EKONOMİK ENTEGRASYONLARA KATILIMIN TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİNE ETKİLERİ:PANEL VERİ ANALİZİ
Abstract
Küreselleşen dünyada ekonomik büyüme ile uluslararası ticaret arasındaki pozitif yönlü ilişki, uluslararası ticarete verilen önemi artırmıştır. Artan bu önemi en iyi şekilde değerlendirmek isteyen ülkelerin 1952’den itibaren ekonomik entegrasyonlara daha fazla önem verdikleri görülmektedir. Dünya konjonktüründe yaşanan bu değişimin zamanlamasına paralel olarak dış ticaretini artırmak için Türkiye de 1996’da Avrupa Birliği Ülkeleriyle Gümrük Birliği anlaşmasını hayata geçirmiş, Farklı ülkelerle birçok serbest ticaret anlaşması imzalamıştır. Bu çalışmada Türkiye’nin katılım gösterdiği tüm ekonomik entegrasyonlar, literatürde ilk defa en geniş zaman aralığı kullanılarak 1974-2017 dönemi için ve karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu çerçevede Türkiye’nin dış ticaretinde en az ‰0.1 paya sahip olan 76 ülkenin verileri kullanılarak, Yapısal Çekim Modeli yardımıyla panel veri analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerden elde edilen temel bulgular literatürle uyumlu olup, entegrasyon çeşitlerinden kısmı ticaret anlaşmalarının Türkiye’nin dış ticaretinin negatif yönde etkilediği yönündedir. Ancak Türkiye’nin Gümrük Birliğine üye olması ithalatı ve ihracatı üzerinde pozitif etki yapmıştır.
Keywords
EKONOMİK ENTEGRASYONLAR, PPML, KISMİ TİCARET ANLAŞMALARI, ÇEKİM MODELİ, GÜMRÜK BİRLİĞİ
References
- REFERANS1 Akçay, F. & Saygılı, F.R. (2019). Türkiye’nin Bölgesel Ekonomik Örgütlerle İhracatı Üzerine Çekim Modeli Uygulaması: Ab Dışında Alternatfiler Mümkün mü?. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt 37, Sayı 2, 2019 s. 193-214.
- REFERANS 2 Anderson, J. E. & Van Wincoop, E. (2003). Gravity with Gravitas: A Solution to the Border Puzzle. American Economic Review 93: 170–92. DOI: https://doi.org/10.1257/000282803321455214.
- REFERANS3 Anderson, J. E. & van Wincoop, E. (2004), Trade Costs, Journal of Economic Literature, 42: 691–751. DOI: https://doi.org/10.1257/0022051042177649.
- REFERANS4 Aysun, A., Öksüzler, O. & Yılgör, M. (2012). Gümrük Birliği’nin Türkiye’nin Dış Ticareti Üzerine Etkisi: Panel Çekim Modeli Uygulaması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, Aralık, 2012, 13(2), 15-26.
- REFERANS5 Balassa, B. (1967). Trade creation and trade diversion in the European Common Market. Economic Journal, 77(305), 1-21. DOI: https://doi.org/10.2307/2229344.
- REFERANS6 Demir, M.A. & Bilik, M. (2018). Türkiye’nin Ticaret Etkinliği: Stokastik Sınır Çekim Modeli Yaklaşımı. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. Cilt Sayı (11)1 ss:29-48.
- REFERANS7 Demiroğlu, Ö. (2019). Serbest Ticaret Anlaşmalarının Dış Ticarete Etkisi: Türkiye İçin Karşılaştırmalı Bir Analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi, Dış Ticaret Enstitüsü, Doktora Tezi.
- REFERANS8 DTÖ (2020a). Documents, data and source. https://data.wto.org/ (Erişim Tarihi: 17.01.2021)
- REFERANS9 DTÖ (2020b). Regional Trade Agreements. https://www.wto.org/english/tratop_e /region_e/region_e.htm (Erişim Tarihi: 17.01.2021).
- REFERANS10 Erim, N. & Doğangün Yasa, B. (2010). “Wealth of Nations”ı Türkçe’den Okumak. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1): 19 – 38.