKACILIKTA VADE RİSKİ İLE KARLILIK İLİŞKİSİ ANALİZİ: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA
Abstract
Bu çalışma, Türk bankacılık sektöründe vade uyumsuzluğundan kaynaklanan likidite riskinin banka karlılığı üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırmada, 2003-2023 döneminde Türkiye'de faaliyet gösteren 19 mevduat bankasının yıllık verileri kullanılarak panel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada sermaye yeterliliği, bilanço yapısı, aktif kalitesi ve likidite değişkenlerinin üç farklı karlılık ölçütü (aktif karlılığı, özkaynak karlılığı ve vergi öncesi aktif karlılığı) üzerindeki etkileri Driscoll-Kraay tahmincisi ile sabit etkiler modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın en önemli bulgusu, 3 aya kadar net likidite açığının (vade uyumsuzluğu) banka karlılığı üzerinde güçlü ve pozitif bir etkiye sahip olmasıdır. Sonuçlar, daha yüksek vade uyumsuzluğuna sahip bankaların daha yüksek karlılık eğilimi gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca sermaye yeterliliğinin karlılığı artırdığı, donuk alacakların ise karlılığı olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Bulgular, vade dönüşümü fonksiyonunun banka karlılığı ile anlamlı şekilde ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords
Bankacılık, Risk Yönetimi, Vade Riski, Karlılık, Türk Bankacılık Sektörü
References
- Athanasoglou, P. P., Brissimis, S. N. & Delis, M. D. (2008). “Bank-Specific, Industry-Specific and Macroeconomic Determinants of Bank Profitability”. Journal of International Financial Markets Institutions and Money, 18(2): 121-136.
- Baltagi, B. H. (2008). Econometric Analysis of Panel Data (4th ed.). John Wiley & Sons.
- Bordeleau, É. & Graham, C. (2010). The Impact of Liquidity on Bank Profitability. Bank of Canada Working Paper, 2010-38.
- Bourke, P. (1989). “Concentration and Other Determinants of Bank Profitability in Europe, North America and Australia”. Journal of Banking & Finance, 13(1): 65-79.
- Çelik, S. & Akarım, Y. D. (2012). “Likidite Riski Yönetimi: Panel Veri Analizi ile İMKB Bankacılık Sektörü Üzerine Ampirik Bir Uygulama”. Sosyoekonomi, 17(17): 131-148.
- Dahiyat, A. (2016). “Does Liquidity and Solvency Affect Banks Profitability? Evidence from Listed Banks in Jordan”. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 6(1): 35-40.
- Diamond, D. W. & Dybvig, P. H. (1983). “Bank Runs, Deposit Insurance, and Liquidity”. Journal of Political Economy, 91(3): 401-419.
- Driscoll, J. C. & Kraay, A. C. (1998). “Consistent Covariance Matrix Estimation with Spatially Dependent Panel Data”. Review of Economics and Statistics, 80(4): 549-560.
- Gülhan, Ü. & Uzunlar, E. (2011). “Bankacılık Sektöründe Kârlılığı Etkileyen Faktörler: Türk Bankacılık Sektörüne Yönelik Bir Uygulama”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1): 341-368.
- Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2010). Multivariate Data Analysis (7th ed.). Pearson.