TÜRKİYE’NİN LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN EKONOMİK GÖSTERGELER IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin Lojistik Performans Endeksi (LPE) kapsamındaki alt bileşenlerini ekonomik bağlamda değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Dünya Bankası tarafından yayımlanan LPE verileri kullanılarak 2007–2023 döneminde Türkiye’nin lojistik performansındaki gelişmeleri betimleyici ve karşılaştırmalı bir çerçevede ele almaktadır. Çalışmada gümrük işlemleri, altyapı kalitesi, uluslararası sevkiyatlar, lojistik hizmetlerin yetkinliği, takip ve izleme ile zamanında teslimat göstergeleri ayrı ayrı incelenmiş; bu göstergelerin Türkiye’nin ekonomik rekabet gücü ve büyüme potansiyeli açısından taşıdığı önem tartışılmıştır. Bulgular, Türkiye’nin lojistik performansında özellikle altyapı ve lojistik hizmet kalitesi alanlarında kademeli bir iyileşme eğilimi olduğunu, buna karşın gümrük süreçleri ve uluslararası sevkiyat boyutlarında gelişime açık alanların devam ettiğini göstermektedir. Çalışma, lojistik performansın ekonomik kalkınma sürecindeki stratejik rolüne dikkat çekerek politika yapıcılara ve sektör paydaşlarına yönelik değerlendirmeler sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Lojistik Performans Endeksi
• Türkiye
• Lojistik Performans
• Ekonomik Rekabet Gücü
• Altyapı

EVALUATION OF TÜRKİYE’S LOGISTICS PERFORMANCE INDEX IN THE LIGHT OF ECONOMIC INDICATORS

Öz

This study aims to evaluate Turkey’s Logistics Performance Index (LPI) subcomponents within an economic context. Using the Logistics Performance Index data published by the World Bank, the study examines the developments in Turkey’s logistics performance over the period 2007–2023 through a descriptive and comparative approach. The analysis focuses on customs efficiency, infrastructure quality, international shipments, logistics service quality, tracking and tracing, and timeliness. It discusses their relevance to Turkey’s economic competitiveness and growth potential. The findings indicate a gradual improvement in Turkey’s logistics performance, particularly in infrastructure and logistics service quality, while customs procedures and international shipment components remain areas requiring further development. The study highlights the strategic importance of logistics performance in the economic development process and provides insights for policymakers and sector stakeholders.

Anahtar Kelimeler

• Logistics Performance Index
• Turkey
• Logistics Performance
• Economic Competitiveness
• Infrastructure

Kaynakça

1. Acar, Ö. F., & Çetinceli, K. (2020). Uluslararası ticarette taşıma türlerinin Türkiye’nin Lojistik Performans Endeksine etkisi ve İş Yapma Kolaylığı Endeksi ilişkisi. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 7(3), 887-905. https://doi.org/10.30798/makuiibf.796320
2. Babayigit, B., Gürbüz, F., & Denizhan, B. (2023). Logistics performance index estimating with artificial intelligence. International Journal of Shipping and Transport Logistics, 16(3-4), 360-371.
3. Beysenbaev, R., & Dus, Y. (2019). Proposals for improving the Logistics Performance Index. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 36, 34–42. https://doi.org/10.1016/j.ajsl.2019.10.001
4. Bozkurt, C., & Mermertaş, F. (2019). Türkiye ve G8 ülkelerinin lojistik performans endeksine göre karşılaştırılması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 7(2), 107-118.
5. Bugarčić, F. Ž., Skvarciany, V., & Stanišić, N. (2020). Logistics performance index in international trade: Case of Central and Eastern European and Western Balkans countries. Business: Theory and Practice, 21(2), 452-459. https://doi.org/10.3846/btp.2020.12802
6. Dünya Bankası. (2024). GSYH (sabit 2015 ABD doları) [Veri seti]. Dünya Bankası Grubu. Erişim adresi: https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD?locations=TR
7. Dünya Bankası. (2025). Logistics Performance Index (LPI), 2007–2023. World Bank. https://lpi.worldbank.org
8. Genç, E., & Hassan Mohamed, M. (2025). Lojistik performansının temel belirleyicileri, değerlendirme yöntemleri ve ekonomik etkileri üzerine bir inceleme. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 9(1), 76-102.

9. Göncü, K. K. (2023). Dış ticaret ve lojistik performans endeksi üzerine bir literatür taraması. Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences, 9(3), 107-112.
10. Görgün, M. R. (2020). Lojistik performans kriterlerinin sağlanmasında Türk lojistik sektörünün durumu. EKEV Akademi Dergisi, 24(81), 229-246.
11. Jonasíková, D., Konečný, V., & Zuzaniak, M. (2025). Evolution of logistics performance index and their structure in selected countries. Transportation Research Procedia, 87, 217-231.
12. Kevser, M., & Dogan, M. (2021). Lojistik performans endeksi ile ekonomik büyüme ve finansal gelişmişlik ilişkisi: Ekonometrik bir analiz. Türk Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 2(1), 31-39.
13. Kılıç, M. (2021). Lojistik performans endeksi değerlerinin büyüme üzerindeki etkisi. Journal of Pure Social Sciences (Puresoc)-Pak Sosyal Bilimler Dergisi (Paksos), 2(3), 1-9.
14. Kılınç, E., Fidan, O., & Mutlu, H. M. (2019). Türkiye, Çin ve Rusya Federasyonu’nun lojistik performans endeksine göre karşılaştırılması. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 5(2), 17-34.
15. Martí, L., Martín, J. C., & Puertas, R. (2017). A DEA-Logistics Performance Index. Journal of Applied Economics, 20(1), 169–192. https://doi.org/10.1016/S1514-0326(17)30008-9
16. Martí, L., Puertas, R., & García, L. (2014). The importance of the Logistics Performance Index in international trade. Applied Economics, 46(24), 2982–2992. https://doi.org/10.1080/00036846.2014.916394
17. Ojala, L., & Çelebi, D. (2015, February). The World Bank's Logistics Performance Index (LPI) and drivers of logistics performance. Prepared for the Roundtable on Logistics Development Strategies and Their Performance Measurements, Queretaro, Mexico.
18. Pelit, İ. (2023). Türkiye’nin lojistik performans endeksinin incelenmesi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 9(1), 37-49. https://doi.org/10.20979/ueyd.1185216
19. Pınar, A., & Diken, A. (2020). Lojistik Performans Endeksi kapsamında lojistik üslerin Türkiye ekonomisine etkisi üzerine bir inceleme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(39), 1384-1406. https://doi.org/10.46928/iticusbe.758630
20. Tanyaş, M. (2023, 5 Mayıs). Lojistik Performans İndeksi (LPI) 2023. Yeşil Lojistikçiler. https://www.yesillojistikciler.com/lojistik/lojistik-performans-indeksi-lpi-2023/20815
21. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2024). Ulusal Hesaplar ve İşgücü İstatistikleri [Veri seti]. Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr
22. Yapraklı, T. Ş., & Ünalan, M. (2017). Küresel lojistik performans endeksi ve Türkiye’nin son 10 yıllık lojistik performansının analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31, 589-606.