KURUMSAL YÖNETİM BAĞLAMINDA İÇ DENETİM VE BİLGİ İFŞASI İLİŞKİSİ

Öz

Bir kişinin ya da kuruluşun, yasa dışı veya etik dışı faaliyetler ile birlikte yanlış uygulamaları da yetkililere veya kamuoyuna açıklaması olarak ifade edebileceğimiz bilgi ifşası (whistleblowing), şirketlerin daha hesap verebilir ve etik bir şekilde iş yapmalarını teşvik etmesinin yanı sıra, genellikle toplumun çıkarlarına ve kamu yararına hizmet etme noktasında katkı sağlaması açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada kurumsal yönetim bağlamında iç denetim ve bilgi ifşası arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. İç denetim süreçlerinin, kurumsal yönetim uygulamalarının etkinliği üzerindeki etkisi ve bilgi ifşasının bu süreçlere sağlayabileceği katkının önemi incelenmektedir. Bununla birlikte, iç denetim ve bilgi ifşası arasındaki sinerjiyi vurgulayarak, bu sinerjinin işletmelerin daha şeffaf, hesap verebilir ve güvenilir bir şekilde yönetilmesine nasıl katkı sağlayabileceği üzerinde durulmaktadır. Sonuç olarak kurumsal yönetim, iç denetim ve bilgi ifşası arasındaki önemli ilişkiler ortaya konularak, işletmelerin bu alanlardaki uygulamalarını iyileştirmelerine yardımcı olabilecek teorik bir çerçeve sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bilgi İfşası
• İç Denetim
• Kurumsal Yönetim

INTERNAL AUDIT AND WHISTLEBLOWING RELATIONSHIP IN THE CONTEXT OF CORPORATE GOVERNANCE

Abstract

Whistleblowing, which can be defined as a person or organization disclosing illegal or unethical activities or wrong practices to the authorities or the public, encourages companies to do business in a more accountable and ethical manner, as well as generally serving the interests of society and the public interest. It is essential to contribute to this point. This study aims to examine the relationship between internal audit and whistleblowing in the context of corporate governance. The impact of internal audit processes on the effectiveness of corporate governance practices and how whistleblowing can contribute to these processes are examined. However, emphasizing the collaboration between internal audit and whistleblowing, the focus is on how it can contribute to the management of businesses more transparent, accountable, and reliable. As a result, the critical relationships between corporate governance, internal audit, and whistleblowing are revealed, and a theoretical framework that can help businesses improve their practices in these areas is presented.

Keywords

• Whistleblowing
• Internal Audit
• Corporate Governance

Kaynakça

1. Ahmad, S. A., Smith, M., and Ismail, Z. (2013). Internal Whistleblowing Intentions By Internal Auditors: A Prosocial Behaviour Perspective. Management & Accounting Review (MAR), 12(1), 145-181.
2. Ayboğa, H. (2021). Kurumsal Yönetim ve Kurumsal Yönetim Endeksi. Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 5 (1), 35-58.
3. Badera, I. D. N., and Jati, I. K. (2020). Moral Reasoning, Whistleblowing Intention, and Audit Judgement Moderate The Effect of Ethical Sensitivity on Internal Audit Quality. International Research Journal of Management, IT and Social Sciences, 7(6), 42-53.
4. Castellani, J., and Nuralisa, A. (2022). The Influence of Internal Audit and Whistleblowing System Effectiveness on Fraud Prevention. Jurnal Riset Akuntansi Kontemporer, 14(2), 270-274.
5. Cemaloğlu, N. ve Akyürek, M. İ. (2017). Örgütlerde Whistleblowing (Bilgi Uçurma). Turkish Journal of Educational Studies, 4(3).
6. Cengiz, S., Karabayır, M. E. (2022). Kurumsal Yönetim ile Finansal Performans İlişkisi: Türkiye’de Ampirik Bir Araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi. 15 (2), 321-348.
7. Handoko, B. L. and Amelia, R. (2021). Implementation of Good Corporate Governance, Internal Audit, Whistle-Blowing System for Fraud Prevention in State-Owned Enterprise. In The 2021. 12th International Conference on E-business, Management and Economics, 305-310.
8. Institute of Internal Auditors (IIA) (2023). Global Internal Audit Standards. Draft For Public Comment, https://www.theiia.org/globalassets/site/standards/ippf/public-comment-draft/iia-global-internal-audit-standards-public-comment-draft-turkish.pdf Jubb, P. B. (1999). Whistleblowing: A Restrictive Definition and Interpretation. Journal of Business Ethics, 21, 77-94.

9. Khemakhem, H., Fontaine, R., Smaili, N. and Zaman, M. (2021). Whistleblowing Regulations and the Role of Audit Committees: Insight from Interviews. Journal of Management and Governance, 1-21.
10. Kurnaz, N., Ercan, C. ve Kestane, A. (2018). Muhasebe Bilgi Kalitesi Ekseninde İç Denetim ve Bilgi İfşası (Whistleblowing) İlişkisi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 150-169.
11. Latan, H., Ringle, C. M. and Jabbour, C. J. C. (2018). Whistleblowing Intentions Among Public Accountants in Indonesia: Testing for the Moderation Effects. Journal of Business Ethics, 152, 573-588.
12. Lee, G. and Fargher, N. L. (2018). The Role of the Audit Committee in Their Oversight of Whistle-Blowing. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 37(1), 167-189.
13. Mercan, N., Altınay, A. ve Aksanyar, Y. (2015). Whistleblowıng (Bilgi İfşası, İhbar) ve Yolsuzlukla Mücadelede İç Denetimin Değişen ve Gelişen Rolü. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 167-176.
14. Meriç, A. (2020). Hile Denetiminde Whistleblowing ve Whistleblowing Niyetini Etkileyen Faktörler: Kayseri’de Faaliyet Gösteren Muhasebeciler ile Ampirik Bir Çalışma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (85), 111-128.
15. Mollaoğulları, B.F. (2018). Denetim Komitesinin İç Denetim Birimi Çalışmalarına Etkisi: Türkiye'de İç Denetim Birimi Yöneticilerinin Algısı Araştırması. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa.
16. Noor, N. R. A. M. and Mansor, N. (2019). Exploring the Adaptation of Artificial Intelligence in Whistleblowing Practice of the Internal Auditors in Malaysia. Procedia Computer Science, 163, 434-439.
17. Purbawangsa, I. B. A., Solimun, S., Fernandes, A. A. R. and Mangesti Rahayu, S. (2020). Corporate Governance, Corporate Profitability Toward Corporate Social Responsibility Disclosure and Corporate Value (Comparative Study in Indonesia, China and India Stock Exchange in 2013-2016). Social Responsibility Journal, 16(7), 983-999.
18. Putra, I., Sulistiyo, U., Diah, E., Rahayu, S. and Hidayat, S. (2022). The Influence of Internal Audit, Risk Management, Whistleblowing System and Big Data Analytics on the Financial Crime Behavior Prevention. Cogent Economics & Finance, 10(1), 2148363.
19. Raghunandan, K., D. V. Rama, ve W. J. Read. 2001. Audit Committee Composition, 'Gray Directors', and Interaction With Internal Auditing. Accounting Horizons 15 (2):105-118.
20. Read, W. J. and Rama, D. V. (2003). Whistle‐Blowing to Internal Auditors. Managerial Auditing Journal, 18(5), 354-362. Rehman, A. and Hashim, F. (2018). Forensic Accounting on Corporate Governance Maturity Mediated by Internal Audit: A Conceptual Overview. 1st Economics and Business International Conference 2017 (EBIC 2017) (pp. 161-168). Atlantis Press.
21. Srikandhi, M. F. and Suryandari, D. (2020). Audit Quality Moderates the effect of Independent Commissioners, Audit Committee, and Whistleblowing System on the Integrity of Financial Statement. Accounting Analysis Journal, 9(3), 186-192.
22. Susmanschi, G. (2012). Internal Audit and Whistle-Blowing. Economics, Management, and Financial Markets, 7(4), 415-421.
23. Tuan Mansor, T. M., Mohamad Ariff, A., Hashim, H. A. and Ngah, A. H. (2022). External Whistleblowing Intentions of Auditors: A Perspective Based on Stimulus–Organism–Response Theory. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, 22(4), 871-897.
24. Türedi, H., Karakaya, G. ve İldem, M. (2015). Kurumsal Yönetim ve İç Denetim İlişkisi. Sayıştay Dergisi, (96), 55-74. Umaralievich, M. S. and Jurayevna, T. M. (2020). The Role of the Internal Audit Based International Internal Audit Standards in Uzbekistan. Journal of Media & Management, 2(1).
25. Uyar, S. ve Yelgen, E. (2015). Bilgi İfşasi (Whistleblowing) ve Denetim. Journal of Management and Economics Research, 13(1), 85-106.
26. Ünkaya, G. ve Dursun, G. D. (2018). İç Kontrol Sisteminin Etkinliği Arttırmada Bilgi İfşası Modelinin Kurulması. Muhasebe ve Denetime Bakış, 18(55), 15-24.
27. Varış, M., Küçükçolak, A., Erdoğan, O. ve Özer, L. (2001). Sermaye Piyasalarında Kurumsal Yönetim İlkeleri. İMKB Dergisi, 5(19), 167-171.
28. Vera-Munoz, S. C. (2005). Corporate Governance Reforms: Redefined Expectations of Audit Committee Responsibilities and Effectiveness. Journal of Business Ethics, 62(2), 115–127.